‘We zijn naar het front geroepen’, vindt Baudet

Forum voor Democratie was ook zelf verrast door de enorme winst. Een verklaring? De partij denkt zelf dat veel PVV’ers op het laatste moment zijn overgelopen.

Foto Olivier Middendorp

Het feest bij Forum voor Democratie begint vroeg en eindigt laat. Zo groot is het feestje dat als Thierry Baudet even voor middernacht aantreedt op het podium – lang na de eerste exit polls uit de provincies en lang na het eerste gejoel om de verliezen van de concurrentie en de winst van de eigen partij – de toeschouwers al uitgefeest zijn. ,,Als hij dit een uur eerder had gedaan”, zegt Zeistenaar Rutger Janssen (33), „dan had ik vijf bier minder op gehad en had ik alles kunnen volgen.”

In één klap is FvD een grote partij geworden. Leden, peilingen, media-aandacht: daar ontbrak het de partij al niet aan. Nu is dat ook weerspiegeld in het parlement en in de provincies. De partij is straks in alle Provinciale Staten vertegenwoordigd, lijkt in Zuid-Holland kans te maken de grootste te worden en wordt vermoedelijk de grootste oppositiepartij in de senaat.

De winst – van nul naar tien zetels in de Eerste Kamer volgens de exit poll van woensdagavond – is groot genoeg om ook de partij zelf te verrassen. Ja, dit was „nog wel een beetje meer dan gedacht”, zegt Henk Otten, die straks de fractie van FvD in de Eerste Kamer zal leiden.

„Ik dacht: de peilingen zijn zo sky-high, dit kan alleen maar tegenvallen”, zegt Paul Cliteur, partijprominent en nummer 2 op de lijst voor de Eerste Kamer koeltjes, als de exit polls voor Zuid-Holland en Noord-Brabant binnen zijn gekomen. „Maar daar lijkt het nog niet echt op.”

Een verklaring hebben ze wel, bij FvD. „Vorige week kwam de omslag, toen we in een tweestrijd [met de VVD, red.] kwamen om de grootste partij te worden”, zegt Johan Almekinders, FvD-lijsttrekker in Overijssel. Tot dan toe, meent hij op basis van de opiniepeilingen, kwam de zetelwinst vooral van CDA en VVD. „Dat is het moment geweest dat ook veel PVV’ers zijn overgelopen. Die tweestrijd heeft het verschil gemaakt.”

Die uitleg valt bij meer provinciale lijsttrekkers en andere aanwezigen op te tekenen: Christchurch, Utrecht, het Kurhaus – het nieuws van de laatste week heeft niet of nauwelijks invloed gehad, is het vermoeden. Alleen Theo Hiddema klinkt in de coulissen sceptisch. „Ja ja, en hebben we de exit poll uit de provincie Utrecht al gezien?”

Prosecco, maatpakken, leren schoenen

Als is de partij zelf ook verrast, de hele avond gonst het van de euforie. Langs de wenteltrap nippen gasten aan witte wijn en prosecco, maatpakken en leren schoenen domineren op de zaalvloer van Hotel Theater Figi. Het is de achtergrondsetting van een partij die zich warmloopt voor de macht. „Wij zijn er klaar voor”, zegt Otten in zijn toespraak voor de achterban. Klaar, wil hij zeggen, om te besturen.

Als Baudet later op de avond het woord neemt heeft de ontlading al plaatsgemaakt voor de honger naar meer. „Wij zijn naar het front geroepen, omdat ons land ons nodig heeft”, houdt Baudet de aanwezige menigte voor. „We staan hier te midden van de brokstukken van wat ooit de mooiste beschaving was.”

Voor felicitaties aan andere partijen – Baudet kreeg die zelf wel, onder andere van GroenLinks-voorman Jesse Klaver – is in zijn toespraak, iets meer dan 20 minuten lang, geen tijd.

Concrete plannen in de Eerste Kamer komen evenmin aan de orde, dat gebeurt pas na afloop voor de camera’s van de nationale en internationale pers. Daar legt hij harde, zo niet onmogelijke eisen voor de coalitie op tafel voor het tot een samenwerking kan komen: de klimaatwet van tafel, een strikter immigratiebeleid.

Maar in de toespraak voor de achterban zijn die plannen nog ver weg. Daarin slaat Baudet een andere toon aan: dramatischer, cynischer. „We hebben mammoeten gevloerd, ijstijden overleefd. Wij dragen een unieke kracht in ons. Dat kan nooit worden afgepakt. Na vandaag durven we weer te dromen.”