Meisjes speciaal onderwijs vaker gedwongen tot seks

Vaker dan hun leeftijdsgenoten op reguliere scholen worden jongeren met psychiatrische en ernstige gedragsproblemen gedwongen tot seksuele handelingen.

Kenniscentrum voor seksualiteit Rutgers en Soa Aids Nederland publiceerden donderdag het onderzoek naar de seksuele gezondheid van jongeren op het voortgezet speciaal onderwijs.
Kenniscentrum voor seksualiteit Rutgers en Soa Aids Nederland publiceerden donderdag het onderzoek naar de seksuele gezondheid van jongeren op het voortgezet speciaal onderwijs. Foto Richard Brocken/Hollandse Hoogte

Bijna een op de drie meisjes op scholen voor jongeren met psychiatrische en ernstige gedragsproblemen is in haar leven gedwongen tot seksuele handelingen. Dat is veel vaker dan meisjes op het regulier onderwijs. Dat blijkt uit onderzoek van kenniscentrum voor seksualiteit Rutgers en Soa Aids Nederland.

Het is voor het eerst dat er zulk onderzoek is gedaan naar de ‘seksuele gezondheid’ binnen deze groep, zegt onderzoeker Hanneke de Graaf van Rutgers. Uit het onderzoek blijkt verder dat ruim een op tien van de vmbo+-meisjes bij de eerste keer geslachtsgemeenschap daartoe gedwongen zegt te zijn. “We kregen uit het veld al veel signalen, dus we hadden deze uitkomsten wel verwacht”, aldus De Graaf. Het gaat om meisjes van zogenoemde cluster 4-scholen, voor jongeren met psychiatrische of ernstige gedragsproblemen tot de leeftijd van 25.

Er zijn wel kanttekeningen te plaatsen bij het aantal respondenten. Zo hebben, ondanks de inspanningen van de onderzoekers, maar 150 meisjes (tegenover 650 jongens) van cluster 4-scholen meegedaan. “Dat is ook een beetje een afspiegeling van de scholen, er zitten veel meer jongens dan meisjes”, aldus De Graaf. De foutmarge ligt volgens haar tussen de 20 en 30 procent, maar de cijfers liggen nog steeds significant hoger dan op reguliere scholen.

Onder de seksuele handelingen vallen zowel orale en manuele seks als geslachtsgemeenschap. De onderzoekers keken ook naar scholen voor zeer moeilijk lerende jongeren, en jongeren met een verstandelijke of lichamelijke beperkingen. Het grootste deel van de jongeren die meewerkten aan het onderzoek (1.113) vulde online vragenlijsten in. Sommigen konden de vragen mondeling beantwoorden. In totaal heeft bijna de helft van de meisjes op cluster 4-scholen te maken gehad met seksueel overschrijdend gedrag. Voor jongens op het praktijkonderwijs is dat 10 procent.

Seksuele vorming

Waar en door wie de jongeren tot de seksuele handelingen worden gedwongen, is uit het onderzoek niet op te maken. “We hebben eigenlijk geen idee, dat moet uit vervolgonderzoek blijken.” De jongeren kunnen namelijk ook al eerder in hun jeugd in aanraking zijn gekomen met seksueel overschrijdend gedrag. “In die gevallen is het mogelijk dat die ervaringen mede hebben gezorgd voor de psychiatrische of gedragsproblemen, en zij in het cluster 4-onderwijs terecht zijn gekomen.”

Volgens De Graaf zouden scholen meer kunnen doen aan seksuele vorming, vooral als het gaat om aandacht voor seksuele overschrijding en seksting. Vooralsnog worden vooral onderwerpen als anticonceptie en condoomgebruik op scholen besproken.