Ruimtesonde bevestigt forse uitstoot van methaan op Mars

Planeetwetenschap Methaan is op aarde afkomstig van levende organismen. Maar het gas kan ook door geologische processen vrijkomen. Op Mars bijvoorbeeld.

Beeld vanuit de Gale-krater op Mars, gemaakt met de verkenner Curiosity.
Beeld vanuit de Gale-krater op Mars, gemaakt met de verkenner Curiosity. Foto NASA

Op de planeet Mars heeft de bodem vlakbij de krater Gale in juni 2013 een forse hoeveelheid methaan uitgestoten. Dat concludeert een team van planeetwetenschappers na analyse van gegevens van de Mars Express – een Europese ruimtesonde die om de planeet cirkelt. De resultaten zijn maandag gepubliceerd in het tijdschrift Nature Geoscience.

Methaan heeft de aandacht van wetenschappers, omdat het gas op aarde voor het overgrote deel afkomstig is van levende organismen. Het is het belangrijkste bestanddeel van aardgas. Er zijn echter ook allerlei geologische processen waarbij methaan kan vrijkomen. Ongeacht de oorsprong wordt het methaan in de Marsatmosfeer – onder invloed van de ultraviolette straling van de zon en reacties met andere gassen – snel afgebroken. Wát er aan methaan is, moet dus relatief kort geleden zijn geproduceerd.

Over de aanwezigheid van methaangas in de Marsatmosfeer bestaat nog veel onduidelijkheid. Al in 2003 werden met behulp van telescopen op aarde sporen ervan aangetoond, en in 2004 detecteerde eveneens de pas gearriveerde Mars Express zijn eerste methaan.

Handjevol piekjes

Ook nadat in augustus 2012 Curiosity in de Gale-krater was geland, werd vrijwel onmiddellijk geprobeerd methaan op te sporen. Aanvankelijk zonder resultaat, maar uiteindelijk werd een jaar later een korte uitstoot van het gas opgemerkt. Curiosity heeft sindsdien een handjevol van die piekjes gemeten.

En nu heeft een team onder leiding van de Italiaan Marco Giuranna ook een piekje ontdekt in gegevens die tussen december 2012 en juli 2014 door de Mars Express zijn verzameld. Het gaat daarbij om metingen die zich concentreerden op de Gale-krater. Slechts één keer is methaan gedetecteerd, precies een dag nadat ook Curiosity dit had gedaan.

Tot dusver was het niet gelukt om de door Curiosity gemeten methaanuitstoot van grote hoogte te bevestigen.

Permanent bevroren toplaag

De metingen van Mars Express wijzen erop dat de uitstoot niet zo lokaal was als aanvankelijk werd gedacht. Verspreid over een gebied van 49.000 vierkante kilometer is minstens veertig ton methaan waargenomen. De uitstoot gebeurde niet in de krater zelf, maar een paar honderd kilometer daarbuiten. De uitstoot was aanzienlijk: ruim duizend ton.

De onderzoekers houden het erop dat het methaan is ontsnapt uit een naastgelegen gebied waar ondergrondse gasvoorraden worden tegengehouden door een permanent bevroren toplaag. Af en toe zou er gas via breuken in het ijs weten te ontsnappen. Over de oorsprong van het gas laten ze zich niet uit.

Lees over ander onderzoek met Curiosity: Organische moleculen op Mars ontdekt