‘Opgesloten terrorist moet kunnen verdienen’

Gedetineerden Een terrorist kan nu in de gevangenis niet beschikken over geld. Justitie wil in het kader van resocialisatie daarin verandering brengen.

Een man kijkt uit het raam van een cel in een gevangenis.
Een man kijkt uit het raam van een cel in een gevangenis. Foto Alexander Schippers/ANP

Justitie wil terroristen de mogelijkheid bieden om in de gevangenis geld te ontvangen, omdat dit zou bijdragen aan hun „resocialisatie”. Nu is het nog verboden geld over te maken aan gedetineerde terroristen die op de nationale sanctielijst staan.

Dit bevestigt de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) na vragen van NRC. De terroristen krijgen een ‘ontheffing’ van de sanctielijst, zodat zij binnen de gevangenis kunnen beschikken over „een beperkte hoeveelheid geld”, zegt de woordvoerder. Het kan worden besteed aan zaken zoals „telefoneren, tv-huur, rookwaar en winkelgoederen”. Hierdoor zouden zij beter een band met hun gezin kunnen onderhouden, en het zou een „positief effect” hebben op het leefklimaat binnen de gevangenis. Ook werkzaamheden in de inrichting kunnen dan worden betaald.

Deze woensdag doet de rechtbank uitspraak in een zaak over financiering van een terrorismegevangene. De broer van Syriëganger Mohamed D. maakte 230 euro over op de rekening van PI Vught, die het geld vervolgens aan de gevangene uitkeerde. Dat mocht niet volgens het OM, omdat Mohamed D. op de sanctielijst stond. Terroristen op deze lijst hebben geen toegang meer tot hun bankrekeningen en creditcards en mogen geen geld ontvangen. Op dit moment staan er 140 Nederlanders op de sanctielijst, van wie het overgrote deel is uitgereisd naar Syrië.

Geen geld

Het OM heeft DJI erop gewezen dat Mohamed D. geen geld mocht ontvangen. Nu wil DJI de regels aanpassen zodat terroristen ook in de gevangenis „in primaire levensbehoeften kunnen worden voorzien”.

Daan Weggemans, terrorismeonderzoeker aan de Universiteit Leiden, is positief over het voornemen. Hij deed afgelopen jaren onderzoek naar de reïntegratie van jihadistische ex-gedetineerden. Volgens Weggemans moeten zij al in de gevangenis worden voorbereid op het leven buiten. „Daarvoor is het belangrijk dat je het maken van keuzes niet helemaal verleert en dat de dagbesteding zinvol wordt ingevuld.” Het verstrekken van geld kan hierbij helpen, stelt hij. „Je wil de gevangenen zo veel mogelijk activeren, bijvoorbeeld door ze te laten werken waarmee ze iets kunnen verdienen.” 

Volgens het OM wordt op dit moment overleg gevoerd met het ministerie van Financiën om de ontheffing voor gevangenen op de sanctielijst te regelen. Het ministerie wilde niet reageren op vragen.

Op het beleid van de terroristen afdelingen is al vaker kritiek geweest. In 2010 bleek uit een onderzoek van Rijksuniversiteit Groningen dat door de hoge beveiliging nauwelijks ruimte was voor resocialisatie van de gevangenen. Ook het samen opsluiten van ver geradicaliseerde terroristen bij minder geradicaliseerden zou negatief uitpakken. Onderzoeker Tinka Veldhuis noemde de terroristenafdeling eerder in NRC „een snelkookpan” voor radicalisering.