Beursaspirant Naspers brengt Tencent naar Amsterdam

Beursgang Het Zuid-Afrikaanse Naspers wil een beursnotering in Amsterdam. Het mediaconcern en technologiebelegger ineen wordt na Shell en Unilever het grootste beursfonds.

Het Zuid-Afrikaanse mediaconglomeraat Naspers wil een beursnotering aan de Amsterdamse beurs.
Het Zuid-Afrikaanse mediaconglomeraat Naspers wil een beursnotering aan de Amsterdamse beurs. Foto Jeroen Jumelet/ANP

De Amsterdamse beurs is gewend aan grote nieuwkomers. Vorig jaar nog Adyen, dat direct 7 miljard waard was. Onbekende nieuwelingen waren er ook. Ooit gehoord van Envipco? Maar debutanten die in beide categorieën vallen, zijn zeldzaam. Naspers uit Zuid-Afrika is er zo een.

Maandag kondigde het mediaconglomeraat aan dat het een beursnotering wil aan het Damrak voor zijn internationale internetactiviteiten – alles buiten Zuid-Afrika dus. Dat komt neer op veruit het meest waardevolle deel van het bedrijf. Na de zomer moet het ervan komen.

In een toelichting voor journalisten merkte Naspers-topman Bob van Dijk, een Nederlander, droogjes op dat de nieuw te vormen onderneming straks het op twee na grootste beursfonds is van Nederland. Alleen Shell (beurswaarde: 258 miljard euro) en Unilever (beurswaarde: 147 miljard euro) zijn groter dan Naspers, dat genoteerd is aan de beurs van Johannesburg en op dit moment een marktwaarde heeft van ruim 90 miljard euro.

Wat voor bedrijf is Naspers? En wat moeten ze in Amsterdam?

Dat Naspers onbekend is in Nederland, is niet zo gek. Het bedrijf heeft weliswaar een kantoor in Hoofddorp met „een paar honderd” medewerkers, verder is het hier onzichtbaar. Geen activiteiten, geen investeringen. Die zijn geconcentreerd in China, India, Oost-Europa, Latijns-Amerika en Afrika – de ‘opkomende markten’ dus, met als thuisbasis Zuid-Afrika.

Daar werd Naspers’ voorloper De Nasionale Pers ruim honderd jaar geleden opgericht als uitgever van Die Burger, een krant die tijdens de Apartheid nauwe banden onderhield met de machthebbers. In 1997, toen de huidige president-commissaris Koos Bekker aantrad als topman, begon de transformatie tot wat Naspers nu is: het grootste bedrijf van Zuid-Afrika. Naspers investeerde sindsdien behalve in lokale betaaltelevisie en krantentitels wereldwijd in een groot aantal internetbeloftes. Van e-commerce tot online betaaldiensten en maaltijdbezorging.

Veruit de belangrijkste investering volgde in 2001. Het Zuid-Afrikaanse concern kocht toen bijna de helft van de aandelen in Tencent. Nog altijd houdt Naspers een belang van 31 procent in het Chinese technologiebedrijf, dat inmiddels is uitgegroeid tot een van de grootste concerns ter wereld. Waarde van het belang: meer dan 130 miljard dollar.

Negatieve waarde

Daar zit meteen het probleem. De aandelen in Tencent zijn zóveel waard, dat ze de andere activiteiten en beleggingen van Naspers overschaduwen. Sterker nog, het belang in Tencent is méér waard dan het hele bedrijf. Zo bezien dichten beleggers het Zuid-Afrikaanse concern, exclusief Tencent, een negatieve waarde toe.

Topman Van Dijk spreekt liever van „een korting”, iets wat „niet ongewoon” is voor een conglomeraat. Beleggers houden nu eenmaal meer van gespecialiseerde bedrijven. Die gelden als efficiënter en minder bureaucratisch.

In 2015 sprak NRC met de topman Bob van Dijk: Niets zo gevaarlijk als tevredenheid

Dat de korting echter zó groot is, hangt volgens Van Dijk samen met de dominante positie van zijn bedrijf op de beurs van Johannesburg. Naspers maakt vanwege zijn omvang bijna een kwart uit van de Zuid-Afrikaanse beursindex. Dat zou beleggers afschrikken die waken voor concentratie in hun portefeuilles.

Vandaar het plan om de internationale internetactiviteiten en -investeringen, waaronder het belang in Tencent, te noteren aan een beurs in Europa. De keuze voor Amsterdam ligt daarbij voor de hand omdat Naspers al een vestiging heeft in Hoofddorp en de Amsterdamse beursregels vergelijkbaar zijn met die in Johannesburg, aldus Van Dijk.

Zo krijgt het Damrak er „een top-10 internetbedrijf” bij, in de woorden van de topman. Dat betekent niet dat beleggers in het nieuwe bedrijf de zeggenschap krijgen die gebruikelijk is bij Europese beursfondsen. Naspers houdt een belang van 75 procent en is niet van plan dat te verkleinen. Bij het moederconcern in Zuid-Afrika heeft een klein clubje aandeelhouders het voor het zeggen. Wat dat betreft verschilt Naspers niet van Tencent, Facebook of Google.

Lees ook dit verhaal uit 2011 over Naspers: ‘We werken overal in Afrika en hebben nog nooit iemand afgekocht’