SP'ers na dramatisch verlies: dit komt hard aan

Verkiezingsavond De SP verliest meer dan de helft van haar zetels in de Eerste Kamer. De socialisten zoeken naar verklaringen. „Meedogenloos dit”.

Lillian Marijnissen op de SP-verkiezingsbijeenkomst in poppodium Pip in Den Haag
Lillian Marijnissen op de SP-verkiezingsbijeenkomst in poppodium Pip in Den Haag Foto Rob van Dullemen.

Een luid „ooooooooh” klinkt door Haags cultureel centrum Pip als woensdagavond om tien uur de landelijke exitpoll komt: de SP wordt naar verwachting meer dan gehalveerd in de Eerste Kamer en zakt van negen naar vier zetels. De regionale exit polls even daarvoor waren al niet goed, maar dit enorme verlies hadden SP’ers niet zien aankomen. Geen enkele andere partij verliest volgens de voorlopige uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen zoveel senaatszetels. „Dit komt hard aan”, zegt Tweede Kamerlid Frank Futselaar. Een goede verklaring voor het grote verlies heeft hij nog niet. Veel andere SP’ers wijzen naar de goede score van Forum voor Democratie en vrezen dat hun partij daar last van heeft gehad.

Ja, de SP had woensdag wel op verlies gerekend. De partijtop herhaalde in aanloop naar de verkiezingsdag steeds dat de SP bij de Statenverkiezingen in 2015 het op één na beste resultaat ooit haalde (9 zetels). Dat evenaren zou met de gestegen populariteit van GroenLinks nu niet realistisch zijn, maar SP’ers hoopten woensdag voor de uitslagen binnenkwamen nog vijf of zes Eerste Kamerzetels over te houden. Vier is een bittere tegenvaller. „Meedogenloos dit”, zegt een SP’er. De enige keer dat in Pip gejuicht kan worden, is als bekend wordt dat de SP ondanks verlies wel de grootste blijft in Groningen.

‘Niet onze thema’s’

SP-lijsttrekker voor de Eerste Kamer Tiny Kox verklaart het verlies uit het feit dat de campagne draaide om klimaat en migratie, onderwerpen waar de SP volgens Kox genuanceerder in staat dan andere anti-establishmentpartijen. „Onze thema’s zijn betere zorg en sociale rechtvaardigheid. Daar moeten we vooral mee doorgaan, maar we moeten zorgen dat ze weer prominenter worden.”

Partijleider Lilian Marijnissen begint haar toespraak met de conclusie dat „dit niet onze verkiezingen zijn”. Ze wil „goed nadenken over waar dit precies door komt” en noemt alvast de opkomst van nieuwe ‘protestpartijen’ als FvD. Ze roept haar partijgenoten op „de koppies niet te laten hangen”. Marijnissen is er door het stijgende ledental van de partij „van overtuigd dat onze tijd nog komt”. Ze zegt: „We zitten in een opbouwfase.”

Veel SP’ers gaan na haar toespraak maar naar huis. In club Pip zijn vaak feesten tot in de vroege uren. Nu is het er rond middernacht uitgestorven.