‘Even tot hier’ had Freek de Jonge beter kunnen omhelzen

Zap Freek de Jonge kon op zijn vingers natellen dat hij zich niet populair zou maken met zijn eenmansprotest op het Boekenbal. Maar dat zelfs satirici zich van hem af zouden keren…

Niels van der Laan en Jeroen Woe in Even tot hier (BNNVARA).
Niels van der Laan en Jeroen Woe in Even tot hier (BNNVARA).

Soms kan satire een hele avond draaglijk maken, zelfs met een thuisnederlaag. Dat gebeurde zondag door de ‘voorbeschouwing’ die Makkelijk scoren (VPRO) wijdde aan de aanstaande kwalificatie-interland Nederland-Duitsland. De leegte van commentaren en analyses werd in het volle absurdistische licht gezet. Gedecideerd werd de mentaliteitsgeschiedenis van het Nederlandse voetbal herschreven door het achteraf varren van de WK-finale 1974. Met de technologie van nu was het 4-0 voor de Duitsers geworden.

Ik ben fan van Makkelijk scoren, waar ik op zondagavond vaker en harder om lach dan om De luizenmoeder. Sinds vorige week is er ook op de zaterdagavond weer een zichzelf ernstig nemend satirisch programma te zien: Even tot hier (BNNVARA). Het gaat, boreaal gezegd, om de brokstukken van de beschaving die De kwis heette. Dat programma stopte omdat Joep van Deudekom en Rob Urgert zich elders wilden ontplooien, waarna Paul de Leeuw naar RTL vertrok.

Jeroen Woe en Niels van der Laan zijn overgebleven en redden zich vooralsnog prima zonder hun verloren kameraden. Zaterdag had het duo de taak om iets toe te voegen aan de satirelawine die de voorgaande dagen was losgekomen door de donderslag van Thierry Baudet.

Even tot hier introduceerde de Eland van Asklepios (niet te verwarren met de Eend van Apollo in Makkelijk scoren) en gaf uitleg over het ‘Sneijder-smurf-effect’ om aan te geven dat Forum voor Democratie weliswaar de grootste partij was geworden, maar wel de kleinste grootste ooit. „Oude wijn in een nieuwe zak”, concludeerden Woe en Van der Laan.

Echt giftig wordt de spot in het programma zelden. Aaibaarheid ligt op de loer

Erg geestig (maar wel een beetje kort) was de evocatie van een eventuele door Baudet geschreven Troonrede, die uitdraaide op een Nationaal Dictee met schimmelkaas: „In deze oikofobische tijd van dit dionysisch bacchanaal slaat de gnoe van Pallas Athene haar hoeven uit als een gorgonzolaeske uitwas van de gnocchi van het leven… Caroliene!”

Helemaal niet politiek, maar wel goed was een sketch over een zandtaartbakkend jongetje dat in de speeltuin door Janny ‘Heel Holland Bakt’ van der Heijden persoonlijk de maat werd genomen, tot aan het proeven toe: „Dit is korrelig en ijskoud. Jij mag de zandbak verlaten.”

Van der Laan en Woe maken graag liedjes. Die zijn vaak sterk en werken sfeerverhogend, maar ze maken Even tot hier soms ook wat gemoedelijk: aaibaarheid ligt op de loer. Echt giftig wordt de spot in het programma daardoor zelden. Dat effect wordt versterkt door actuele vragen die het publiek moet beantwoorden en die samen met een nieuwsgerelateerde minimusical de afleveringen structureren.

Zaterdag ging die musical over de verkiezingen. In de marge ervan werd de solo-actie van Freek de Jonge tijdens het Boekenbal op de korrel genomen. De Jonge – die in de zaal van de Amsterdamse Stadsschouwburg stennis schopte om te protesteren tegen de speech van Thierry Baudet – was oud en ijdel, zo luidde de kritiek in Even tot hier. Bovendien zaten zijn zalen nog maar zelden vol.

Voor die analyse zijn best aanwijzingen te vinden, maar mijn gedachten gingen precies de andere kant op. Want De Jonges ordeverstoring was meedogenloos. Voor de organisatie, maar ook voor hemzelf. Want hij kon op zijn vingers natellen dat hij zich niet populair zou maken met zijn eenmansprotest.

De anarchistische moed die het vraagt om dan toch op te staan, lijkt mij niet iets waar Even tot hier zich tegen moet afzetten. Integendeel. Het lijkt me bij uitstek de instelling waar Woe en Van der Laan bij zichzelf naar op zoek moeten gaan.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.