Wanneer gaat dat ding nou éindelijk rijden

Vervoer Twee jaar geleden reed de laatste trein van Rotterdam Centraal naar Hoek van Holland; het treinspoor werd omgebouwd voor de metro, maar er rijdt nog niets. Acht splinternieuwe stations langs de Hoekse Lijn liggen er verlaten bij. Langs het traject is men het vertrouwen in Rotterdam volledig kwijt.

Foto’s Walter Herfst
Foto’s Walter Herfst

‘Het is een verschrikkelijke zaak.” De Maassluise D66’er Bert de Reuver zucht als hij het over de Hoekse Lijn heeft. „Ik heb veel meegemaakt in de politiek, maar dit heb ik nog nooit gezien. We zijn het vertrouwen in Rotterdam, de RET en de metropoolregio helemaal kwijt.”

De Reuver, maar ook alle andere raadsleden en wethouders in Maassluis worden voortdurend door bewoners aangeklampt over het debacle. „Het zit de mensen echt tot hier”, zegt De Reuver terwijl hij zijn gestrekte hand tegen zijn voorhoofd drukt. „Waarom rijdt de metro nog steeds niet. Mensen begrijpen er helemaal niets van. En hoe kunnen wij ze dit uitleggen? Ik als lokale politicus voel mij daar niet lekker bij.”

Elf metrohaltes van Beurs ligt het station Maassluis Centrum. De monitors voor de reizigersinformatie hangen boven de strakke, grijze perrons. Bovenop een paal staat een grote gele M. Zelfs de groene lampjes op de incheckpoortjes branden al. Alles staat klaar, maar de Maassluizers kunnen het station niet gebruiken. Om naar Rotterdam te reizen zijn ze aangewezen op bus 713 of 712 die vijftig meter voor het nieuwe station stoppen.

Het is om gek van te woorden, vindt De Reuver. „Die metrolijn is de ader van Maassluis. Heel veel mensen zijn ervan afhankelijk.” De D66’er omschrijft Maassluis als een woonstad. Een groot deel van de inwoners werkt in Rotterdam of Den Haag. Om toch op hun werk te komen ziet De Reuver dat veel Maassluizers nu noodgedwongen in de auto stappen. „De afgelopen twee jaar is de weg tussen Maassluis en Schiedam veel drukker geworden. Tijdens de spits staat er vrijwel altijd file.” Natuurlijk is er ook de bus. „Maar die zit vooral tijdens de spits overvol”, zegt De Reuver. „En ’s ochtends sta je te wachten op een koude halte.”

Feestelijk opgeheven

In de nacht van 31 maart 2017 reed de laatste trein over het spoor tussen Rotterdam en Hoek van Holland. Om twee minuten over één reed de trein de Rotterdamse badplaats binnen. De 125 jaar oude verbinding werd feestelijk opgeheven, voor de 500 genodigden was er ‘een drankje en een hapje’, is te lezen in een persbericht van spoorbeheerder Prorail uit 2017. Nu, precies twee jaar later, is de stemming volledig omgeslagen.

De oplevering van de metroverbinding wordt later en later en de kosten rijzen de pan uit. Vorig jaar werd een overschrijding van 90 miljoen euro becijferd. Daarmee komen de totale kosten voor de ombouw en verlenging op 462 miljoen euro. De ontstemde raad stelde een onderzoek in naar het debacle, en door de stevige conclusies zag toenmalig wethouder Pex Langenberg (D66) zich genoodzaakt op te stappen. Dat is nu al ruim een jaar geleden en nog steeds rijdt de metro niet. Het hoofdpijndossier wordt als een hete aardappel doorgegeven. Na het vertrek van Adriaan Visser (D66) en de tijdelijke opvolging door Judith Bokhove (GroenLinks), is de hoop nu gevestigd op nieuwkomer Arjan van Gils (D66), de vierde wethouder op rij.

Maar het chagrijn ten westen van Rotterdam is nog veel groter. Inwoners, ondernemers en politici uit Vlaardingen, Maassluis en Hoek van Holland zijn gefrustreerd over de zoveelste vertraging. De ombouw van het 23 kilometer lange treinspoor naar een metroverbinding zou in augustus 2017 afgerond zijn. Eind 2018 zou de metro doorgetrokken zijn tot aan het strand van Hoek van Holland. Maar door softwareproblemen is de metroverbinding nog altijd niet veilig verklaard en zijn de inwoners aangewezen op de bus – een langere reis en minder comfortabel. Ondernemers vrezen dat zij inkomsten mislopen omdat ze minder goed bereikbaar zijn, politici krijgen het verwijt dat zij niet genoeg opkomen voor hun inwoners.

Wethouder treedt af na debacle Hoekse Lijn

„Bij verjaardagen, in de winkels en in de bus, overal hebben mensen het erover”, zegt Vlaardinger Peter de Jong. „Het is hier dé grote frustratie.” De Jong, stadsomroeper en geïnteresseerd in de historie van Vlaardingen, was er twee jaar geleden bij. Tijdens de laatste rit vertelde hij de reizigers over de intercom over de muurschilderingen op de panden langs het spoor.

