Gedecimeerde SP mijdt kritiek op de partijtop

Statenverkiezingen De SP evalueerde het dramatische verlies eerder deze maand. ‘We zijn die middelvinger niet meer.’

SP-leider Lilian Marijnissen eerder deze maand, tijdens de uitslagenavond van de Provinciale Statenverkiezingen.
SP-leider Lilian Marijnissen eerder deze maand, tijdens de uitslagenavond van de Provinciale Statenverkiezingen. Foto Piroschka van de Wouw

Er was geen SP’er die het anders zag, deze zaterdag op de partijraad in Amersfoort, SP-voorzitter Ron Meyer zei het toch een paar keer: „We vieren hier geen feest.” En: „We lopen niet in polonaise.” Op de eerste landelijke SP-bijeenkomst sinds het grote verlies bij de Provinciale Statenverkiezingen op 20 maart, waarbij de SP in de Eerste Kamer terugging van negen naar vier zetels, was er verbijstering, verdriet en woede.

Lees ook: SP’ers na dramatisch verlies: dit komt hard aan

Opvallend weinig kritiek was er op de partijtop. Een paar afdelingsvoorzitters vonden wel dat er te weinig posters waren opgehangen, dat er te weinig tv-spots waren geweest, dat de SP zich te veel wil afzetten tegen de VVD en daardoor te weinig met een ‘eigen verhaal’ komt. Boosheid was er vooral over ándere SP’ers, die in de campagne kritisch waren geweest over de partij. Anderhalf uur lang stonden de afdelingsvoorzitters bij de microfoons, een voor een kwamen ze met analyses en soms felle uithalen. Als je zo nodig kritisch wilt zijn op je partijgenoten, vond afdelingsvoorzitter Joop Welter uit Leusden, moest je „je geluk” maar „elders” zoeken. „Ik ben klaar met dat geëtter op sociale media.” Tweede Kamerlid en lid van het partijbestuur Ronald van Raak zei: „Als wij zo’n verschrikkelijke club zijn, ga dan lekker ergens anders voetballen.”

Te braaf, te onzichtbaar

Maar er was ook zelfkritiek. De SP is volgens veel afdelingsvoorzitters te braaf, te weinig zichtbaar, niet relevant genoeg. „Mensen hebben deze verkiezingen gekozen met hun middelvinger”, zei Daan Brandenbarg uit Groningen, „en wij zijn die middelvinger niet meer. Wij zijn geworden zoals alle andere partijen.” Patrick Zoomermeijer, SP-voorzitter in de Zaanstreek, vond: „We zijn te regeringsgeil en te aangepast.” Amsterdams afdelingsvoorzitter Neeltje Peters ziet andere partijen ‘rellen op rechts’. „Laten wij rellen op links”, was haar oproep.

De SP’ers zien het ook als een probleem dat ze onderling verdeeld zijn over migratie en integratie. Een flink deel wil dat de partij daar strenger over is, een ander deel vindt dat ‘solidariteit’ en humane vluchtelingenopvang voorop moet staan. „We hebben rechts te veel naar de mond gepraat”, zei een SP’er uit Brunssum. „Over migratie zijn we verdeeld en daar heeft de pers lucht van gekregen.”

Ron Meyer sloot af met de oproep om SP’ers aan te spreken die de partij „openlijk belasteren”. Hij noemde de openlijke kritiek „een loden last” en klonk bijna dreigend toen hij zei dat het „een keer mis” zou gaan als het zo doorgaat.

Pensioenakkoord

Partijleider Lilian Marijnissen maakte in haar speech, aan het eind van de partijraad, opnieuw duidelijk dat het kabinet niet op de SP hoeft te rekenen in de onderhandelingen over een pensioenakkoord – tenzij de pensioenleeftijd teruggaat naar 66 jaar. Daarmee zet zij, zo lijkt het, nu vooral vakbond FNV onder druk. De PvdA praat al met minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees (D66) over de pensioenen en die partij is samen met de SP belangrijk voor de FNV-achterban. Als de ene linkse partij wel meedoet met de kabinetsplannen en de andere niet, wat doet de vakbond dan?

Marijnissen zei dat de partij „de rug recht houdt” na de verkiezingsnederlaag, en doorgaat. Ze kreeg applaus, al was het niet heel lang.

Lotfi El Hamidi: Waar staat de ‘S’ in SP nog voor?