Lagerhuis stemt weer over Brexit-deal

Impasse Premier May brengt vrijdag opnieuw haar Brexit-deal in stemming in het Lagerhuis. Ditmaal alleen het deel dat de scheiding met de EU regelt.

Protest bij het Britse parlement donderdag.
Protest bij het Britse parlement donderdag. Foto Kirsty Wigglesworth/AP

Na de dag van gebeurtenissen en omwentelingen komt een dag van onduidelijkheid en onzekerheid. Woensdag maakte premier May bekend dat zij opstapt, mits er steun is voor haar Brexit-deal. Later kondigden de Noord-Ierse unionisten (DUP), Mays gedoogpartner, aan dat zij nog steeds niet akkoord gaan. Dat betekent dat er geen meerderheid is. Vier vragen over de impasse in Westminster.

  1. Gaat de zoektocht in het Lagerhuis naar alternatieven verder?

    Zeker. Daar is maandag opnieuw tijd voor ingeruimd. Lagerhuisleden vonden het zelf ook een beetje gênant dat er woensdag geen meerderheid was voor een van de acht Brexit-alternatieven. Oliver Letwin, de kracht achter deze ongewone procedure, zei daar rekening mee te houden. Na het weekend wil hij dat er toegewerkt wordt naar een meerderheid. Mogelijk moeten Lagerhuisleden opnieuw stemmen over de meest populaire opties. Ook zullen politici de opties moeten rangschikken. Uit de stemming van woensdag bleek dat een Brexit waarbij het VK in een douane-unie blijft met de EU op de minste weerstand kon rekenen. Naar verwachting zal deze zogenoemde indicatieve stemming uiteindelijk wijzen op een draai naar een zachtere Brexit.

  2. Wat doet premier May in de tussentijd?

    May zit niet stil. Vrijdag wordt er opnieuw gestemd over haar deal. Dat is niet onlogisch. De EU eist dat als de Britten uitstel van de Brexit willen tot 22 mei, de Brexit-deal deze week aangenomen wordt. De regering probeerde donderdag nogmaals te onderhandelen met de DUP en Labour. Vooralsnog is het onduidelijk of die gesprekken vruchten afwerpen. Een andere theorie is dat May een definitief verlies wil afdwingen. Dan heeft het Lagerhuis geen uitweg meer en moet het zelf met een alternatief komen.

  3. Een nieuwe stemming mocht toch niet van speaker John Bercow?

    May deelt de Brexit-deal op. Het akkoord bestaat uit het document dat de scheiding regelt en een dunne politieke verklaring over hoe de EU en het VK in de toekomst samenwerken. Het Lagerhuis moest aanvankelijk beide documenten tegelijk fiatteren. May wil alleen goedkeuring voor het scheidingsakkoord vragen. Dan is de vraag aan het Lagerhuis wezenlijk anders, oordeelde Bercow. Als het Lagerhuis instemt, vermijdt May een exit zonder deal over twee weken. Ze heeft dan tot 22 mei voor een fiat over de politieke verklaring. Probleem is dat het grootste obstakel, de noodoplossing voor de grens op het Ierse eiland, bij de scheidingsvoorwaarden hoort. Kleine kans dat een meerderheid instemt.

  4. Wat gebeurt er als het Lagerhuis ‘nee’ zegt?

    Dat heeft de politiek tot 11 april om een list te verzinnen. Het Lagerhuis zal zich verzetten tegen No Deal. Dat betekent dat May bij de EU uitstel van een jaar moet aanvragen. De EU zal eisen dat de Britten europarlementariers verkiezen, een bittere pil voor May, en dat ze het uitstel nuttig gebruiken. Op dat moment kan May wijzen op de indicatieve stemmingen. Ze kan trachten de EU te overtuigen uitstel te gunnen om de uitkomst van de indicatieve stemmingen uit te voeren – een draai naar een zachte Brexit, mogelijk in combinatie met een goedkeuringsreferendum. Dit zal de regering van May en de Tories tot een breekpunt duwen. Het alternatief? Over twee weken alsnog zonder akkoord vertrekken.

Dit artikel is op 28 maart 2019 23.00 uur geactualiseerd.

Waarom Nederland de Britten zal missen na de Brexit: