Studentenenquête mislukt door privacybeperkingen

Hoger onderwijs Hogescholen leverden te weinig gegevens aan de Nationale Studentenquête en vinden het resultaat daarom te „onbetrouwbaar”.

De Hogeschool Rotterdam.
De Hogeschool Rotterdam. Foto Robin van Lonkhuijsen/ ANP

Een zeer strikte interpretatie door hogescholen en universiteiten van vorig jaar ingevoerde Europese privacywetgeving zou de gegevens van de Nationale Studentenenquête onbetrouwbaar hebben gemaakt. Vorige week besloot de Vereniging Hogescholen daarom niet meer mee te doen, zodat de resultaten van de peiling van dit jaar niet beschikbaar zijn voor degenen die aan een hogeschool willen studeren. De universiteiten doen nog wel mee.

De Nationale Studentenenquête peilt jaarlijks het oordeel van studenten over hun opleiding. Voorheen stond de opleiding vooringevuld op het persoonlijke formulier. Maar dit jaar hadden functionarissen gegevensbescherming van universiteiten en hogescholen in een overleg besloten om de opleidingscode weg te laten. Studenten moesten daarom zelf invullen wat ze studeren. Ze vergisten zich vaak in de ingewikkelde naamcodes voor opleidingen. Daarnaast waren er programmeerfouten.

In een memo had de Nationale Studentenenquête al gewaarschuwd voor het risico dat „studenten de officiële opleidingsnaam (..) niet herkennen”. Dit kon leiden tot „lagere respons en vermindering van kwaliteit”. Voor de enquête van 2018 vulden ruim 270.000 studenten de vragenlijsten in.

Kinderziektes

Het voorinvullen van opleidingen zou niet meer mogen volgens de vorig jaar ingevoerde Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), stellen de scholen. De Nationale Studentenenquête betwijfelt dat. „Er is nog geen jurisprudentie”, zegt Pauline Thoolen, hoofd informatiemanagement Studiekeuze123 dat de enquête organiseert.

Gerrit-Jan Zwenne, hoogleraar privacywetgeving aan de universiteit Leiden en advocaat, vindt op zichzelf verschil van opvatting over privacy niet zo gek. „Er zijn veel open begrippen en vage normen. Maar wat voor studie je doet, is vermoedelijk niet een heel gevoelig gegeven. Het maakt ook uit of het gegeven uit andere bronnen kan worden verkregen. Wat zegt het als iemand medicijnen studeert en geen biologie? Als een universiteit of hogeschool goede, afdwingbare afspraken maakt met het enquêtebedrijf, dan is er een gering risico dat de AVG wordt overtreden.”

Een aantal instellingen verstrekte meer gegevens, waaronder de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). „Er is veel grijs gebied in privacywetgeving. Je moet een heldere afweging van belangen maken”, zegt Arjen Deenen, de functionaris gegevensbescherming van de RUG. „Voor het gebruik van data is een gerechtvaardigd publiek belang vereist. Je kunt niet meer gegevens gebruiken dan strikt noodzakelijk. Maar minder data is niet altijd beter. Soms moet je iets meer aanleveren om goede kwaliteit te krijgen.”

Ondanks hun huidige strikte interpretatie van de privacywetgeving, overleggen universiteiten en hogescholen om volgend jaar de tevredenheid van studenten in de enquête te koppelen aan studieresultaten en het bindend studieadvies. Studentenorganisaties willen dat deelnemers daar eerst toestemming voor moeten geven.

Correctie (1 april 2019): In een eerdere versie van dit artikel was het aantal studenten dat de enquête had ingevuld onjuist. Dat is aangepast.