Theo Maassen en de zeven kleine criminelen

Zap Steeds wordt er in de VPRO-serie ‘Zeven kleine criminelen’ gedreigd met absurdisme, maar uiteindelijk krijgt de actie voorrang. Geestig, spannend en volkomen onsentimenteel.

Theo Maassen (midden) in Zeven kleine criminelen.
Theo Maassen (midden) in Zeven kleine criminelen. Beeld VPRO

Het kwam niet als een verrassing: donderdagavond sloeg bij mij de totale actualiteitsverzadiging toe. De aankondigingen van de talkshows en actualiteitsprogramma’s (Jort Kelder bespreekt de verkiezingsuitslag, wie is de FvD-stemmer in Noord-Brabant?) voelden als uit oude krantenkoppen bijeen geplakte dreigbrieven.

Gelukkig vond ik een vluchtweg. De publieke omroep zet steeds vaker series in zijn geheel online via NPO Start Plus. Ik klikte op Morten, een serie die in april begint bij Avrotros en belandde al snel in een fijne scène. Daarin zag ik hoe de overambitieuze politicus Morten Mathijsen achter zijn keurige vrouwelijke fractieleider een trap afdaalde. Zij (op hakken, omdat dat moest van een communicatietype) verloor haar evenwicht, tuimelde naar beneden als een vleugellamme uil.

Klopte het wat ik had gezien? Ik spoelde terug – wat natuurlijk een goed teken voor een serie is – en inderdaad: daar was het terloopse zetje van Morten in de rug van de ongelukkige. Partijleider uitgeschakeld; Morten mocht haar vervangen in een verkiezingsdebat. Daar ontpopte hij zich als een gewiekste populist. Lekker seriebegin, maar het idee om urenlang naar een fictieve verkiezingscampagne te kijken leek me toch meer iets voor volgende week.

Toen herinnerde ik me hoe ik woensdag in DWDD Theo Maassen tussen een groep jongeren had zien zitten om reclame te maken voor de jeugdserie Zeven kleine criminelen, waarin hij een bankdirecteur speelt. Zijn karakter was, zei Maassen, een combinatie van „Adolf Hitler, Louis van Gaal en mijzelf”. Dat klonk veelbelovend en bovendien was dit een thematiek die op geen enkele manier verbonden kon worden met de actualiteit van maart 2019.

De kleine criminelen – de eerste twee afleveringen werden zondag door de VPRO uitgezonden – bleken ook in hun geheel online te staan. Ik hoorde Theo Maassen (hij heet niet Adolf van Gaal maar Hispe van Zandt, wat ook intimiderend klinkt) tegen zijn stiefzoon zeggen: „In het leven heb je winnaars en losers. Als je dat niet begrijpt ben je een loser.” De stiefzoon ziet er een beetje uit alsof hij een onecht kind van directeur Anton uit De luizenmoeder is.

De stiefzoon ziet er een beetje uit alsof hij een onecht kind van directeur Anton uit De luizenmoeder is

Overigens zal de jongen een held blijken, maar dat mag ik niet verklappen (spoiler). Ik wéét het omdat ik donderdag dusdanig verslingerd raakte dat ik dadelijk vier afleveringen heb weggebinged. De hoofdplot van de door Rob Lücker geregisseerde serie is een La casa de papel voor minderjarigen: zeven tieners met uiteenlopende kwaliteiten en motieven besluiten in een Nederlandse kustplaats op vernuftige wijze de best beschermde bank van het land te beroven.

Dat gebeurt in een wereld die wordt gevat in geweldige beelden. Het ene moment doet de omgeving aan de jaren dertig denken, maar dan rijdt er plots een jaren-zeventigbolide het beeld in, terwijl men met een hedendaagse smartphone de werking van een irisscanner probeert te achterhalen. Dan weer verschijnt er een Vlaming die rauwe uien eet mét schil. Steeds wordt er in Zeven kleine criminelen gedreigd met absurdisme, maar uiteindelijk krijgt de actie steeds voorrang.

Het resultaat is geestig, spannend en volkomen onsentimenteel – terwijl er óók thema’s als armoede, afpersing en eenzaamheid aan de orde komen. In DWDD werd Zeven kleine criminelen vooral aangeprezen met een rij verwijzingen naar James Bond, Tarantino en de broers Coen. Allemaal best, maar uiteindelijk komt de meest adequate uitleg uit de serie zelf, waarin de hacker Pico de vraag moet beantwoorden of een van haar vindingen werkt. Ze antwoordt: „Heeft de paus een gek hoedje op?” Dat dus. Kijken.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.