Opinie

85 procent van de mensen klikt toch op OK

Marc Hijink

Wordt het een cursus Spaans, trainen voor de biatlon of vrijwilligerswerk? Ik twijfel nog wat ik met al mijn vrije tijd ga doen als ik straks geen cookie-opties hoef door te spitten en aan te vinken. Terwijl het Europese Parlement zich deze week buigt over de omstreden copyrightrichtlijn, ligt het volgende digitale dossier al te wachten: de ePrivacyverordering. Die verlost ons van alle pop-ups die zeuren om cookies.

We hoeven dan nooit meer op ‘OK’ te klikken: je browser regelt zelf dat websites geen volgsoftware kunnen plaatsen. Ik hoop dat het lukt, want tot nu toe leidden de do-not-track-knoppen in browsers tot niets. Websites en adverteerders hoefden zich er niets van aan te trekken, en deden dat dus ook niet. Dan zijn strengere regels noodzakelijk.

De ePrivacyverordering is een jaar vertraagd en wordt pas ingevoerd als het nieuwe Europese parlement er zit. Hoogste tijd, want de huidige cookiewet verkruimelt waar je bij staat.

Websites halen alles uit de kast om „geïnformeerde toestemming” te verkrijgen en je surfgedrag door te verkopen aan adverteerders. De cookiemuren die bijvoorbeeld RTL, TMG en de Persgroep om hun sites bouwden, bieden geen keuze. Het is slikken of wegklikken.

Zonder tracking cookies geen gratis nieuws, zeggen de uitgevers. Volgsoftware is nodig om te concurreren met Google en Facebook. Die houden hun gebruikers veel nauwkeuriger in de gaten en domineren daarom de advertentiemarkt.

Maar een cookiemuur is niet zoals het heurt, meldde Autoriteit Persoonsgegevens eerder deze maand. Je moet als consument in alle vrijheid ‘nee’ kunnen zeggen, en toch dezelfde website kunnen bezoeken.

Een andere truc: vaak zetten consent management platforms, de systemen achter de cookieschermpjes, alle opties bij voorbaat op ‘accepteren’, zodat je alleen nog maar op OK hoeft te drukken.

Zo’n vooraf ingevuld rapport (opt-out) is geen volwaardige toestemming, stelde Maciej Szpunar, advocaat-generaal van het Hof van Justitie, afgelopen week. Hij is een van die figuren waar Europese beleidsmakers doorgaans naar luisteren.

Szpunar wijst op het default inertia-effect. Mensen bevriezen zodra ze iets aan de standaardinstellingen moeten veranderen. Dat verschijnsel is in 2017 beschreven door gedragseconomen Jia Liu en Yohanes Riyanto. In een opt-in/opt-out experiment lieten zij 284 mensen keuzes maken. 85 procent van de deelnemers wijzigde niets aan reeds ingevulde instellingen. Maar als mensen gedwongen werden zelf een actieve keuze te maken, namen ze heel andere beslissingen.

85 procent, onthoud dat getal. Het is dé reden waarom techbedrijven je met alle plezier privacy-opties aanbieden. Ze weten dat de overgrote meerderheid te lui of te bang is iets te veranderen. Via standaardinstellingen loodsen ze je moeiteloos naar de plek waar ze je willen hebben: de OK-knop.

Als consumenten hebben we het recht om nee te zeggen. Maar dat druist in tegen die onhebbelijke neiging om alles bij hetzelfde te houden. De weg van de minste weerstand blijft lokken. Zo werd big tech big, en het cookieformulier zinloos.

is redacteur technologie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.