De Iraanse Anand

De jongste Nederlandse deelnemer bij het EK in Skopje was Siem van Dael, 15 jaar. Ik had nog niet eerder van hem gehoord, maar nu zag ik dat hij als zesjarige in het clubblad van de Limburgse schaakvereniging Leudal had gezegd dat hij wereldkampioen wilde worden als hij 32 was.

Misschien een grapje. Voor een zesjarige kan 32 jaar iets zijn als Sint Juttemis, als de kalveren op het ijs dansen. In ieder geval getuigde het van de goede mentaliteit, als je schaken tenminste belangrijk vindt. Dat vindt hij zeker. Schaken is zijn lust en zijn leven, hij studeert zes uur per dag, heeft grootmeester Sipke Ernst als trainer en doet aan crowdfunding om zijn internationale toernooien te bekostigen.

Nederland heeft sterke jeugdspelers, maar de rest van de wereld heeft sterkere. Bij de top-20 van de jeugd vind je de Nederlander Jorden van Foreest en drie Iraniërs. De bekendste van die drie is jeugdwereldkampioen Parham Maghsoodloo, maar volgens Ivan Sokolov, die sinds 2016 coach van de jonge Iraniërs is, is niet Maghsoodloo, maar de 15-jarige Alizera Firouzja ‘wereldkampioensmateriaal’. Kampioen bij de volwassenen, bedoelt hij.

Vorig jaar vergeleek hij in een interview op de site van Chessbase, Firouzja met de jonge Anand. Dezelfde snelheid van denken die soms te snel in daden wordt omgezet. „Ik heb hem wel eens gedreigd dat ik hem beide handen moest afhakken”, zei Sokolov. Iemand anders vergeleek Firouzja met de tovenaar Michail Tal.

Ik kwam hier op doordat ik een indrukwekkende partij van Firouzja zag die hij vorige week speelde in een toernooi in het emiraat Sjarjah. De Iraanse spelers kunnen in veel landen niet terecht, door visumproblemen en ook doordat het Iraanse geld moeilijk inwisselbaar is. Volgens Sokolov hebben de moeilijke omstandigheden ook voordelen voor het Iraanse schaak. Voor jonge Nederlanders zijn er aantrekkelijker mogelijkheden dan het onzekere bestaan van een profschaker, dacht hij.

Het kwam goed uit dat ik het laatste staartje van het EK in Skopje, waarvan ik vorige week het begin beschreef, nog niet kan meenemen, want daardoor ziet u hier deze prachtpartij.

Alizera Firouzja - Mila Zarkovic, Sharjah Masters 2019

1. e4 c5 2. Pf3 d6 3. Pc3 a6 4. g3 b5 5. d4 cxd4 6. Pxd4 Lb7 7. Lg2 Pf6 8. 0-0 e6 9. Te1 Door een ongewone zetvolgorde is zwart in een lastige stelling terecht gekomen. Een gewone zet als 9...Le7 kost na 10. e5 materiaal en anders moet hij met het stukoffer 10. a4 b4 11. Pd5 rekenen. 9...Pfd7 10. a4 bxa4 Na 10...b4 is het offer 11. Pd5 sterk. 11. Txa4 Le7 12. Tb4 Pc5 Het lijkt of het nog min of meer gaat voor zwart. 13. Txb7 Maar nu komt eerst een kwaliteitsoffer. 13...Pxb7 14. e5 d5 15. Pxd5 En dan een stukoffer.

15...exd5 16. Pf5 Wit heeft een toren minder, maar zijn aanval is onweerstaanbaar. 16...0-0 17. Lxd5 Lc5 18. b4 Weer een mooie zet. De bedoeling is 18...Lxb4 19. Dg4 g6 20. Ph6+ Kg7 21. Lg5 Lxe1 22. Lf6+ met snelle winst. 18...Lb6 19. Dg4 g6 20. e6 Opent diagonalen voor beide lopers, terwijl 20...Dxd5 wegens 21. Pe7+ niet gaat. 20...Df6 21. e7 Te8 22. Lxf7+ Een laatste harde klap. De zwartspeelster gaf op, want 22...Dxf7 23. Ph6+ of 22...Kxf7 23. Dc4+ of 22...Kh8 23. Lxe8 is hopeloos voor haar.