‘Hij heeft de halve Biesbosch voor zijn kop’

Bonuswet ING-topman Ralph Hamers gooide, aan de vooravond van een debat over een op hem geïnspireerde bonuswet, olie op het vuur.

Het regeringsvak (‘Vak K’) was dinsdag gevuld met de oppositiepartijen die de strenge bonus-initiatiefwet schreven. Minister van Financiën Wopke Hoekstra (uiterst rechts) schoof ook aan.
Het regeringsvak (‘Vak K’) was dinsdag gevuld met de oppositiepartijen die de strenge bonus-initiatiefwet schreven. Minister van Financiën Wopke Hoekstra (uiterst rechts) schoof ook aan. Foto Peter Hilz

De hoofdpersoon van de gigantische bankenbonusrel van vorig jaar liet maandag zien hoeveel hij zich van politiek Den Haag aantrekt. Aan de vooravond van de behandeling van een initiatiefwet om bonussen voor bankiers nóg verder aan banden te leggen, hield ING-topman Ralph Hamers in de Financial Times een pleidooi voor hogere bankenbonussen in Nederland.

Tegen de Britse zakenkrant benadrukte Hamers dat Nederland de komst van zakenbankiers misloopt die vanwege de Brexit Londen verlaten. Hamers wees op het „behoorlijk aantal beperkingen” in de wet die zakenbanken weerhouden in Nederland een kantoor op te trekken. Bonussen in Nederland mogen maximaal 20 procent van het vaste salaris bedragen. Elders in Europa kan dat wel 100 of 200 procent zijn.

Hamers vindt dat de bonusregels ING internationaal gezien op een concurrentieachterstand zetten en pleitte voor „een gelijk speelveld”.

Normaal zijn dergelijke uitspraken al goed voor verontwaardigde opmerkingen in politiek Den Haag. Maar dinsdag stond nota bene de behandeling van een initiatiefwet op het programma met als „directe aanleiding” de „heftige maatschappelijke discussie over het beloningsvoorstel van de topman van ING” vorig jaar, dixit de memorie van toelichting.

Kamerleden zagen in Hamers’ woorden in de FT geen welbewuste provocatie, maar verweten hem „de tijdgeest absoluut niet aan te voelen” (Corrie van Brenk, 50Plus) en „niet een bord, maar de halve Biesbosch voor zijn kop” te hebben (Tunahan Kuzu, Denk).

Begin vorig jaar kondigde ING aan dat Hamers’ salaris met 50 procent zou worden verhoogd naar 3 miljoen euro. De topman was immers van Champions League-niveau, maar werd betaald alsof hij op kunstgrasveldjes in de Jupiler League speelde. Nadat de Tweede Kamer en minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) forse druk uitoefenden, trok ING het voorstel weer in.

Lees ook hoe ING weer terugkeerde op haar schreden

Nog voor de loonsverhoging was ingetrokken, beloofde GroenLinks-leider Jesse Klaver een ‘noodwet’ om de salarisverhoging te stoppen. Dinsdag werd een daaruit geboren volwaardige initiatiefwet besproken in de Kamer: naast GroenLinks ook ingediend door PVV, SP, 50Plus, PvdD, PvdA en Denk (69 zetels in totaal).

De wet regelt twee zaken. Ze maakt het onmogelijk om aandelen als onderdeel van de vaste beloning uit te betalen en zo het bonusplafond van 20 procent te omzeilen. Daarnaast moeten de salarisverhogingen van bestuurders van de vijf systeembanken (ING, ABN Amro, Rabobank, Volksbank en BNG) voortaan door de minister van Financiën worden goedgekeurd. Die ‘toetst’ of er voldoende maatschappelijk draagvlak is.

Op basis van de behandeling van de initiatiefwet lijkt het politieke draagvlak ervoor nog te ontbreken. Geen van de regerings- of oppositiepartijen die de wet aan een meerderheid kunnen helpen, maakte daar dinsdag aanstalten toe. Zij wezen erop dat het kabinet al extra maatregelen aankondigde en Nederland nu al „de scherpste bonuswet van Europa heeft” (Joost Sneller, D66). En ze wezen op de praktische onuitvoerbaarheid. Erik Ronnes (CDA): „Is een loonsverhoging van 10 procent toegestaan, 5 procent, 1 procent? Gaat de minister hierover dan onderhandelen namens het volk?”

Beantwoording van de kritische vragen door de zeven partijen volgt op een te bepalen moment.

Lees ook wat er vorig jaar bij de witwasafffaire misging bij ING