Recensie

Recensie Theater

‘Smoeder - 15 jaar later’ is ontroerend, maar mist vorm

De Brabantse moeders van acteur Marcel Musters en Maria Goos keren terug in een herneming van het succes van vijftien jaar terug. De zoektocht naar toen is echter te losjes opgebouwd.

Foto Sanne Peper
    • Kester Freriks

Vijftien jaar geleden richtten acteur Marcel Musters en toneelschrijver Maria Goos een even intiem als indrukwekkend monument op voor hun overleden Brabantse moeders: Smoeder. Thea en Riet heetten ze, ofwel: „ons moeder”. In gelijke setting komen Musters en Goos met een herneming, die tegelijk reflectie is op de voorstelling van toen. Opnieuw zitten de acteurs aan een tafel bedekt met stapels papier vol herinneringen en notities. De bescheiden, vertellende vorm is gebleven. Musters en Goos nemen de toeschouwer mee naar het repetitielokaal voor de making of van Smoeder – 15 jaar later.

Een van de mooiste zinnen komt meteen in het begin: „Onze moeders zijn nu vijftien jaar doder, en wij vijftien jaar dichter bij onze dood”. De belofte is dat de tussenliggende tijd de spelers heeft veranderd. Musters verloor zijn partner Jeroen Willems, de meesteracteur die op 50-jarige leeftijd overleed. Maria Goos raakte haar geliefde kwijt, toneelspeler Peter Blok. Dat zijn ingrijpende gebeurtenissen die op vanzelfsprekende, licht-dramatische manier in de voorstelling worden verweven. Beide spelers richten zich rechtstreeks tot de zaal, waardoor hun vertelling over verloren moeders ook de onze wordt. Dat is knap gedaan.

Mindfulness-safari

Wat zich echter wreekt is gebrek aan vormbesef. Cruciale en terloopse zaken lopen door elkaar, zodat het niet duidelijk is wát de voorstelling ons wil vertellen. De introductie over een mindfulness-safari in Afrika is overbodig. De zijwegen leiden af van de kern van Smoeder - 15 jaar later: wat deden die jaren met de spelers? Te weinig voor een echt voldragen voorstelling. De mooiste en opnieuw ontroerende scènes zijn die over de moeders zelf. Bijvoorbeeld als ze elkaar tegenkomen in de „rokershemel”. Vooral Musters is weergaloos als hij, met een minimale stembuiging en blik in zijn ogen, zijn moeder aan het woord laat die tot ons spreekt uit het hiernamaals.