Celstraffen geëist tegen notarissen in fraudezaak

Turboliquidaties Het OM eist twee jaar cel voor notarissen in omvangrijke faillissementsfraudezaak. Ze zouden betrokken zijn bij een criminele organisatie die in bv’s handelde.

Het budgetkantoor Anotaris in Bunnik is inmiddels gesloten.
Het budgetkantoor Anotaris in Bunnik is inmiddels gesloten. Foto Rien Zilvold

Ja, beaamde hij, als notaris had hij moeten denken: dit is verkeerd. „Als mensen voor de achtste, negende keer terugkomen om telkens een ander bedrijf over te nemen…” Zijn kantoorgenoot vulde hem aan: „En niet voor 18.000 euro, maar 1 euro…” De notaris: „Maar je raadpleegt je registers en als daar niks instaat….”

Dat zei notaris Robert Buurke van het Amstelveense SBS Legal drie jaar geleden nog tegen NRC, hij wilde met zijn hele naam in de krant. Hij was een maand daarvoor door opsporingsdienst FIOD ’s ochtends vroeg van zijn bed gelicht en zes keer verhoord. Maar schuldig was hij beslist niet, hij zag de hele faillissementsfraudezaak waarin hij betrokken was geraakt als iets wat hem, buiten zijn wil, was overkomen.

Notaris Buurke is verdacht. Lees ook: Een notaris met talent voor chaos

Daar denkt het Openbaar Ministerie toch anders over. Afgelopen week zag Buurke in de rechtbank Amsterdam twee jaar celstraf tegen zich geëist, vanwege nalatigheid, het niet melden van rare transacties en deelname aan een criminele organisatie. Het OM eiste ook twee jaar tegen een andere betrokken kandidaat-notaris, van het inmiddels gesloten budgetkantoor Anotaris in Bunnik. De kandidaat bereidde dubieuze aktes voor een collega voor. Tegen die collega eist het OM zes maanden onvoorwaardelijk, omdat hij niet kritisch genoeg was. Volgens het OM waren de notarissen „belangrijke schakels” in het frauduleuze geheel.

Handelaren en katvangers

De rechtszaak die deze weken in Amsterdam bezig is, gaat om een groep malafide handelaren in bedrijven, en drie notarissen die zich leenden voor hun praktijken. De handelaren lieten tientallen, vaak noodlijdende, bedrijven op naam zetten van zogeheten katvangers – doorgaans mensen zonder inkomen. Vervolgens lieten ze deze bv’s failliet gaan, met achterlating van een miljoenenschuld. Zelf haalden de handelaren nog net op tijd alle bezittingen uit de bv’s, maar schuldeisers waren steevast te laat. Nadat het bedrijf was opgedoekt, bleek de administratie vaak verdwenen en waren de katvangers onbereikbaar voor de curatoren. De betrokken notarissen handelden het benodigde papierwerk af.

Met deze ‘turboliquidaties’ hebben de handelaren niet alleen veel geld verdiend en de Belastingdienst voor circa 14 miljoen euro getild, meent het OM. Via de bedrijven vloeiden ook miljoenen euro’s naar onder meer Suriname en Colombia. Het OM vermoedt dat dit geld afkomstig is uit misdrijven, en dat het dus ook om witwassen gaat.

Speerpunt

De zaak kwam mede aan het rollen door aangiftes van curatoren. Inclusief handelaren, katvangers en notarissen, telt deze zaak veertien verdachten. Het OM acht de hoge eisen terecht, omdat de verdachten „enorme maatschappelijke schade” hebben veroorzaakt – al vonden de officieren van justitie de precieze hoogte daarvan moeilijk in te schatten.

De zwaarste straf, 3,5 jaar onvoorwaardelijke cel en 20.000 euro boete, eiste het OM tegen Louis R., de „spin in het web”. Louis R. heeft een slechte reputatie, hij is op internet te vinden als dubieuze bv-handelaar in krantenartikelen, faillissementsverslagen en gerechtelijke uitspraken. Tegen één man, op wiens naam veel bv’s kwamen, eiste het OM twee jaar celstraf en 10.000 euro boete. Een andere bv-handelaar zit nog vast in België, zijn zaak wordt later behandeld.

Bestrijding van faillissementsfraude is een speerpunt van het OM, dat denkt dat in een kwart van de faillissementen in Nederland sprake zou zijn van fraude. Schattingen over de omvang van de schade lopen uiteen. Het OM schatte zelf een paar jaar geleden de schade – kosten van het UWV, gemiste belastinginkomsten – op 1,3 miljard euro.