Alleenheerser van Kazachstan treedt na dertig jaar plotseling af

Leider uit de Sovjet-tijd

President Nazarbajev met paard, nationaal Kazachs symbool.
President Nazarbajev met paard, nationaal Kazachs symbool. Foto Reuters

Noersoeltan Nazarbajev is dinsdag onverwacht afgetreden. In 2010 zei de 78-jarige president van Kazachstan nog bereid te zijn om tot 2020 aan te blijven „als er een levenselixer voor me wordt ontwikkeld”.

Met Nazarbajev, die wel aanblijft als voorzitter van de Veiligheidsraad en van zijn partij Noer Otan, verliest Centraal-Azië een stabiele politieke factor. Kazachstan onderhoudt goede betrekkingen met Rusland en het Westen. Het Kremlin is er veel aan gelegen om de oud-Sovjetrepubliek binnen zijn invloedssfeer te houden, vanwege de aanzienlijke oliereserves en ook omdat Kazachstan grenst aan China en de etnisch instabiele regio rond Oezbekistan.

Nazarbajev is al president sinds Kazachstan in 1991 onafhankelijk werd. De oud-staalarbeider leidde het land, dat nog een deelrepubliek was van de Sovjet-Unie, toen al twee jaar. Onder zijn autoritaire bewind werden ingrijpende veranderingen doorgevoerd. In 1997 werd de hoofdstad verplaatst van Almaty naar het uit de grond gestampte Astana. In 2017 herintroduceerde Nazarbajev het Latijnse alfabet voor het Kazachs, dat sinds 1940 in het cyrillisch werd geschreven.

Bij de presidentsverkiezingen in 2015 kreeg Nazarbajev 98 procent van de stemmen. Een grondwetswijziging gaf hem een oneindig aantal termijnen en hij kreeg de titel ‘Leider van de Natie’. Nazarbajevs dochter Dariga Nazarbajeva (55) lijkt klaargestoomd te worden om haar vader op te volgen. Ze is woensdag benoemd als voorzitter van het Hogerhuis. Hoe de opvolging er ook uit zal zien, Moskou zal graag meedenken.