Trump bestrijden, of zijn beleid?

Strategie Democraten Na Muellers bevindingen vragen Democraten zich af hoe ver ze moeten gaan met spitten naar informatie over Trump en Rusland.

Sinds dit weekend weten we waar de Amerikaanse verkiezingen van 2020 níet over zullen gaan: collusion. Die beschuldiging, die bijna twee jaar als een donkere wolk boven het presidentschap van Donald Trump hing, die volgens nieuwssite Axios sinds mei 2017 533.074 artikelen op het internet opleverde en 245 miljoen interacties, waar tegenstanders van de president hun ultieme richtpunt in hadden gevonden – die beschuldiging is zondag verdampt met één zinnetje dat de minister van Justitie, William Barr, citeerde in zijn brief aan het Congres. „Het onderzoek heeft niet uitgewezen dat leden van het campagneteam van Trump hebben samengespannen of afspraken gemaakt met de Russische regering bij haar activiteiten ter verstoring van de verkiezingen.”

Lees ook: Wilde de FBI president Trump laten struikelen?

Dat Trump en de zijnen opgelucht reageerden op de eerste berichten over het rapport dat speciaal aanklager Robert Mueller vrijdag naar de minister stuurde, is logisch. „De waarheid is doorgaans de beste zuivering van laster”, twitterde dochter Ivanka.

Zou het nieuws de Democraten, bij al hun teleurstelling, ook kunnen opluchten? In de aanloop naar de presidentsverkiezingen worstelen de tegenstanders van Trump met keuzestress. Moeten zij het ouderwets kapitalistische beleid van de president (natuurlijk mogen bedrijven naar olie boren aan de rand van nationale parken) bestrijden met een pleidooi voor big government: bijvoorbeeld alle zorgverzekeringen afschaffen en verplicht verzekeren bij de overheid, of alle huizen en kantoren duurzaam verbouwen? Of moeten zij zich op de persoon van Trump richten en met een tegen-campagne proberen voldoende stemmen te mobiliseren?

Partijpolitieke verlangens

Bij een tegen-campagne was een hard oordeel van Mueller zeker van pas gekomen. Maar zo’n hard oordeel is er niet, ook niet op de tweede onderzoeksvraag: heeft de president een van de onderzoeken naar hem geprobeerd te dwarsbomen? Is het dan voor de Democraten verstandig om Muellers rapport op te eisen en door te spitten, op zoek naar feiten die giftig genoeg lijken om de president mee te schaden? Justitieminister Barr heeft toegezegd „maximale openheid” na te streven bij de openbaarmaking van Muellers onderzoek. En president Trump zei maandag in een persconferentie dat wat hem betreft het hele rapport openbaar mag worden.

In verschillende Huis-commissies hebben ze nog altijd het recht om getuigen te horen. Maar zonder de indirecte ‘zegen’ van Mueller zullen al die onderzoekingen kwetsbaar zijn voor het verwijt dat ze louter zijn ingegeven door het partijpolitieke verlangen de president te beschadigen. De krachtige verdediging die Democratische politici de afgelopen jaren hebben opgeworpen om Mueller te beschermen tegen de aanvallen van de president („doorgestoken kaart”, „heksenjacht”), zou zich tegen hen keren: zij vonden Mueller toch zo integer? Waarom leggen ze zich dan niet neer bij zijn oordeel?

Aan de ene kant van de partij staan druistige nieuwe Democratische afgevaardigden als Rachida Tlaib, die nog niet eens de eed had afgelegd of ze zei al in een zaaltje vol fans: „We’re gonna impeach the motherfucker!” Aan de andere kant staat speaker Nancy Pelosi, die heeft gezegd dat ze zonder heldere conclusies van Mueller en zonder de steun van Republikeinen in het Congres niet aan impeachment wil beginnen. En die steun hoeft ze blijkens de eerste reacties niet te verwachten.

Afzettingsprocedure is zinloos

Peiler en analist John Zogby heeft al eens voorgerekend dat de poging een president af te zetten die zo populair is als Trump, zinloos is. „Dan moet zijn approval rate tot rond de 20 procent zakken, zoals destijds bij Richard Nixon.” De steunpercentages voor Trump zijn een stuk lager dan de afkeurpercentages. Maar sinds eind januari kruipen zijn cijfers omhoog: bijna 53 procent keurt af, ruim 42 procent keurt goed, aldus het gewogen gemiddelde op de website FiveThirtyEight.

Zo bezien heeft Mueller de Democraten misschien onbedoeld een wapen uit handen geslagen dat in hun gezicht had kunnen ontploffen. Nu is het speelveld vrij en moeten de partijen het in 2020 uitvechten waar het hoort: in het stemlokaal.