Zweeds telecombedrijf betaalt OM 180 miljoen in Oezbeekse schikkingszaak

Drie Rotterdamse dochterondernemingen betaalden steekpenningen aan Gulnara Karimova, de dochter van de toenmalige president van Oezbekistan.

Het Zweedse telecombedrijf Telia betaalde ruim 275 miljoen dollar aan steekpenningen.
Het Zweedse telecombedrijf Telia betaalde ruim 275 miljoen dollar aan steekpenningen. Foto Ints Kalnins/File Photo

Het Zweedse telecombedrijf Telia heeft ruim 180 miljoen euro betaald aan het Openbaar Ministerie in een schikkingszaak. Het miljoenenbedrag is deel van een eerder overeengekomen schikking over een omvangrijke corruptiezaak in de telecommarkt in Oezbekistan, meldt justitie dinsdag. In juli 2017 betaalde Telia al een boete van ruim 230 miljoen euro aan het OM.

De grote schikkingszaak betreft drie in Rotterdam gevestigde dochterondernemingen van Telia. Deze bedrijven betaalden jarenlang in ruil voor toegang tot de telecommarkt in Oezbekistan steekpenningen aan Gulnara Karimova. Zij had als oudste dochter van Islam Karimov, de toenmalige president van het land, de controle over deze winstgevende markt. Door het betalen van smeergeld kregen de Rotterdamse bedrijven onder meer telecommunicatielicenties, frequenties, en nummerblokken.

Lees ook dit profiel over Gulnara Karimova (2015): Meedogenloos meisje

Brievenbusmaatschappij Gibraltar

Het OM verwijt Telia ambtelijke omkoping en valsheid in geschrift. Door de geheime betalingen, die als legale betalingen in de boeken werden gezet, verwierf het Zweedse telecombedrijf een dominante positie in Oezbekistan. Tussen 2007 en 2010 werd er via een brievenbusmaatschappij op Gibraltar voor ruim 275 miljoen euro aan steekpenningen betaald.

De fiscale opsporingsdienst FIOD schat dat deze betalingen Telia ruim 400 miljoen euro (457 miljoen dollar) voordeel heeft opgeleverd. Een eerste deel van de schikking werd in juli 2017 overeengekomen met het OM. Het resterende bedrag van 180 miljoen euro zou later in Zweden of Nederland worden betaald. Er werd besloten om het verloop van een rechtszaak in Zweden af te wachten. Wanneer dit niet binnen 450 dagen zou leiden tot een ontnemingsprocedure dan moest het geld worden betaald aan het OM in Nederland.

Rechtszaak Zweden

Twee topbestuurders van Telia werden aangeklaagd, maar uiteindelijk in februari dit jaar vrijgesproken omdat steekpenningen aan Karimova niet gelden als ambtelijke corruptie. Als dochter van de president kan Karimova volgens de Zweedse wet niet worden aangemerkt als overheidsfunctionaris. Hierdoor kon Zweden ook geen betalingen ontvangen van Telia.

Een woordvoerder van het OM zegt dat het voor deze schikkingszaak weinig uitmaakt aan welk land het geld is overgemaakt. “Ons principe is dat misdaad niet mag lonen en dat is dankzij een jarenlang onderzoek gelukt.” FIOD werkte in deze zaak samen met de financiële opsporingsdiensten in de Verenigde Staten. Aan de Amerikaanse toezichthouder betaalde Telia 208,5 miljoen dollar (180 miljoen euro), daarbovenop legde het Amerikaanse ministerie van Justitie beslag op 40 miljoen dollar (35 miljoen euro) aan crimineel verkregen vermogen van het Zweedse telecombedrijf.

Witwaskampioen Karimova was jarenlang de gedoodverfde opvolger van Karimov als president van Oezbekistan. Na een ruzie met haar vader verdween ze in 2014 uit de openbaarheid. Drie jaar later werd bekend dat ze twee jaar eerder was veroordeeld tot huisarrest wegens verduistering en afpersing. Begin deze maand maakte de Verenigde Staten bekend dat Karimova vervolgd wordt op verdenking van witwassen. Karimov was 27 jaar lang de alleenheerser in Oezbekistan, hij overleed in 2016.

Lees ook: VS vervolgen gevangen Oezbeekse witwaskampioen Karimova