Phishing kost de banken veel meer geld dan voorheen

Het totale bedrag dat fraudeurs buitmaakten was vorig jaar lager dan in 2017, zeggen de banken. Dat komt doordat pinfraude afneemt.

Contactloos betalen, goed voor zes op de tien betalingen, leidt volgens de banken niet tot contactloos zakkenrollen.
Contactloos betalen, goed voor zes op de tien betalingen, leidt volgens de banken niet tot contactloos zakkenrollen. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De Nederlandse banken hebben in 2018 veel meer schade geleden door phishing dan een jaar eerder, maar waren ook minder geld kwijt aan fraude met betaalpassen. Mede daardoor is de totale schade door fraude in het betalingsverkeer vorig jaar met 2 procent gedaald, melden Betaalvereniging Nederland en de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) woensdag.

Fraudeurs kostten de banken in totaal ruim 12 miljoen euro. Drietiende daarvan was het gevolg van phishing, een vorm van oplichting waarbij fraudeurs zich voordoen als iemand anders (bijvoorbeeld een bank) om gebruikers inloggegevens of andere gevoelige informatie te ontfutselen. Dat heeft vorig jaar 3,8 miljoen euro gekost, ruim 3,5 keer zoveel als in 2017.

Effectiever

Oplichters die zich schuldig maken aan phishing worden steeds handiger, verklaren de banken en de Betaalvereniging de stijging. De aanvallen worden grootschaliger en frequenter, valse e-mails en nepwebsites worden realistischer en de oplichters weten mensen “geloofwaardiger” aan te spreken, bijvoorbeeld door de juiste aanhef en naam te gebruiken. Ze maken daarbij vaker gebruik van andere kanalen dan e-mail, zoals sms, Whatsapp en sociale media.

Terwijl de schade door phishing sterk groeide, daalde die door fraude met betaalpassen met 33 procent tot 4,9 miljoen euro. Oplichting met automatische incasso’s en overschrijvingsformulieren, in 2017 nog een grotere schadepost dan phishing, is zelfs nog verder uit de gratie van criminelen geraakt. De financiële schade bedroeg in 2017 337.000 euro, 74 procent minder dan het jaar ervoor. De daling schrijven de banken toe aan betere procedures bij de banken.

Contactloos zakkenrollen

Onder andere de Consumentenbond waarschuwt al enige tijd voor een relatief nieuwe vorm van oplichting: contactloos zakkenrollen. Criminelen zouden een pinapparaatje tegen een bankpas kunnen houden zonder dat mensen dat merken. In de praktijk is dat echter nog nooit gebeurd, stellen de banken en de Betaalvereniging, “vooral omdat het niet loont en mogelijke daders makkelijk kunnen worden opgespoord”.

Contactloos betalen is bij consumenten in trek, maakte de Betaalvereniging maandag bekend. Eerder deze maand werd de vijf miljardste Nederlandse contactloze betaling gedaan - vijf jaar na de introductie. 59 procent van alle pinbetalingen is inmiddels contactloos, blijkt uit de cijfers.