Amerikaanse politiek dreigt méér fijnstof toe te staan

Foto Lex van Lieshout/ANP

Fijnstof is gevaarlijker dan lang is aangenomen. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft strengere normen dan de EU en de Verenigde Staten. Regeringen zouden meer moeite moeten doen om minder fijnstof in de lucht te laten komen. Vieze auto’s weren. Schonere auto’s langzamer laten rijden, minder uitstoot van industrie en landbouw, dat betekent het.

Maar de Amerikaanse politiek dreigt méér fijnstof toe te staan. Om dat te bereiken wordt de wetenschap gebruikt, of misbruikt, schrijven twee ongeruste onderzoekers in een vrijdag gepubliceerd opiniestuk in Science.

De naam Trump valt niet in het Science-stuk, maar Trump heeft kort na zijn aantreden in januari 2017 de top van de Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA, de Amerikaanse milieuwaakhond die normen opstelt) vervangen. Scott Pruitt is er nu de baas. „Een man die carrière heeft gemaakt met rechtszaken om EPA-verordeningen te blokkeren”, stond er over Pruitt in een uitgebreid nieuwsartikel over de EPA in Nature in juli 2018. Pruitt heeft „toponderzoekers uit adviescommissies van de EPA geweerd en ze vervangen door onderzoekers die vriendelijker zijn voor de industrie”.

Bevolking waarschuwen

De gevolgen worden nu duidelijk, staat in het opiniestuk in Science. Het nieuw samengestelde Clean Air Scientific Advisory Committee (CASAC) heeft de meeste methoden in de luchtverontreinigingswetenschap ongeldig verklaard om beslissingen op te baseren. Nog maar één wetenschappelijke methode is over en die heet manipulative causation. Hij houdt in dat je een beleidsverandering doorvoert (dat is de manipulatie) en daarna het effect meet dat je veroorzaakt. Louis Cox jr., de nieuwe voorzitter van de CASAC, beschreef de methode enthousiast in een artikel in november 2018 in Critical Reviews in Toxicology. Het is een ambitieus stuk. Cox doet voorkomen alsof hij de in de epidemiologie beroemde criteria om causaliteit vast te stellen – van Bradford Hill uit 1965 – flink verbetert. Die stammen uit de tijd dat het nog niet onomstotelijk vaststond hoe tabaksrook mensen doodt, maar er voldoende wetenschappelijke vermoedens waren om de bevolking te waarschuwen.

De opinieschrijvers vrezen dat het met de nieuwe techniek „onwaarschijnlijk wordt dat politieke beslissingen de volksgezondheid zullen beschermen”. Ze besluiten met de zin: „Wetenschap zonder politiek is wetenschap – politiek zonder wetenschap is gokken.”

Scott Pruitt

Correctie (25 maart 2018): Hierboven staat dat de door president Trump benoemde Scott Pruitt directeur is van de Amerikaanse Environmental Protection Agency. Hij trad echter op 6 juli 2018 af. Er liepen toen een tiental gerechtelijke vooronderzoeken tegen hem.