Topvrouw Zweedse bank ontslagen na uitbreken witwasschandaal

De Zweedse bank staat onder druk na een witwasschandaal in de Baltische Staten.

Birgitte Bonnesen, de voormalig CEO van Swedbank, vorige week tijdens een interview.
Birgitte Bonnesen, de voormalig CEO van Swedbank, vorige week tijdens een interview. Foto Janerik Henriksson/AFP

Birgitte Bonnesen, de topvrouw van Swedbank, is donderdag per direct ontslagen, nu de bank verwikkeld is geraakt in een omvangrijk witwasschandaal. Bonnesen werd donderdag één uur voor de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering weggestuurd door de raad van commissarissen. Aandeelhouders waren al langer zeer kritisch over haar optreden in de kwestie en koersten af op een confrontatie met het bestuur tijdens de aandeelhoudersvergadering.

Swedbank, een van de grootste banken van Zweden, is sinds vorige maand publiekelijk verwikkeld in een witwasschandaal. Lokale media berichtten toen over witwaspraktijken via filialen van de bank in de Baltische Staten. De Zweedse autoriteiten deden woensdag, een dag voor Bonnesens ontslag, een inval bij het hoofdkantoor van Swedbank. Die inval hield verband met een ‘verbreding’ van het strafrechtelijk onderzoek naar de zaak: de autoriteiten vermoeden dat Swedbank een select aantal grote aandeelhouders tegen de regels in op de hoogte heeft gebracht van haar mogelijke betrokkenheid bij de witwasaffaire.

Een andere grote Scandinavische bank, Danske Bank, is recent ook in opspraak gekomen door witwassen via filalen in de Baltische staten. Van 2007 tot en met 2014 zouden bij de Deense financiële instelling miljarden euro’s aan dubieuze geldstromen zijn verwerkt. De topman van Danske Bank moest in december het veld ruimen. Mogelijk is er een verband tussen de witwaszaak van Danske en die van Swedbank, melden Zweedse media.

Tijdens de vergadering van donderdag heeft bestuursvoorzitter Bonnesen excuses gemaakt aan de aandeelhouders, voor gebrekkige communicatie over de zaak. De aandeelhouders stemden niettemin tegen een voorstel om haar te ‘kwijten’ van bestuurlijke aansprakelijkheid voor het afgelopen jaar, zoals gebruikelijk is op jaarlijkse aandeelhoudersvergaderingen. Swedbank huurde in februari zelf een adviesbureau in om mogelijke betrokkenheid bij de problemen van Danske Bank te onderzoeken. Topvrouw Bonnesen wordt tijdelijk vervangen door de financieel directeur van de bank.

De Zweedse vereniging van banken, waar Bonnesen tevens voorzitter van was, heeft haar donderdag eveneens uit haar functie gezet.

Volgens de DNB moeten banken meer doen tegen witwassen

Toezicht vaak onvoldoende

Swedbank en Danske zijn niet de enige financiële instellingen die in problemen zijn gekomen door (het te weinig doen tegen) witwaspraktijken. Het Nederlandse ING trof vorig jaareen megaschikking met het Openbaar Ministerie omdat de maatregelen die het concern instelde tegen witwassen, jarenlang ernstig tekort hadden geschoten. Ook Triodos Bank doet volgens toezichthouder De Nederlandsche Bank te weinig tegen witwassen, bleek vorige week.