Opinie

Geef me jouw adres en ik zeg je wie je bent

Auke Kok

Die bolletjes, daar raak ik dus maar niet op uit gekeken. Ze hebben kleurtjes en ze illustreren de gekke tijd waarin wij leven. Na de Statenverkiezingen nog meer dan na de gemeenteraadsverkiezingen van een jaar geleden. Want zo snel gaat dat. Bezoek amsterdam.nl, klik op ‘Uitslagen per stemlocatie’ en je begrijpt wat ik bedoel. De bolletjes verbeelden de stembussen van Amsterdam en zo zie je in een oogopslag waar een politieke partij de grootste was. Ik zeg: verbluffend. Het gebied binnen de ringweg minus Noord is een giga-weiland van groene bolletjes. De lichtgroene van GroenLinks domineren de binnenstad en wijken daaromheen, met de hulp van de donkergroene bolletjes van D66. In Zuid wordt het weiland opgevrolijkt door enkele oranje VVD-bolletjes.

De verschillen tussen Amsterdam en de rest van Noord-Holland lijken, zoals bekend, groter te worden: de provincie meer Forum voor Democratie, de stad meer GroenLinks. Maar ook binnen de stadsgrenzen verwijdt de kloof zich.

In Zuid wordt het weiland opgevrolijkt door enkele oranje VVD-bolletjes

Op de kaart links van de ringweg, in Nieuw-West, gaat het weiland nogal abrupt over in blauwe Denk-bolletjes: daar wonen veel Turken en Marokkanen. Richting Sloten doemt het paars van Forum voor Democratie op. In Noord eenzelfde verhaal. Scroll je naar beneden dan valt je oog in Zuidoost meteen op de voorzichtige herrijzenis van de PvdA.

De stad is niet zomaar een beetje verdeeld – je ziet de stadsdelen gewoonweg uit elkaar drijven. Geef me jouw adres en ik zeg wie je bent. Geld lijkt hierin niet de hoofdzaak te zijn. Volgens deskundigen zit de tweedeling vooral in de afkomst. Woon je in het weiland, dan ben je waarschijnlijk niet in Amsterdam geboren. Je bent erheen getrokken vanwege je werk of opleiding. En, hoe prettig, naar eigen believen kun je zo weer opkrassen. Als lid van de culturele elite heb je het naar je zin en daarom stem je op een van die optimistische partijen met een groen-liberale inslag.

Hoe anders is dat in Zuidoost en Osdorp en, het meest duidelijk, in Noord. Woon je boven het IJ, met name in Tuindorp Oostzaan, dan ben je daar waarschijnlijk geboren en getogen. Maatschappelijke ontwikkelingen (zoals migratie) beantwoord je met relatief veel stemmen op Thierry Baudet. Je leunt op de buurt en die buurt kan maar het beste blijven zoals die is. Je voelt grote afstand tot de kosmopolitische bovenlaag in ‘de stad’. Daarmee hoor je in zekere zin meer bij de rest van Nederland dan bij de gemeente waar je staat ingeschreven.

De bolletjeskaart maakt de ‘segregatie’ akelig goed zichtbaar. In het weiland stijgen de inkomsten als een dolle. Expats en andere hoogopgeleiden stromen binnen en zorgen voor omgangsvormen en uitgaafpatronen waar de gewone man over het IJ niet bij kan. Ik weet niet waar dit eindigt en hoe erg het precies is. Zelfs niet of er iets aan te doen is. Maar vrolijk kan ik er in elk geval niet van worden.

Auke Kok is schrijver en journalist.