Vier doden en tientallen gewonden bij demonstraties Gaza

Het is precies een jaar na het begin van wekelijkse massademonstraties langs het grenshek met Israël.

Een demonstrant slingert een steen richting Israëlische militairen aan de overkant van het grenshek.
Een demonstrant slingert een steen richting Israëlische militairen aan de overkant van het grenshek. Foto AFP/Mahmud Hams

Bij gewelddadige protesten op de grens tussen Israël en Gaza zijn zaterdag ruim driehonderd gewonden en vier doden gevallen, zo meldt het door Hamas geleide ministerie van gezondheid in de Gazastrook. Tienduizenden Palestijnen zijn zaterdag samengekomen bij het grenshek om te demonstreren. Het is precies een jaar geleden dat daar wekelijkse protesten begonnen tegen de blokkade van Gaza.

Demonstranten die het hek naderden, gooiden met stenen en zelfgemaakte explosieven naar de Israëlische militairen aan de andere kant. Het Israëlische leger schoot daarop terug met scherpe munitie en traangascilinders. In de vroege ochtend, voordat de grote demonstratie begon, overleed een 21-jarige Palestijn na te zijn neergeschoten bij het grenshek. Gedurende de dag werden nog twee 17-jarige jongens om het leven door kogels van scherpschutters. Een vierde demonstrant werd in de borst geschoten en overleed.

Sinds het begin van de demonstraties vorig jaar zijn zeker tweehonderd demonstranten en een Israëlische militair omgekomen, en vele duizenden gewonden gevallen. De wekelijkse protesten begonnen in maart 2018 tijdens de jaarlijkse Landdag, waarbij Palestijnen een fataal verlopen protest in 1976 herdenken. Er vielen destijds zes doden. Vorig jaar was de Landdag niet lang voor de zeventigste verjaardag van de staat Israël. De demonstranten eisen versoepeling van de Egyptisch-Israëlische blokkade van de Gazastrook, en de terugkeer van Palestijnse vluchtelingen naar hun oorspronkelijke woningen - die nu in Israël liggen. Door de blokkades heerst er tekort aan drinkwater, brandstof en bouwmaterialen in de Gazastrook, waar zeker twee miljoen mensen wonen.

Egyptische bemiddeling

Analyse: Netanyahu en Hamas profiteren van een beetje escalatie

Momenteel bemiddelen vertegenwoordigers uit Egypte een staakt-het-vuren, mits de tienduizenden demonstranten op veilige afstand van het hek blijven. Als een Egyptisch voorstel het haalt, zou Israël meer economisch verkeer toestaan in ruil voor meer rust in het gebied. De Hamas-regering, die de dienst uitmaakt in Gaza, heeft toegezegd de demonstranten zo veel mogelijk op afstand te houden. Tegelijk riep Hamas op tot een grote opkomst voor de betoging.

De Egyptische poging wordt bemoeilijkt doordat afgelopen week een aantal raketten vanuit de Gazastrook richting Israël werd geschoten, met zeven gewonden als gevolg. De Israëlische luchtmacht reageerde met bombardementen op Hamas-doelen in de Gazastrook. Ook politiek is het moment van de demonstraties precair: op 9 april zijn er parlementsverkiezingen in Israël.