Opinie

    • Marike Stellinga

Dansen op de rand van een No Deal

Een Brexit zónder een deal met de Europese Unie is economisch vandalisme, een sloophamer op de Britse economie. Uit de monden van Britse bedrijfslobbyisten rolt dit voorjaar de ene na de andere getergde superlatief. In de Britse politiek stijgt de stress, bij de lobby-voormannen en - vrouwen van het Britse bedrijfsleven ook. Want de Europese Unie mag de deadline van de Brexit donderdag hebben verschoven van 29 maart naar 12 april, nog steeds is onduidelijk hóe de Britten de Europese Unie verlaten, abrupt of met een overgangsregeling.

Het abrupte scenario, een No Deal-Brexit, vrezen bedrijfslobbyisten het meest. Een innige handelsrelatie wordt dan plots verbroken met onduidelijke gevolgen. Niet eerder trok een hoogontwikkelde economie zich uit een handelsverdrag dat zo diep en complex is als de EU, aldus de Britse centrale bank, Bank of England, in november. Dat gaat veel verder dan vrachtwagens die in de file staan in de Rotterdamse haven of hoge handelstarieven. Een No Deal-Brexit vergroot de schade aan de Britse economie aanzienlijk, volgens de BoE.

Britse bedrijfslobbyisten klinken inmiddels moedeloos. De baas van de grootste bedrijvenclub CBI zei deze week met een gevoel van ontzetting naar de Britse politiek te kijken. De baas van belangenbehartiger Make UK liet noteren dat het „nu 1.000 dagen” geleden is dat de Britten stemden om de EU te verlaten. Maar nog steeds heeft „de vijfde grootste economie ter wereld geen idee welke handelsrelatie er over negen dagen overblijft met zijn grootste markt. We gaan van een klucht naar een tragedie.”

Dan is de sfeer in Nederland allergemoedelijkst, ook al handelen we intensief met de Britten en hebben wij ook wij veel last van een No Deal (zij het minder dan de Britten). Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) poseert met een harig blauw Brexit-monster om op ludieke wijze bedrijven erop te wijzen dat er een Brexit aan komt en ze zich moeten voorbereiden. Uiteraard is er een subsidiepot: de ondernemer die zich voorbereidt, kan een Brexitvoucher aanvragen. Hè gelukkig, wat zijn we toch een lief Calimeroland.

Op de vrije markt hebben bedrijven eigen verantwoordelijkheid maar opvallend is hoe hard de Nederlandse overheid zijn best doet ondernemers aan te sporen zich voor te bereiden. Terwijl je denkt: als je handelt met de Britten heb je toch al lang in de smiezen hoe ernstig een breuk is? Niet per se. Donderdag meldde het ministerie van Blok dat „steeds meer bedrijven zich voorbereiden”. Hou je vast: eenderde van de bedrijven die zakendoen met de Britten bereidt zich actief voor, 44 procent een beetje. Huh? De Brexit-deadline is nog maar drie weken weg. Uit een enquête van de Kamer van Koophandel blijkt: 45 procent heeft géén maatregelen getroffen voor een No Deal.

Waarom zou een bedrijf zich niet voorbereiden? Ik doe een slag in de lucht. Je gelooft de aangekondigde ramp niet. Je denkt dat het goed komt. Je kan je niks voorstellen bij een breuk. Je gokt erop dat de overheid je wel redt. Je vindt het te duur om je voor niks voor te bereiden. Dit is precies de reden waarom de gevolgen van een No Deal-Brexit moeilijk te voorspellen zijn: wie gokte dat het wel goedkwam? Na decennia van economische integratie zie je pas wat er wegvalt als het zover is.

Marike Stellinga is econoom en politiek verslaggever. Ze schrijft elke week op deze plek over politiek en economie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.