Mueller: geen bewijs voor samenzwering

Rusland-onderzoek Speciaal aanklager acht samenspanning Trumps campagneteam met Rusland niet bewezen.

Speciaal aanklager Robert Mueller rondde vrijdag zijn onderzoek naar Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen af.
Speciaal aanklager Robert Mueller rondde vrijdag zijn onderzoek naar Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen af. Foto Cliff Owen/AP

Geen samenspanning van Trumps campagneteam met de Russische regering. Geen grond voor vervolging wegens belemmering van de rechtsgang door de president. Met de samenvatting die de Amerikaanse minister van Justitie William Barr zondag maakte van het onderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller kan president Trump opgelucht ademhalen. Hij twitterde zondag: „Volkomen vrijgepleit”.

Wat betreft samenspanning met de Russische regering, de centrale vraag in het onderzoek dat vrijdag werd afgerond, lijkt dat een terechte conclusie. Barr citeert het rapport van Mueller in zijn brief: „Het onderzoek heeft niet uitgewezen dat leden van het campagneteam van Trump hebben samengespannen of afspraken gemaakt met de Russische regering bij haar activiteiten ter verstoring van de verkiezingen.” Dit hoewel er „verscheidene aanbiedingen zijn gedaan door mensen die aan de Russen gelieerd waren om de campagne van Trump te helpen”, aldus Barr.

Wat het tweede deel van het onderzoek betreft past een slag om de arm. In Muellers rapport staat volgens Barr over de kwestie van belemmering van de rechtsgang dat „terwijl dit onderzoek niet tot de slotsom komt dat de president een misdrijf heeft begaan, het hem ook niet vrijpleit”.

Mueller zelf wilde volgens Barr na zijn „grondige feitelijke onderzoek” geen strafrechtelijk oordeel geven over de vraag of de handelingen van Trump aanleiding zijn voor vervolging wegens belemmering van de rechtsgang. Een factor daarbij kan zijn dat Trump, daartoe geïnstrueerd door zijn advocaten, niet bereid was om zich door het team van Mueller onder ede te laten verhoren. Hij heeft wel schriftelijk vragen van de speciaal aanklager beantwoord.

Een van de redenen dat Barr en staatssecretaris Rosenstein concluderen dat Trump niet hoeft te worden vervolgd, is dat er volgens hen geen sprake kan zijn van belemmering van de rechtsgang, als er geen misdrijf is gepleegd waarvoor die rechtsgang moet worden ingeslagen.

Afweging voor Democraten

Democraten in het Huis van Afgevaardigden staan nu voor een lastige afweging. In verschillende parlementaire commissies hebben zij brede onderzoeken naar de president opgezet. Vorige maand zijn 81 dagvaardingen aan medewerkers, relaties en familie van Trump uitgestuurd om zich te melden voor verhoor in het Huis. Kunnen zij deze onderzoeken nog geloofwaardig houden zonder de stuwkracht van een heldere, voor Trump negatieve conclusie van Mueller?

Voorzitter van de justitiecommissie in het Huis, Jerrold Nadler, had zijn oordeel zondag klaar: hij accepteert de conclusie van Barr niet, dat Trump niet kan worden vervolgd wegens belemmering van de rechtsgang. „Wij zullen de minister van Justitie binnenkort naar het Huis roepen om hem te horen”, twitterde Nadler.

Behalve de politieke onderzoeken in het Huis hangen Trump ook nog altijd verschillende strafrechtelijke onderzoeken boven het hoofd. Enkele daarvan zijn voortgekomen uit Muellers werkzaamheden. De speciaal aanklager heeft nader onderzoek naar onder meer het afkopen van vrouwen die mogelijk belastende informatie over Trump zouden kunnen geven tijdens de campagne, doorgesluisd naar het openbaar ministerie in New York.

Minister Barr verwijst naar die lopende onderzoeken in het eind van zijn brief, als reden waarom hij nog niet kan zeggen of – en zo ja, wanneer en hoeveel – hij van het Mueller-rapport openbaar kan maken. „Mijn bedoeling is zoveel van het rapport van de speciaal aanklager vrij te geven als mogelijk is met het oog op de wet, de regelgeving en het beleid van mijn departement.”

Lees ook het profiel van Rober Mueller: Onverstoorbaar, nauwgezet en altijd discreet