Wie durft met Forum voor Democratie te besturen?

Twee kandidaten van Forum voor Democratie moeten zo snel mogelijk verhuizen. De strijd op links ligt weer open. En wie wil met FvD besturen in de provincie?

VERHUIZEN: Hoe nu verder? Dat is de grote vraag na de aardverschuiving bij de Provinciale Statenverkiezingen. Allereerst bij Forum voor Democratie: de kleine partij heeft plotseling 87 Statenleden, en daar waren hun kieslijsten nauwelijks op berekend. Uiteindelijk lijkt de schade mee te vallen: twee FvD’ers wonen niet in de provincie waar ze zijn gekozen, en moeten verhuizen, berekende NRC-redacteur Clara van de Wiel. Zij moeten binnen een week verhuizen, meldt de Kiesraad, anders vervalt hun zetel en wordt die herverdeeld over andere partijen. Het probleem wordt groter als FvD ook gaat meebesturen. Maar daarvoor zegt Thierry Baudet nog wat mensen achter de hand te hebben.

DUBBELFUNCTIES: Toch dient het volgende luxeprobleem zich al aan voor Baudet. De nummer twee en vier op de kieslijst voor de Europese Parlementsverkiezingen in mei komen in de Eerste Kamer. Ze mogen niet allebei die functies uitoefenen. Het probleem is ontstaan doordat de lijsten vol staan met vertrouwelingen van Baudet. Niet ongebruikelijk bij een nieuwe partij, maar door de snelle groei is het zoeken naar mensen. De toekomstige FvD-senatoren zijn voor een groot deel mensen uit de partijtop - zo gaan mede-oprichters Henk Otten en Rob Rooken naar de Eerste Kamer.

DE FVD’ER: Ondertussen wordt ook steeds meer duidelijk welke kiezers op Forum voor Democratie stemden. De grootste groep komt van de PVV. Maar FvD weet ook hoogopgeleiden te trekken: ongeveer dertig procent. Dat is meer dan de PVV, die nooit hoogopgeleiden heeft weten aan te spreken, maar weer minder dan bij andere partijen. De FvD-kiezer is daarnaast relatief oud - alleen 50Plus en de PvdA trekken minder jongeren. Bijna een derde van de FvD-kiezers is ouder dan 65. En belangrijk: de FvD’er is vaker dan de PVV-kiezer sceptisch over klimaatbeleid. ”FvD is duidelijk issue owner klimaatscepsis”, constateert Eelco Harteveld, onderzoeker aan de UvA.

STRIJD OP LINKS: De VVD is niet meer de grootste, CDA en D66 verloren fors, de meerderheid in de Eerste Kamer is kwijt. En toch is de coalitie niet helemaal ontevreden over de uitslag: het kabinet kan zelf kiezen met welke partij het wil samenwerken om alsnog een meerderheid te krijgen. PvdA en GroenLinks kunnen allebei in hun eentje een meerderheid leveren, en daar zag het vooraf niet naar uit. De strijd op links ligt daardoor open: Jesse Klaver won weliswaar fors, maar het verlies van de PvdA van Lodewijk Asscher viel mee - er was zelfs taart bij de PvdA. Asscher kondigt in Trouw vast aan dat hij met het kabinet wil praten over pensioenen. Haast is geboden, volgens Asscher: ”Dan moet je heel snel zaken doen. Om de AOW-leeftijd op 66 jaar te houden, moet voor de zomer de wetgeving veranderen.”

WIE GAAT MET WIE: In de provincies is nu de vraag: wie durft met Forum voor Democratie samen te werken? In Noord- en Zuid-Holland is die partij het grootste en daar heeft FvD dus het initiatief. In Zuid-Holland is al een informateur gevonden: Hans Wiegel. Die smeedde vier jaar geleden nog een coalitie met de VVD en de SP in Noord-Brabant. In Noord-Holland zou de informateur Paul Scheffer zijn, meldde Baudet gisteren, maar Scheffer ontkent. ”Ik zou niet eens weten hoe dat moet.” In Zeeland werd FvD de derde partij; de lijsttrekker kondigde vast aan dat hij wil meebesturen. In Gelderland bleef de VVD nipt groter dan FvD, maar daar wordt al voorgesorteerd op een coalitie zonder de partij van Baudet. ”Misschien krijgen ze wel de opdracht vanuit Den Haag dat ze niet mee mogen doen”, aldus de fractievoorzitter van de VVD.

ONDERTUSSEN IN DEN HAAG: Speelden medewerkers van de Nederlandse Spoorwegen vertrouwelijke informatie door aan makelaars? De Kamer dringt er al maanden op aan dat de integriteitsrapporten over omstreden gronddeals openbaar worden. Maar NS-topman Roger van Boxtel kreeg hulp van het ministerie van Financiën. Het ministerie kan vertrouwelijkheid afdwingen en van die mogelijkheid maakte de NS graag gebruik. De Kamerleden schoten niet veel met de inzage op: tal van pagina’s bleken te zijn zwartgelakt.

QUOTE VAN DE DAG

“De waarheid is: alles wat in de ogen van zijn opponenten in zijn nadeel spreekt, werkt bij Baudet juist in zijn voordeel.”

Volgens NRC-columnist Bas Heijne hebben de tegenstanders van Thierry Baudet er niks van begrepen.