Alsnog levenslang Karadzic

Joegoslaviëtribunaal Karadzic is in hoger beroep tot levenslang veroordeeld. Hij was het politieke brein achter de etnische zuiveringen in Bosnië.

Karadzic woensdag in Den Haag.
Karadzic woensdag in Den Haag. Foto Reuters

Radovan Karadzic moet toch levenslang de cel in. Dat is de uitkomst van een zaak voor het Joegoslaviëtribunaal. Het verschil met zijn eerder veroordeling van 40 jaar lijkt voor de 73-jarige Bosnisch-Servische leider miniem, voor zijn slachtoffers heeft het een symbolische waarde.

„Dit is wel het einde van een tijdperk”, zegt Satko Mujagic. Op 20-jarige leeftijd heeft hij 200 dagen in de Bosnische kampen Omarska en Manjaca gezeten. Daarna is hij gevlucht naar Nederland. Hij volgt het tribunaal nog, maar neemt ook meer afstand van de oorlogsjaren. „Ik voel vandaag: ‘het is klaar, zijn proces is klaar en dit is allemaal historie.”

In 2016 al veroordeelde het tribunaal Karadzic tot 40 celstraf voor zijn rol in Bosnië. De rechters achten bewezen dat hij het politieke brein was achter de systematische etnische zuiveringen waarbij het Bosnisch-Servische leger honderdduizenden, vooral Bosnische moslims en Kroaten, verdreef uit grote landsdelen. Ook is hij veroordeeld voor genocide op bijna 8.000 moslimmannen in Srebrenica.

Zowel Karadzic als de aanklagers gingen in beroep. Karadzic wilde een nieuw proces, de aanklagers wilden levenslang voor hem. Woensdag maakten de rechters korte metten met de meeste bezwaren van Karadzic: hij was verantwoordelijk „voor de ergste verzameling misdaden die ooit zijn toegeschreven aan een verdachte bij het Joegoslaviëtribunaal”.

Gelet op de omvang en de systematische wreedheid van de misdaden tijdens het hele conflict, dat duurde van 1992 tot 1995, concludeerde de rechtbank dat levenslang terecht was. Daarbij speelde dat diverse ondergeschikten van Karadzic ook levenslang hadden gekregen „voor slechts een fractie van de misdaden” waarvoor de politiek leider is veroordeeld.

Na de uitspraak brak applaus los op de tribune van de rechtszaal waar ‘Moeders van Srebrenica’ de uitspraak bijwoonden. Karadzic lachte wrang. Zijn advocaat vertelde dat hij blijft doorvechten door te proberen een herziening van het vonnis te krijgen, maar de kans op succes is uiterst klein.

Buiten de hekken van het tribunaal staat Mira Dogas, die haar man, drie zoons, een kleinzoon en haar vader is verloren in Srebrenica. Huilend: „Ja, hij heeft levenslang, maar hij leeft, heeft een mooie slaapplaats en eten en drinken terwijl onze kinderen al meer dan twintig jaar begraven zijn.”

Ze keert terug naar Bosnië. „Naar een leeg huis, ik heb niemand meer, ik kan alleen naar de lege muren staren.”