Poetins adviseur vindt Thierry Baudet fantastisch

Forum voor Democratie werd vorige week de grootste en krijgt lof toegezwaaid uit Moskou, maar provinciale macht is allerminst zeker. VVD en CDA doen ondertussen aan een potje herbronnen. En Annemarie Jorritsma wordt beticht van kartelvorming.

HET ROER OM: Na de afgelopen verkiezingsweek likt de coalitie haar wonden. Niet alleen is het kabinet straks zijn meerderheid in de Eerste Kamer kwijt (ze gaan van 38 naar 31 zetels), de nederlaag van drie van de vier coalitiepartijen dwingt ook tot herbezinning. En dan vooral op rechts.

Het roer om I: Te beginnen met de VVD. Al bleef de nederlaag beperkt en betekent het in een versplinterd landschap steeds minder om de grootste te zijn, het verlies van de koppositie ligt voor de liberalen gevoelig. Om het tij te keren is de hoop gevestigd op een intern discussiestuk, van de hand van Klaas Dijkhoff, dat al voor de verkiezingen tot stand kwam. De VVD wil zich volgens die notitie heruitvinden als volkse middenpartij, minder blind vertrouwend op de zelfsturing van de markt (denk aan Air France-KLM), steviger aan de zijde van de gewone man en met minder revolutionaire klimaatretoriek (Diederik Samsom, leest u mee?). Oftewel: meer als de volkspartij van weleer, schreef Tom-Jan Meeus dit weekend in zijn analyse voor NRC, en minder in het kielzog van FvD en PVV.

Het roer om II: En dan het CDA. Daar kabbelt niet alleen de stille leiderschapsstrijd voort – “Er staan ook een paar kroonprinsessen te trappelen”, dixit Mona Keijzer – maar blijft het ook worstelen met de koers. De nieuwste ingeving, klinkt het in de wandelgangen: toch nog eens nadenken over de klimaatafspraken, alles nog eens heroverwegen. Niet helemaal onbegrijpelijk natuurlijk, maar het is de vraag of dat het imago en de houdbaarheid van Sybrand Buma – vorig jaar al eens uitgeroepen tot Klimaatbarbapapa – goed gaat doen.

VERBODEN IDEEËN: Buiten het zelfonderzoek van de coalitiepartijen stonden de afgelopen dagen natuurlijk vooral in het teken van Forum voor Democratie en Thierry Baudet. Er was beroering: hun verkiezingszege leidde tot een protest van Freek de Jonge tijdens het Boekenbal en tot doodsbedreigingen bij een demonstratie. En er was verdieping. De Volkskrant beschreef de nauwgezet uitgedokterde campagne van FvD. NRC bracht de ideeënwereld van Baudet, waarin politiek een “een strijd op leven en dood” is, in kaart. En de nieuwste editie van onze podcast Haagse Zaken gaat uitgebreid in op de oorsprong van Baudets ideeën en de opmars van zijn partij.

POETINS RASPOETIN: Die opmars werd ook buiten Nederland opgemerkt. Aleksandr Doegin, de Russische antiliberaal en huisideoloog van het Kremlin (zijn bijnaam luidt ‘Poetins Raspoetin’), vertelt vandaag in NRC dat hij met “grote blijdschap en groot enthousiasme” kennis nam van de winst van Baudet. “Een volkomen originele en onafhankelijke man. Een rijzende ster”, aldus de denker vanuit Moskou. De vonk tussen de twee sloeg over in de Amsterdamse Westerkerk, waar Doegin vorig jaar optrad op een filosofisch congres. Nu het liberalisme in de ogen van de Rus ten einde loopt, ziet hij in de FvD-voorman een geestverwant. “Wat dat betreft is Baudet een ticket voor de toekomst.”

GEDEBUTEERDE STATEN: Ondertussen is in de provincies het formeren begonnen, al zijn de landelijke kopstukken niet ver weg. Thierry Baudet prikte dit weekend in Sneek een vorkje met VVD-oudgediende Hans Wiegel, die als informateur aan de slag gaat in Zuid-Holland. Voor Flevoland en Noord-Holland, waar FvD ook de grootste werd, is nog geen informateur bekend (Paul Scheffer bedankte voor de eer). Of Forum daadwerkelijk gaat meebesturen, is nog verre van zeker: de standpunten en mensen van FvD zijn bij de andere partijen amper bekend. Dat Baudet al zei dat zijn partij bereid is “water bij de wijn te doen”, is dan weer een lichtpuntje, aldus John Bijl, kenner van het lokaal bestuur. “Wel een enorme kartelopmerking, natuurlijk.”

KARTELVORMING: Over kartels gesproken. Annemarie Jorritsma, de VVD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer, ligt onder vuur omdat ze betrokken zou zijn geweest bij het maken van verboden prijsafspraken. Het gaat om een aardwarmteproject in het Westland, dat aangelegd zou worden door netbeheerder Alliander. Afgelopen zomer trok Alliander plots de stekker uit het project, dat nu door concurrent Stedin is overgenomen. Toeval? Mogelijk hebben de twee bedrijven samengespannen met een onderlinge kartelafspraak. Jorritsma is de voorzitter van de raad van commissarisen van Alliander en zou volgens De Telegraaf het bestaan van die afspraken bevestigd hebben. Zelf ontkent Jorritsma, en als we haar eerdere uitspraken over belangenverstrengeling moeten geloven, zou alleen een baby haar in de senaat kunnen vervangen.

QUOTE VAN DE DAG:

“Hij is een aparte figuur. En ik ook een beetje. Wat wil je nog meer?”

VVD-coryfee en informateur Hans Wiegel voelt verwantschap met Thierry Baudet, zegt hij na hun gezamenlijke etentje in een Friese bistro.