Recensie

Recensie Theater

‘In Vrede’ over het geheim dat de onderduikmoeder verzweeg

    • Kester Freriks

Recensie Ook de actuele vluchtelingenproblematiek krijgt een plaats in een toneeluitwerking van een Theater Na De Dam- vertelling over de nawerking van de Tweede Wereldoorlog.

Acteurs draaien het huis in de voorstelling ‘In Vrede’
Acteurs draaien het huis in de voorstelling ‘In Vrede’ Kamerich & Budwilowitz/EYES2

Het huis is doorzichtig: we zien kamers, vestibule, deuren met glas-in-lood, een gang. In dat huis aan die straat is het allemaal gebeurd. Er heeft een oorlog gewoed, mensen zijn er geboren, nieuwe mensen komen er wonen. Auteur Rik van den Bos schreef voor Theater Na de Dam (2015) de vertelling In Vrede, over hoe de Tweede Wereldoorlog doorwerkt in het heden. Die theatrale lezing is nu een volwaardige voorstelling met verwijzingen naar de actuele vluchtelingenproblematiek. De spelers zelf draaien het huis in het rond, zodat de toeschouwer in elke scène een nieuwe inkijk krijgt.

Op ingenieuze wijze vervlechten auteur Van den Bos en regisseur Eva Line de Boer de vele verhaallijnen. Bezwaar zou kunnen zijn dat het teveel is. Paul R. Kooij vertolkt Klaas, een man die op late leeftijd zijn Joodse identiteit ontdekt. Zijn moeder (Wendell Jaspers) heeft dat altijd verzwegen. Hierbij raken we aan de thematiek van onderduikmoeders, waarover Judith Herzberg Leedvermaak (1982) schreef. Acteur Maurits van den Berg is wanhopig op zoek naar de tragedie van de Shoah en de jonge Syrische vluchteling Nabil (Armand Rosbak) verbindt de oorlog van lang geleden met het nu. Ook hij wil gehoord worden, maar de mensen in de straat zijn geobsedeerd door het verleden. Annet Malherbe vertolkt een vrouw gekluisterd in haar rolstoel, dat is een overduidelijk symbool: ze kan niet weg uit haar huis. Tussen de bewoners is nauwelijks contact, en om dat te verbeelden spreken de acteurs hun monologen rechtstreeks tot de zaal. Dramatisch hoogtepunt is de confrontatie tussen Kooij en Jaspers, zoon en moeder. Is zij wel zijn echte moeder? Er is veel verzwegen in dat huis, zodat de waarheid als die eenmaal wordt verteld hard aankomt. Maar ook verlossing biedt.