Aanpak van criminele motorclubs werkt niet

Motorclubverbod De aanpak van criminele motorclubs schiet tekort, blijkt uit onderzoek. Leden van verboden clubs blijven zich verzamelen.

De aanpak van criminele motorclubs in Nederland schiet tekort. Voor het verbieden van Outlaw Motorcycle Gangs (OMG) zijn regels nodig die sneller en eenvoudiger toe te passen zijn. Ook moeten de gevolgen van een verbod veel beter worden uitgewerkt in de wet. Burgemeesters opereren bij de bestrijding van motorclubs vaak op het randje van de wet, soms eroverheen. Dat concluderen onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) in een rapport dat donderdag wordt gepubliceerd.

In 2012 begon toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten (VVD) zijn „integrale aanpak” van motorclubs. Doel was de criminele motorclubs zoveel mogelijk dwars te zitten: vergunningen intrekken, evenementen weigeren en clubhuizen ontruimen en afbreken. Ook verbiedt het Openbaar Ministerie via het civiele recht motorclubs, omdat ze een gevaar zouden zijn voor de openbare orde en geweld zouden stimuleren.

In twee jaar tijd zijn de motorclubs Bandidos, Catervarius, Satudarah verboden en ontbonden. Tegen Hells Angels en No Surrender lopen soortgelijke procedures in Utrecht en Assen. Maar het verbieden van een club via deze weg heeft juist nauwelijks zin, concluderen de onderzoekers, omdat die club onder de radar blijft bestaan. „Justitie wint hier misschien de publicitaire oorlog mee, maar verder levert het weinig op”, zegt Jan Brouwer, hoogleraar recht en samenleving aan de RuG.

Het verbod wordt bovendien amper gehandhaafd, signaleren de onderzoekers. Clubleden blijven zich verzamelen. En voor agenten is het onduidelijk wanneer ze clubleden mogen bestraffen. Brouwer signaleert talrijke „escapes”. „Jongens van verboden clubs lopen over naar een aanverwante supportclub.” Vorige week berichtte het AD dat de Twentse tak van Satudarah een doorstart heeft gemaakt en nu Darahbaru heet. De nieuwe club ontkent dit.

De onderzoekers pleiten voor een wet waarin „strafbaarstellingen en handhavingsbevoegdheden uitgebreider en gedetailleerder” worden opgenomen. In buurlanden Duitsland en Frankrijk, en ook in Australië, zijn deze strafbepalingen al wel concreet beschreven, zegt Brouwer. Het dragen van een motorjasje of een clubtattoo wordt in die landen bij een verbod direct bestraft.

Ruim 85 procent van OMG-leden heeft een strafblad, blijkt uit eerder onderzoek van de Universiteit Leiden. Eenderde heeft meer dan tien veroordelingen achter zijn naam staan. De leiders van sommige clubs zijn vaak meerdere keren veroordeeld voor georganiseerde criminaliteit. Volgens Brouwer moet justitie meer tijd steken in het individueel aanpakken van clubleden. Met Catervarius boekte justitie ongeveer twee jaar geleden een succes, zegt hij. „Al hun leden zitten nu achter slot en grendel.”

Volgens de onderzoekers zou de minister de mogelijkheid moeten krijgen een motorclub te verbieden. De rechter bekijkt dan achteraf of de beslissing juist is geweest.

Aanpak motorclubs pagina 8