Opinie

    • Carolina Trujillo

Fascistenvoetbal

Wat de relatie tot het voetbalstadion betreft, kun je de mensheid in twee categorieën indelen: zij die stadions als een doel zien om naartoe te gaan en zij die ze als de onhandigste structuur ervaren op weg van A naar B.

Zoals meestal wanneer ik de werkelijkheid aan een handzame tweedeling heb onderworpen, komt mijn moeder met een opmerking die alles verpest.

„Stadions zijn ook handige constructies voor machthebbers als die hun mensen moeten opsluiten.”

Het record gevangenen-in-een-stadion-bij-elkaar-drijven staat op naam van Chili met circa 40.000 gedetineerden in het Estadio Nacional. Tussen 12 september en 9 november 1973 werd daar op de tribunes op zijn minst honger en dorst geleden. Sommige gevangenen werden vanuit kleinere stadions overgebracht, daartussen zat zanger en componist Víctor Jara. Hij werd eruit gepikt, zijn handen werden verbrijzeld zodat hij nooit meer gitaar zou spelen, daarna kon hij bij de rest.

Al die gevangenen bij elkaar op een overheersbare locatie gaf de militairen tijd om te selecteren. Dat resulteerde in een tweedeling: zij die naar huis mochten en zij die dat konden vergeten. Die laatste categorie was weer in tweeën te delen: zij die het zouden overleven en zij die dat niet deden.

Jara werd verder in elkaar geschopt tot hij bij een spelletje Russische roulette een nekschot kreeg. Er werden nog 44 kogels in zijn lichaam geschoten. Dit gebeurde in de kleedkamers.

Diezelfde maand moest de voormalige Sovjet-Unie in datzelfde stadion tegen Chili spelen, de return van het gelijkspel in Moskou. De Sovjets weigerden te voetballen in een stadion waar de al dan niet socialistische medemens gemarteld werd.

De FIFA en de Chileense junta zagen het probleem niet. De weigering kostte de Sovjet-Unie deelname aan het WK. Dat zij niet speelden, betekende niet dat de Chilenen hadden gewonnen, vond de FIFA, want om te winnen moest er gespeeld worden.

Op de dag van de wedstrijd ging, onder toeziend oog van de FIFA-officials én die van de eigen dictator, het Chileense voetbalteam een veld op waar geen tegenstander wachtte. De scheids floot. De aftrap volgde. Binnen dertig seconden lag de bal in het Sovjet-spookdoel en had Chili gewonnen.

In 2003 werd het kleine Estadio Chile omgedoopt tot Estadio Víctor Jara. In het grote Estadio Nacional is, ter nagedachtenis van wat daar in september 1973 gebeurde, een deel van de tribunes intact gelaten. De woorden en dagen die de gevangenen in de muren kerfden, zijn daar nog te lezen.

Nederland heeft veel stadions. De Johan Cruijff Arena is mijn grootste obstakel op weg naar A of B. Er is daar plek voor 54.900 toeschouwers. In de tijd die ik erover doe om er omheen te raken, kan ik in de laaghangende Hollandse zon zien hoe het eraan toe zou gaan als ze ons daar naar binnen drijven, de moffen, de Russen of tirannen van eigen bodem, het is mij om het even.

Als ik in een stadion ben, probeer ik daar niet aan te denken, dat lukt zolang ik geen bericht van mijn moeder krijg die mij zegt op de nooduitgangen te letten.

Carolina Trujillo is schrijfster.