‘Zomaar een foto van iemand aan het werk is mij te plat’

Blik op de inzendingen van maart met als thema ‘Nederland werkt’, door Folkert Koelewijn.

De ochtend na carnaval
De ochtend na carnaval Inge van der Heijden

Na zijn NRC-serie De bedrijfskantine zit fotograaf Folkert Koelewijn alweer vol plannen voor een nieuwe serie over werk. Veel kan en wil hij er nog niet over kwijt, maar dat het geen letterlijke weerslag wordt van het betreffende beroep is zeker. „Ik hou van foto’s waar meerdere lagen in zitten. Zomaar een foto van iemand aan het werk is mij te plat.”

Bij de inzendingen van de fotowedstrijd van deze maand die hij alvast bekeek, zag hij toch ook behoorlijk wat ‘platte’ foto’s. „Heel veel foto’s van mannen in oranje hesjes aan het werk op bouwplaatsen. Logisch, mensen denk bij dit thema snel aan fysieke arbeid. Maar er zijn zoveel andere ingangen; op kantoor of in een winkel wordt ook gewerkt.”

Soms krijgt hij de indruk dat foto’s pas later bij het thema gezocht zijn. „Die zijn niet gemaakt met het thema in gedachten. Misschien hadden ze nog een foto liggen van iemand die een paard aan het borstelen was en dachten ze: ha, dit is ook werk. Of van een oom die in de achtertuin een band aan het plakken is, of een zanger op het podium, zelfs een vogel met takjes voor een nest… Dat is mij een beetje te geforceerd.”

Beetje cheesy

Anita Reynders

Hij zag ook diverse close-ups van werktuigen: een heggenschaar, stoffer en blik, een paar afgetrapte werkschoenen. Of een schaar, zoals bij Kapster van Anita Reynders. „Daar kan ik wel om lachen. ‘Houd jij die schaar even voor je gezicht, dan maak ik een mooie foto met scherptediepte.’ Heel erg bedacht en in scène gezet, natuurlijk. Een beetje cheesy. Geen fantastische foto van een kapster, maar wel grappig.”

De ochtend na carnaval van Inge van der Heijden noemt Koelewijn goed gelukt en een typisch voorbeeld van ‘het tafereel maakt de foto’. „Dit ziet er vervreemdend en kneuterig tegelijk uit. Door de titel weet je dat het feest voorbij is, nu moet er opgeruimd worden. Een echt Hollandse foto. Technisch prima. Dit is humor. Misschien niet het spannendste beeld ter wereld, maar wel goed gezien.

Twee foto’s

Jeu Plastique

Twee foto’s die volgens Koelewijn om totaal verschillende redenen interessant zijn om naast elkaar te zetten: Pauza van Jeu Plastique en die van de man met de slijpmachine, van Martine. De laatste noemt hij opvallend omdat het „gewoon een heel goede foto” is. „Mooi, met die vonkenregen. Scherp genomen, mooi licht. Heel esthetisch. Superlekker plaatje.” Maar: „Het is wat het is: een man aan het werk.”

Martine

Terwijl Pauza juist technisch eigenlijk niet zo goed is, want onscherp, te licht en niet zo’n mooie compositie. „Maar je gaat hier wel bij nadenken: wat is hier gebeurd? Komt ook door die laarzen en de houding van die man. Is hij verdrietig, misschien wel ontslagen? Erg jammer dus dat deze titel erbij staat; nu blijkt het gewoon een man te zijn die pauze heeft. Weg verhaal.”

Nieuw perspectief

Favoriet van Koelewijn is Instagram influencers aan het werk, van Bo Borkus. „Sowieso een goed beeld: een mooi meisje met een kopje koffie, terwijl de rest eromheen heel alledaags is. Mooi contrast. Maar vooral treffend omdat het een backstage kijkje geeft in de wereld van de influencers. Dit gaat verder dan een foto van bouwvakkers. Dit vertelt een sociaal verhaal, een maatschappelijke ontwikkeling waarmee veel geld wordt verdiend. Dit toont een nieuw perspectief op werken in Nederland. Dat doen niet veel inzendingen.”

Contact

Wat hem bovendien opvalt aan de foto van de influencers: de fotograaf staat heel dichtbij. „Dit is geen toevalstreffer. Die meisjes weten dat de fotograaf er is.” Dat is precies wat er volgens hem bij een hoop foto’s aan schort: „Ze zijn van veel te veraf gemaakt. Alsof de fotograaf bang is om contact te maken.” Zijn tip: „Heb het lef en neem de moeite om zo dicht mogelijk op je onderwerp te gaan zitten. Daar wordt je foto echt heel veel beter van.”

Bo Borkus

Het thema van maart: Nederland werkt. Inzenden en stemmen kan tot 30 maart 17:00 uur op nrc.nl/fotowedstrijd.