Recensie

Recensie Film

‘Grâce à Dieu’: belangwekkend verhaal, maar dramatisch niet sterk

Drama De priester die hoofdrolspeler Alexandre misbruikt heeft in ‘Grâce à Dieu’, werkt nog steeds met kinderen. Omdat de zaak verjaard is, komt er geen aanklacht.

Alexandre (Melvil Poupaud) komt erachter dat de priester die hem in zijn jeugd misbruikte nog steeds met kinderen werkt, in ‘Grâce à Dieu’.
Alexandre (Melvil Poupaud) komt erachter dat de priester die hem in zijn jeugd misbruikte nog steeds met kinderen werkt, in ‘Grâce à Dieu’.
    • André Waardenburg

In vrijwel elk land zijn de laatste jaren onthullingen geweest over kindermisbruik in de katholieke kerk. In Nederland boog de commissie-Deetman zich erover. Tijdens een top in het Vaticaan over al deze misbruikschandalen, ruim een maand geleden, beloofde paus Franciscus een strijd op alle fronten tegen dit wijdverbreide misbruik. Het mag niet meer worden toegedekt of geheimgehouden.

Dat dit tot op heden echter wel het geval was, liet Spotlight in 2016 zien. Deze film vertelde het waargebeurde verhaal over onderzoeksjournalisten van The Boston Globe die in 2001 het decennialang durende, seksuele misbruik door pedofiele priesters in Boston onthulden. Nu volgt ‘Grâce à Dieu, dat ook weer een waargebeurde casus behandelt, dit keer van recenter datum en zich afspelend in Lyon.

Ozons film begint in 2014 als de keurige katholieke familieman Alexandre erachter komt dat de priester die hem in zijn jeugd misbruikte nog steeds met kinderen werkt. Hij begint hierover een briefwisseling, die in voice-over te horen is, met kardinaal Barbarin. Hij getuigt over zijn misbruikverleden tegen een psychologe en Barbarin regelt een ontmoeting met de man die aan hem zat, priester Preynat. In een pijnlijke scène, die verzoening moet brengen, moet Alexandre de hand van Preynat vasthouden en met hem bidden. Preynat biedt echter niet zijn verontschuldigingen aan, waarna Alexandre uiteindelijk aangifte tegen hem doet. Omdat het misbruik verjaard is, komt er geen vervolging.

Dan verlegt Ozon de aandacht naar twee andere slachtoffers van Preynat: François en Emmanuel. Emmanuels misbruik is nog niet verjaard, dus maakt de aangifte tegen Preynat ineens weer kans. François richt een comité op dat op zoek gaat naar meer slachtoffers van Preynats seksuele misbruik. Preynat richtte zich vooral op (kwetsbare) jongetjes die, eenmaal volwassen, allemaal hun reden hebben geen aangifte te doen: schaamte, trauma, angst om niet geloofd te worden.

Lees ook het interview met regisseur François Ozon: ‘Misbruik komt overal voor’

‘Grâce à Dieu laat de (bekende) mechanismes zien die spelen: vergoelijken, toedekken, het overplaatsen van priesters, vertragen van klachtenprocedures en doofpottactieken. Tijdens een persconferentie laat Barbarin zich ontvallen „godzijdank is de boel verjaard” – de film ontleent er zijn titel ‘Godzijdank’ aan.

Het is een belangwekkend verhaal over een onderwerp waarover te lang is gezwegen, laat dat voorop staan. Toch schiet ‘Grâce à Dieu als pakkend drama tekort. Vooral het eerste uur heeft geen ritme. Het omstandig voorlezen van brieven en documenten in voice-over helpt dan niet om er wat tempo in te brengen. De lengte van dik twee uur perst alle lucht er nog eens extra uit.