Veel psychoses in steden waar veel zware wiet gerookt wordt, zoals in Amsterdam

Geestelijke gezondheidszorg De onderzoekers gaan uit van een oorzakelijk verband tussen cannabis en psychoses. Maar daarover is discussie.

Nederlandse wiet heeft een hoog THC-gehalte.
Nederlandse wiet heeft een hoog THC-gehalte. Foto Piroschka van de Wouw/ANP

In steden waar veel cannabis met een hoog THC-gehalte wordt gerookt, krijgen ook relatief veel mensen een psychose. Dat is vooral het geval in Amsterdam en Londen, vergeleken met negen andere regio’s. De Nederlandse nederwiet is beroemd en berucht om zijn hoge THC-gehalte. Ook het dagelijks roken van cannabis vergroot de kans op een eerste psychose.

Die verbanden hebben „flinke gevolgen voor de geestelijke gezondheidszorg en de volksgezondheid”, schrijven onderzoekers die cannabisgebruik en gebruikte cannabis onderzochten bij 901 mensen na hun eerste psychose en bij 1.237 mensen zonder psychose. Hun verslag verscheen woensdag in The Lancet Psychiatry.

Of cannabis de oorzaak van een psychose kan zijn, valt te betwijfelen

De onderzoekers gaan er in hun conclusie van uit dat een eerste psychose in veel gevallen het oorzakelijke gevolg is van dagelijks cannabisgebruik of van cannabis met veel THC. Die oorzaak-gevolgrelatie wordt sterk in twijfel getrokken in een tegelijkertijd gepubliceerd commentaar in The Lancet Psychiatry. Suzanne Gage van de University of Liverpool, als psycholoog-epidemioloog sterk betrokken bij de wetenschap van middelenmisbruik, wijst erop dat oorzaak en gevolg hier moeilijk zijn te ontrafelen en dat dat nog steeds niet is gelukt. Belangrijk is, schrijft Gage, dat cannabisgebruik de laatste decennia in een aantal bevolkingsgroepen flink toenam, maar het aantal psychosen niet. Ze wijst ook op recente publicaties waarin bepaalde genvarianten zijn opgespoord die de kans op cannabisgebruik én op psychose beide verhogen. Het idee is dat mensen die de eerste onrust van een psychose voelen aankomen aan zelfmedicatie met ontspannende cannabis doen. Maar er zijn ook aanwijzingen dat zeer frequent gebruik van cannabis een psychose kan bespoedigen.

De onderzoekers houden het er in hun inleiding op dat eerder onderzoek het oorzakelijk verband tussen cannabisgebruik en eerste psychose „ondersteunt”. Maar hun ferme conclusies laten ze vergezeld gaan van de toevoeging „als we causaliteit aannemen”. Dan zou 20,4 procent van de eerste psychosen aan het dagelijks gebruik van cannabis kunnen worden toegeschreven (in Amsterdam zelfs 44 procent). En 12,2 procent aan cannabis met veel THC (in Amsterdam maar liefst 50 procent).