Trumps publiek heeft er weer zin in: ‘Lock ’em up!’

President Trump is uit op wraak nu samenspanning met Rusland niet is bewezen. ‘Volledig vrijgepleit’, vertelde hij zijn enthousiaste publiek tijdens een bijeenkomst in Michigan.

President Trump begroet zijn publiek in Grand Rapids, Michigan.
President Trump begroet zijn publiek in Grand Rapids, Michigan. Foto Joshua Roberts/Reuters

Dit was de week van de wraak en president Trump vierde die donderdagavond in Grand Rapids, Michigan. „De Rusland-leugen is eindelijk dood”, zei Trump tegen duizenden aanhangers in een volgepakte Van Andel Arena. „Deze nep-, corrupte, weerzinwekkende wolk is nu weggetrokken.”

Een kleine week geleden maakte minister van Justitie William Barr de belangrijkste conclusies van speciaal aanklager Robert Mueller openbaar. Het onderzoek heeft niet kunnen vaststellen dat iemand uit het campagneteam van Trump heeft samengespannen of samengewerkt met de Russische regering bij haar pogingen de verkiezingen te verstoren. En hoewel Mueller aanwijzingen heeft gevonden dat de president heeft geprobeerd de rechtsgang te belemmeren, kan hij niet tot de conclusie komen of de president wel of niet de wet heeft overtreden. „Volledig vrijgepleit”, maakte Trump ervan, waarmee hij zijn tegenstanders een welles-nietes debat opdringt, zolang het volledige rapport van Mueller nog niet is vrijgegeven.

Minister Barr heeft beloofd het rapport, een deel ervan, of een versie waarin de vertrouwelijke delen zijn weggelakt, vrij te geven „in april”. De deadline die de Democratische voorzitters van zes parlementaire commissies hem hadden gesteld, 2 april, zal hij niet halen, zo zou Barr hebben laten weten volgens Jerrold Nadler, voorzitter van de justitiecommissie. Het rapport, 300 pagina’s dik volgens een bron van persbureau AP, kan drie soorten informatie bevatten die Barr niet wil en in sommige gevallen op eigen gezag niet mág openbaren. Het kan gaan om vertrouwelijke inlichtingen die als geheim zijn bestempeld, om informatie die essentieel is voor nog lopende strafonderzoeken of om informatie die naar voren is gekomen voor de door Mueller ingestelde Grand Jury, en die alleen door de rechtbank kan worden vrijgegeven.

Lees ook over de uitkomsten van het Rusland-onderzoek

What the hell

Het zijn kanttekeningen en nuances die ongenoemd blijven in de campagne voor de presidentsverkiezingen die Trump in Grand Rapids voluit voerde, net als de nog altijd lopende strafrechtelijke onderzoeken. „Ik hoorde iemand zeggen: hoe zit het met Rusland? Moet je nagaan? Of ik iets met Rusland te maken had? What the hell”, zei de president. Daarmee sloeg hij de bekentenis van zijn voormalige en zijn huidige advocaat simpelweg over, dat de Trump Organization tot diep in de zomer van 2016 contact had met de Russische overheid voor de bouw van een Trump Tower in Moskou. Gisteren was Trump weer aanbeland bij zijn (dus onware) bewering tijdens de campagne van 2016: „Ik weet niks van Rusland, ik doe daar geen zaken.”

De enige opmerking die Trump maakte over lopend onderzoek, ging over het opeisen van financiële informatie uit zijn bedrijf door de justitiecommissie van het Huis van Afgevaardigden. „Ze willen elk papiertje van de Trump Organization zien. Elk snippertje.”

Direct vanaf de aftrap van de rally trok Trump tientallen minuten van leer tegen zijn vijanden, de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, de FBI, asieladvocaten („het is grote, vette oplichterij”), Hillary en Bill Clinton, Barack en Michelle Obama en de pers – hoewel hij ineens ook de hem niet per definitie gunstig gezinde media een pluim gaf, omdat ze pas hadden geciteerd uit het zogenoemde Steele-dossier dat mede ten grondslag lag aan het Rusland-onderzoek, nadat Trump de presidentsverkiezingen had gewonnen.

Genoteerde woorden: Sinister, illegaal, corrupt, frauduleus, leugen, bedrog, smerig, laster, nep, corrupt, weerzinwekkend, belachelijke bullshit, schurkachtig, ziek. Ziek het vaakst. „Deze mensen zijn ziek, ziek ziek. Het zijn zieke mensen.” En alsof het was afgesproken scandeerde het publiek nu niet langer „Lock her up!”, de strijdkreet van 2016 tegen rivaal Hillary Clinton. Nu was het: „Lock ’em up!” Sluit hen op.” Er zijn vijanden bijgekomen.

Verse woede en opluchting

Het publiek in Grand Rapids – niet toevallig ook de laatste plaats die Trump aandeed voor de verkiezingen van november 2016; hij zou de kwijnende industriestaat Michigan met een klein verschil op Clinton veroveren – was duidelijk enthousiaster dan bij andere Trumprally’s in de laatste maanden. Daar stonden mensen achter het spreekgestoelte soms te gapen in beeld terwijl ze hun voorgedrukte borden ‘Women for Trump’ of ‘Build that Wall’ voor hun buik lieten hangen. Donderdag waren de woede en opluchting vers en niet voorgeprogrammeerd, wat ook bleek uit het boegeroep toen Trump, zoals gebruikelijk, complimenten uitdeelde aan lokale Republikeinse bestuurders zoals Lee Chatfield, speaker in het Huis van Afgevaardigden van Michigan.

In het Huis van Afgevaardigden van de Verenigde Staten hebben de Democraten zich intussen schrap gezet. Adam Schiff, voorzitter van de inlichtingencommissie, kreeg de afgelopen week van Republikeinse volksvertegenwoordigers te horen dat hij moest aftreden. Donderdag twitterde Schiff zijn antwoord: „Ik zeg dit tegen de president en de leden van het Congres die hem verdedigen: Jullie mogen dan vinden dat er niks verkeerd is aan hoe Trump en zijn medewerkers met de Russen zijn omgegaan tijdens de campagne. Ik denk daar anders over. Ik vind het immoreel. Ik vind het onethisch, niet-patriottisch. En ja, volgens mij is het corrupt.”