Inmiddels is hij zo boos over het uitstel dat hij een kleine expositie maakte, als een kunstzinnig protest. Zijn installatie bestaat uit vijf stoelen die als een treintje achter elkaar staan. Deze staan symbool voor de vijf gemeenten die verbonden worden door de Hoekse Lijn. Ingelijste foto’s van gele waarschuwingsborden met de tekst „Pas op, testrit” staan tegen de poten van de stoel. In drie dagen tijd trok zijn expositie 72 kijkers. „Ik wilde mijn onvrede kenbaar maken. Ik ben heel erg boos. Over de vieze stinkbakken die ze inzetten als vervangend vervoer, de extra reistijd die ik kwijt ben. En ik voel me voorgelogen over de vertragingen.”

Het hoofdpijn- dossier wordt als een hete aardappel doorgegeven door de wethouders

Even verderop langs de West Havenkade is de kritiek minder subtiel. Het is kwart voor elf ’s ochtends. Vijf mannen in café Concordia, drie aan het bier, twee aan de koffie, beginnen te zuchten en te mopperen als de naam ‘Hoekse Lijn’ valt. „We zijn er helemaal klaar mee”, zegt Cor de Koning (71). „Ieder particulier bedrijf dat op deze manier een klus zou verpesten, was allang failliet verklaard. Hier worden miljoenen over de balk gegooid en iedereen komt ermee weg.” Het vervangende busvervoer „is niet te doen” vindt De Koning. „Ik heb slechte knieën en je moet ver lopen naar die bushalte bij Schiedam. Het is een verschrikking.”

De stopbus, die alle haltes langsrijdt, doet 1 uur en 20 minuten over de rit tussen Schiedam en Hoek van Holland. De directe busrit duurt 27 minuten. De metro zal hetzelfde traject straks in minder dan 30 minuten afleggen. Dagelijks maken 8.000 mensen gebruik van de bussen. De RET verwacht dat het aantal reizigers flink zal stijgen zodra de metro in gebruik wordt genomen.

Maar wanneer gaat dat uiteindelijk gebeuren? De informatie daarover is onduidelijk en soms zelfs onzorgvuldig. „Goed om te weten; begin 2019 reizen we met de metro naar Hoek van Holland”, is nog altijd te lezen op het scherm met reizigersinformatie voorin bus 713. Die deadline is inmiddels al verstreken. Op de abri bij station Vlaardingen Centrum staat: „Vanaf medio 2019 rijden er metro’s over de Hoekse Lijn. Met metrolijn B kunnen we dan tussen Nesselande en Hoek van Holland haven reizen.” Maar ook dat is nog maar de vraag. Harde toezeggingen durven de gemeente en de RET inmiddels niet meer te geven. „De metro gáát rijden”, belooft de woordvoerder van wethouder Van Gils. „Wanneer precies is op dit moment helaas niet bekend.”

Op het strand

De vertraging op de metrolijn tussen Schiedam Centrum en Hoek van Holland Haven heeft ook gevolgen voor de aanleg van het laatste stukje rails. Om reizigers in de toekomst zowat op het strand af te kunnen zetten, wordt een kilometer nieuw spoor aangelegd. Eind 2018 zou dit nieuwe stukje af zijn. Maar voorlopig is het traject nog geen millimeter uitgebreid. Afgelopen maandag werden de eerste stoeptegels op de Strandweg gelicht. Vorig jaar liet de gemeente weten dat deze laatste kilometer rails waarschijnlijk pas in 2021 in gebruik zal worden genomen.

Winderige Hoek moet Rotterdam Beach worden

Bedrijfsleider Sjoerd Buquet (39) van strandtent FF-Tijd baalt. „Het duurt maar en het duurt maar. Het uitstel is niet fijn voor onze gasten, maar als ondernemer betekent het ook gederfde inkomsten.” Volgens de bedrijfsleider schrikt het reizen met de bus sommige badgasten af. „Ze vinden het omslachtig.” En omdat daardoor meer mensen in de auto stappen, staat er bij mooi weer bijna altijd een file richting Hoek van Holland. „Vroeger kwamen veel gasten met de trein. Ze liepen dan de laatste kilometer. Die trein rijdt niet meer en omdat door de files het strand minder goed bereikbaar is, zien we dat minder mensen hierheen komen.”

De Maassluise politicus Bert de Reuver vindt dat de Tweede Kamer nu maar eens moet ingrijpen. „De vertraging levert zoveel ellende op hier.” In januari vorig jaar stelde de PvdA al kamervragen over de „enorme vertraging”. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66, Infrastructuur) antwoordde destijds dat de Metropoolregio verantwoordelijk is. „Maar dat is al een jaar geleden en blijkbaar krijgt Rotterdam het maar niet voor elkaar.” 22 februari mochten journalisten instappen voor een testritje tussen Schiedam en Hoek van Holland. Het zorgde voor hoop bij de inwoners van de Waterweggemeenten. „Maar kort daarna waren er toch weer berichten over tegenslag”, zegt De Reuver. Ondernemer Bert Spek van restaurant Monsieur Paul is aangeschoven bij de D66’er. „Het wordt nu echt tijd dat dat ding eindelijk gaat rijden”, zegt hij. „En als het eenmaal zo ver is, denk ik dat we alle ellende ook weer snel vergeten zijn.”