Recensie

Recensie Theater

Ook als cabaretier is Micha Wertheim zeer goed

Recensie Het was wel eens anders, maar in zijn nieuwe programma staat cabaretier Micha Wertheim zelf op het podium. En wat hij doet, lijkt sprekend op normaal cabaret. Of is er toch weer een dubbele bodem?

Micha Wertheim in Voor alle duidelijkheid.
Micha Wertheim in Voor alle duidelijkheid. Foto Thomas van Oorschot

Micha Wertheim houdt zich aan de regels. Dat is nieuws, want jaar in jaar uit was hij de grilligste cabaretier van het land. Zijn voorstellingen gingen vooral ook over de vraag waarom een cabaretier zich aan de regels zou moeten houden. Hij onderzocht de wetten en de mechanismen die in het cabaret blijkbaar de dienst uitmaken. Waar mag je het over hebben, hoe moet je je op het podium gedragen. Waarna de apotheose in Ergens anders (2016) gerust sensationeel mocht worden genoemd: een Wertheim-voorstelling waarin Wertheim zelf niet lijfelijk aanwezig was. Dat was het absolute uiterste.

En nu, na nog zijn reflecties in het vervolgprogramma Iemand anders en een jaar pauze, is hij terug met Voor alle duidelijkheid – een programma dat op het eerste gezicht sprekend op een cabaretprogramma lijkt. Of, zoals het op zijn flyer staat: „Na een korte afwezigheid keert Micha Wertheim met hangende pootjes terug op het cabaretpodium.”

Yvon Jaspers

In een meer dan twee uur durende voorstelling lanceert Wertheim ditmaal een spervuur van slimme grappen over het soort onderwerpen dat hij tot dusver voornamelijk uit de weg ging. Over tv-helden als Arjen Lubach en Yvon Jaspers. Of over de ING en de VVD en over talkshowgasten die overal iets over te beweren hebben. Onder het motto: „O, daar heb ik óók verstand van. Waar gaat het over?”

Lees ook een interview met Micha Wertheim over zijn nieuwe programma: ‘Goede comedy maakt me intens gelukkig’

Het allerlaatste nieuws blijft bij Wertheim nog altijd onbesproken. Hij is, zegt hij, nu eenmaal niet in staat boos te worden over de misstanden waarover de Lubachs en de kwaaie columnisten van deze wereld boos worden. Die witwasserij bij ING – daar is zo’n bank toch voor?

Liever brengt hij beeldend onder woorden hoe het met de tijdgeest is gesteld. „Verdwalen bestaat niet meer”, stelt hij vast, met verwijzing naar de navigatiesystemen die ons tegenwoordig ten dienste staan: „Dat betekent dat we collectief de verkeerde weg zijn ingeslagen.”

Pas aan het eind van Voor alle duidelijkheid, strak geregisseerd door Gijsbert van der Wal, creëert Wertheim toch nog even een droste-effect door te verkondigen dat deze voorstelling helemaal nergens over gaat. En dat in de kunst de merkwaardige gewoonte bestaat de inhoud zodanig te verstoppen dat het publiek die alleen na nauwlettend speurwerk kan ontdekken. Vreemd, voegt hij daaraan toe, want stel je voor dat artsen dat ook zouden doen.

Met zulke onnavolgbare redeneringen blijft Micha Wertheim zich danig onderscheiden van alle andere cabaretiers. Ook als hij zich weer aan de cabaretregels lijkt te houden.

Correctie (24 maart 2019): In een eerdere versie van dit artikel werd tv-presentator Yvon Jaspers foutief Yvonne Jaspers genoemd. Dat is hierboven aangepast.