De waarheid over de vader van Clarice Gargard

Zap Alles wijst erop dat de vader van Clarice Gargard heulde met mensenrechtenschender Charles Taylor, maar wat haar vader precies deed, blijft vaag in haar film daarover.

Vader en dochter Gargard in 'De waarheid over mijn vader'.
Vader en dochter Gargard in 'De waarheid over mijn vader'. Beeld BNNVARA

Tien of elf was Clarice Gargard toen ze met haar Liberiaanse vader bij de president op visite ging. De koekjes waren heerlijk. Pas jaren later realiseerde de NRC-columniste (1988) zich dat die vriendelijke president Charles Taylor was, de man die in 2013 tot vijftig jaar cel werd veroordeeld voor misdaden tegen de menselijkheid.

Wat zei dat dan eigenlijk over haar vader? Tegen hem had Gargard haar hele leven opgekeken als een held, een wereldverbeteraar – een man die zich als directeur van het telecombedrijf had ingezet voor het Liberiaanse volk. Was hij wel die idealist? Het zijn ongemakkelijke vragen, die de meeste mensen uit de weg zouden gaan.

Gargard niet. Sterker, ze nam een gedurfd besluit: met regisseur Shamira Raphaëla trok ze naar haar inmiddels 84-jarige vader in Liberia. Ze maakten de film De waarheid over mijn vader, die woensdagavond werd uitgezonden door BNNVARA. Dat de oude Gargard een ongrijpbare man is, wordt meteen duidelijk in de eerste scène. Gargard vraagt daarin of hij blij is dat zij weer in Liberia is. Hij negeert de vraag en informeert naar de prijzen van zonnepanelen in Nederland.

De waarheid over mijn vader

Journaliste Clarice Gargard gaat, samen met regisseur Shamira Raphaëla, op zoek naar het ware gezicht van haar vader. In haar zoektocht ontdekt ze steeds meer over zijn verleden waarin hij diende onder het schrikbewind van voormalig president van Liberia, Charles Taylor. 'De waarheid over mijn vader' zie je om 22.55u op NPO 2. Meer weten? bit.ly/2WaarheidVader

Geplaatst door 2Doc.nl op Dinsdag 26 maart 2019

Ook wanneer Gargard hem later ondervraagt over Taylor heeft hij de neiging om te vluchten in algemeenheden. Ja, hij was verantwoordelijk voor de communicatie in Liberia, dus voor die van Taylor, maar ook voor die van andere presidenten. Taylor vertrouwde hem, zegt hij. Als zijn dochter wil weten of hij Taylor ook vertrouwde („It works both ways, right”), geeft hij geen antwoord.

Anderen geven Gargard geen rooskleurig beeld van haar vader. Hij zou de vorige president hebben bespioneerd voor Taylor. Een oude partijgenoot zegt dat vader Gargard „een van de rechterhanden” van de dictator was. Hij begrijpt niet waarom zij graaft: „Je bent de dochter van Gargard. Ga naar huis en wees daar trots op.” Deze Taylor-getrouwe is niet de enige die weinig feiten prijsgeeft, de meeste geïnterviewden (aan welke kant ze ook stonden) voelen er weinig voor om in detail over de oorlog te vertellen.

Dat ligt ook een beetje aan Gargard, die niet altijd doorvraagt. Een van haar gesprekspartners maakt er een opmerking over en ook regisseur Raphaëla is het opgevallen. Halverwege zet zij Gargard voor de camera. Wat vind je van wat je tot nu toe hebt gehoord. „Mag ik daar over nadenken?” Gargard kan geen woorden vinden.

Die indrukwekkende momenten zijn tekenend voor De waarheid over mijn vader. Het is veel meer een psychologische dan een journalistieke documentaire. „Ik vind emoties interessanter dan feiten”, zei Raphaëla dinsdag in de onvolprezen talkshow Na het nieuws. Al kijkend miste ik de feiten wel een beetje. Alles wijst erop dat vader Gargard heeft geheuld met het monster Taylor, maar wat hij precies heeft gedaan, blijft vaag.

Het verslag van Gargards zoektocht wordt afgewisseld met gesproken getuigenissen van slachtoffers van Taylor, gecombineerd met abstraherende beelden die de psychische worsteling van de hoofdpersoon moeten verbeelden. Aan het slot van de film vraagt Raphaëla of Gargard de waarheid over haar vader eigenlijk wel wíl weten. De dochter weet weer niet, of nog niet, wat te zeggen. Ze is met stomheid geslagen.

De waarheid over mijn vader is een uniek document geworden. Al vaker hebben mensen zich rekenschap gegeven van ouderlijke misstappen, maar meestal doen ze dat pas als ze zelf hun verhaal op orde hebben. Gargard durft zichzelf te tonen op het moment waarop ze eigenlijk nog niet weet hoe ze zich tot haar vader en diens geschiedenis moet verhouden. Dat vergt grote moed.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.