„Je kan wachten tot de wetgever de wet verandert, of je kunt zelf initiatief nemen”, zegt Robin Berg van We Drive Solar.

Foto Daniel Niessen

‘Energietransitie? De wet werkt tegen’

Interview | Exploitant We drive Solar Elektrisch rijden stimuleren én handig omgaan met zonnestroom. Robin Berg zoekt de combinatie. De koning staat aan zijn zijde.

Zo’n twintig jaar geleden legde Robin Berg (48) zonnepanelen op zijn dak, en meteen heel veel: tweeënveertig. De hele dag tuurde hij naar de teruglopende energiemeter. „Ik vond het zo’n maf effect.”

Hij keek ook verder, naar het energienet. Want wie zelf energie opwekt, kan die ook aan het net kwijt.

Een mooi systeem, zag Berg, maar het versterkt de pieken en dalen op het net. In capaciteit, én prijs. Als je veel stroom produceert en teruglevert, net als veel anderen, krijg je er niet veel voor. En andersom, als je overdag energie nodig hebt bij piekdrukte, betaal je de hoofdprijs.

Hij wist dat batterijen van een elektrische auto een oplossing kunnen bieden. Die laad je op goedkope momenten (met je eigen overschot of goedkope nachtstroom), of je levert stroom aan het net als de vraag ernaar de prijs doet oplopen.

Lees ook: Energietransitie kan voor minder geld

Berg runt sinds enkele jaren het bedrijf We Drive Solar, dat in Utrecht elektrische deelauto’s (Renaults) en 150 laadpalen uitbaat. Deze donderdag maakt hij, in aanwezigheid van koning Willem-Alexander, officieel de eerste paal geschikt voor laden én ontladen, om zijn idee over autobatterijen als opslagstations in de praktijk te brengen. Grootste probleem: de Nederlandse energiewetgeving.

Elektrisch rijden als verdienmodel?

„Ik had een elektrische auto gekocht, inclusief een paal die kan ontladen. In Nederland had je die nog niet, maar deze paal kwam uit Japan. Daar stelde de regering na de Fukushima-ramp de eis dat elektrische auto’s kunnen op- én ontladen. Als kerncentrales uitvallen, kan je zo een noodvoorziening creëren en een black-out voorkomen.

„Probleem was alleen dat het systeem een Japanse stekker heeft, die niet kan worden aangesloten op Nederlandse auto’s. Langs de snelweg heb je laders voor Tesla’s, voor Duitse auto’s, voor Japanse. Maar in een straat of parkeergarage wil je een klein ding, dat op iedere auto past.

„Om zoiets te ontwikkelen, had ik een partner nodig. Renault wilde graag meedoen; zo ontstond We Drive Solar.”

Maar de laadpalen zijn niet alleen voor Renaults.

„We hebben een open standaard ontwikkeld, net als een USB-poort. In opdracht van de gemeente plaatsen we nu die 150 nieuwe laadpalen. Die zijn niet alleen voor mijn Renaults, maar ook voor de buurman met een Tesla of een Nissan. Deelauto’s staan 60 tot 70 procent van de tijd stil, een privé-auto zelfs 90 procent, dus je hebt tijd om je auto ‘slim’ te laden.”

Waarom richt We Drive Solar zich vooral op deelauto’s?

„Zie je die woontoren die naast Utrecht Centraal wordt gebouwd? De parkeernorm daar is 0,5; één auto per twee woningen. Nu is er gedoe. Mensen mét auto krijgen bij de verkoop voorrang omdat de dure parkeerplekken gevuld moeten worden. De parkeernorm had veel lager gekund als je er deelauto’s had neergezet.

„Daarnaast: Utrecht was een van de eerste steden die opschreef dat auto’s met uitlaat in 2030 niet meer de stad in mogen. Dat moet je ook waarmaken. Mensen autobezit ontzeggen en verplichten een dure elektrische auto aan te schaffen, dat kan niet. Je kunt wel autoloosheid stimuleren door deelauto’s neer te zetten.

„We hebben nu zestig auto’s in Utrecht en tien in Amsterdam. Eind dit jaar hebben we er honderd , begin volgend jaar 120. Over drie tot vier jaar moeten er verspreid over heel de regio Utrecht duizend staan. We werken aan woningbouwprojecten waarbij de parkeernorm vrijwel nul is en wij elektrische deelauto’s leveren. Inmiddels hebben we ook opdrachten in steden als Eindhoven en Den Haag.”

Hoe zit het dan met die wetgeving?

„Energiewetgeving is enorm ingewikkeld. We hebben in Nederland het best werkende net ter wereld. Gemiddeld hebben we 17 minuten per jaar geen stroom. Dat is bijna niets! Maar doordat alles zo goed is geregeld, kan je bijna niet meer veranderen. Als je iets wil doen wat een beetje spannend is of afwijkt, kan het wettelijk eigenlijk niet. Alles gaat met kleine stapjes en experimenten.

„We zitten vol in de energietransitie op basis van oude wetgeving. Intussen lopen netbeheerders bij mij de deur plat. Ze willen pieken en dalen in een steeds zwaarder belast net opvangen, maar mogen zelf geen stroom opslaan. Want netbeheerders mogen geen stroomleverancier zijn.

„Maar! Ze mogen ook geen afspraken maken met een partij als ik, over pieken opvangen voor een vergoeding. En stroom wordt onder de huidige wetgeving dubbel belast: op het moment dat die uit het laadpunt de batterij ingaat, en als die uit de batterij weer terug wordt geleverd.

„Mijn oudste zoon stond op het Malieveld en bij de klimaatmars in Amsterdam. Dan ben ik trots. We hebben een zootje van het klimaat gemaakt, de fossiele uitstoot moet zo snel mogelijk stoppen.

„Als wij in ons achtertuintje alvast laten zien dat er oplossingen zijn, dan zien autofabrikanten, netbeheerders en regering vanzelf dat opschalen een goed idee is. Je kan wachten tot de wetgever de wet verandert, of je kunt zelf initiatief nemen en laten zien dat je idee al werkt.”