Opinie

    • Japke-d. Bouma

Het loeder de vrouw

‘De moeder de vrouw’, het thema van de Boekenweek, is dit jaar écht heel suf, vindt . Kan het nog aangepast worden?

Ik weet dat ik er een beetje laat mee ben, maar kunnen we nog van dat Boekenweekthema af? Dat gevoel had ik ook al toen het bekend werd gemaakt maar toen kwam er zo veel kritiek op dat ik dacht: het wordt vast nog wel veranderd. Maar toen ik het gisteren nog even controleerde, stond het er nog steeds: Het Boekenweekthema is dit jaar ‘De moeder de Vrouw’.

Snurk.

Natuurlijk is het hartstikke leuk dat ik vanavond eindelijk eens volledig als het thema naar het Boekenbal kan, want ik ben moeder én vrouw. Dat was vorig jaar met het thema ‘natuur’ (ik ging toen als graftak), of een paar jaar ervoor met het thema ‘Duitsland’ (toen ging ik als bockwurst) toch een stuk lastiger.

Maar verder? Moeder de vrouw. Serieus? Dat is wat al die ‘heren des huizes’ vroeger zeiden: ‘ik moet het even overleggen met moeder de vrouw’ – de moederkloek die buitenshuis geen reet te zeggen had en die je amper kon zien door de waterdamp van al die spruitjes die je 20 minuten moest koken. Ik ken een man die zijn vriendin anno 2019 nog steeds ‘de handrem’ noemt, als in, ‘dat moet ik thuis eerst even overleggen met de handrem’. Dát soort vrouwen – vreselijk.

Maar de volgorde is natuurlijk het ergst: eerst moeder en dán pas vrouw. Alsof het moederschap het hoogste is wat je als vrouw kunt bereiken. Komt me echt mijn neus uit, dat idee. De ‘onverbrekelijke moederband’ ook, gaap.

De vader kan zijn best doen, maar de moeder is de ‘spil van het gezin’, zo worden we gehersenspoeld via spreuken op tegeltjes op de wc. Ja, als ‘vader’ er amper is na de geboorte is het logisch dat een kind aan zijn moeder vastgroeit.

Alsof die moederschapscultuur ons zo veel gebracht heeft ook. Waarom denk je dat het in Italië zo misgaat? Daar worden al die jochies veel te veel in de watten gelegd door ‘la mamma’ en moet Duitsland straks weer ingrijpen waar een vrouw aan het roer staat – of wacht, dat is vast toeval.

Nou zeg, zei een mevrouw op Twitter, waarom zo negatief? Schrijf iets over een bijzondere moeder, een ‘sterke vrouw’ die je ‘geïnspireerd heeft’. Ja doei. Een sterke vrouw, wat is dat? Ik hoor nooit iemand over ‘een sterke, inspirerende man’, tenzij het over gewichtheffen gaat.

Maar het is een verwijzing naar dat beroemde gedicht van Martinus Nijhoff!, riep een vriend door de telefoon. Ja, en? Dan is het ineens een prima thema? Een gedicht over een man die lekker bij de rivier ligt en dat er dan een schip voorbij komt en wie staat daar stoer aan het roer? Nou?! U raadt het nooit. Een vrouw! Flikker toch op.

Het betekent gewoon dat haar man waarschijnlijk bezopen of dood in het ruim lag en ze dat er óók nog bij moest doen op dat kloteschip. ‘Prijs god, zijn hand zal u bewaren’, zong ze. Ze is vast honderd meter verder met opzet tegen een bruggenhoofd geramd.

Nu snap ik ook wel dat de posters voor de Boekenweek al gedrukt zijn. Maar een kleine aanpassing kan toch wel? ‘De moeder de wiskundige’ bijvoorbeeld, of ‘De broeder de vrouw’ over de vrouw als naaste. Of ‘Het loeder de vrouw’ voor mijn part. Maar het liefst zou ik ‘Moeder én vader’; ‘vrouw én man’ op al die posters kalken. Kom op zeg. Laten we het nou gewoon eens samen gaan doen.

Alles, in onze samenleving.

Tips via @Japked op Twitter.