Hoge opkomst bij de waterschappen, geen grote verschuivingen

Waterschapsverkiezingen VVD werd de grootste van de landelijke partijen. Water Natuurlijk en de Algemene Waterschapspartij scoorden beter dan vier jaar geleden.

Verkiezingsborden in Overschild.
Verkiezingsborden in Overschild. Foto Anjo de Haan/Hollandse Hoogte

Bij de verkiezingen voor de waterschappen hebben zich, op een enkele uitschieter na, geen enorme verschuivingen voorgedaan. De opkomst was volgens de voorlopige uitslag hoog: 50,5 procent, tegen 43,5 procent vier jaar geleden.

Van de landelijke politieke partijen is niet langer het CDA maar de VVD de grootste, heeft de Unie van Waterschappen donderdag bekendgemaakt na het tellen van de uitslagen voor 20 van de 21 waterschappen. De PvdA heeft net als de VVD beter gescoord dan in 2015, het CDA ging licht achteruit. De officiële uitslag wordt maandag bekendgemaakt.

Partijen die speciaal voor de waterschappen zijn opgericht, zoals Water Natuurlijk en de Algemene Waterschapspartij, scoorden eveneens beter dan vier jaar geleden. Water Natuurlijk is in negen waterschappen de grootste partij geworden. Ook de Partij voor de Dieren maakte een opmars, bijvoorbeeld in Amsterdam.

De opkomst is fors hoger dan vier jaar geleden, toen het electoraat net als nu tegelijk met de provinciale verkiezingen in het stemhokje stond. „Ik ben heel blij met deze hoge opkomst”, zegt Rogier van der Sande, voorzitter van de Unie en dijkgraaf van het hoogheemraadschap van Rijnland. „Daar gaat mijn democratische hart sneller van kloppen.”

Klimaatverandering

De opkomst ligt voor de waterschappen gevoelig, door aanhoudende discussies over nut en noodzaak van verkiezingen van deze ‘functionele democratie’. Tien jaar geleden, het dieptepunt, was de opkomst 22 procent. Als oorzaak van de gestegen belangstelling noemen waterschappen de toegenomen aandacht voor water en klimaatverandering, met name door de droogte van vorig jaar. Ook was er dit jaar meer aandacht in de media voor waterschappen.

De grootste klapper maakte een regionale partij in het waterschap Hollands-Noorderkwartier, in Noord-Holland. Groen, Water & Land was in 2015 nipt de grootste geworden, en kreeg vier zetels, net als drie andere partijen. Woensdag behaalde de partij veruit de meeste stemmen en komt op zeven zetels, terwijl de andere drie partijen zetels verloren.

Lijsttrekker Rob Veenman, afgelopen vier jaar locodijkgraaf, schrijft de winst toe aan het praktische, niet-politieke karakter van de partij. „Politieke partijen horen niet bij de waterschappen. Er zijn geen liberale, christelijke of socialistische dijken, maar alleen dijken die stevig en op hoogte zijn.”

Lees ook: Waterschapsheffingen in vier jaar met 9 procent gestegen

Hij schrijft het succes verder toe aan de variatie van de kandidaten, die bij velen in de streek goed bekend zijn. „Wij zijn hier diepgeworteld. We hebben evenveel mannen als vrouwen om en om op de lijst gezet. Ze komen uit alle regio’s, hebben een groot netwerk, en allemaal een specialisme.” Grote stappen maakte ook de landelijke partij Water Natuurlijk. In onder meer waterschap De Dommel in Brabant bezet de partij acht van de 23 beschikbare zetels, twee keer zo veel als de nummer twee, de VVD. Ook in het waterschap Noorderzijlvest, in Groningen, Drenthe en Friesland, is Water Natuurlijk veruit de grootste, met zes zetels, twee keer zo veel als de nummer twee, de PvdA.