‘Zo’n stilte als gisteren valt hier nooit’

Kanaleneiland Hun flat was maandag urenlang het middelpunt van de belangstelling. De politie deed een inval. Waar naar gezocht werd? Bewoners van de Trumanlaan hebben geen idee.

De politie hield maandag urenlang een flat aan de Utrechtse Trumanlaan in de gaten en deed een inval. Bewoners mochten hun woning niet uit. De achterkant van de flat werd in de gaten gehouden door drones.
De politie hield maandag urenlang een flat aan de Utrechtse Trumanlaan in de gaten en deed een inval. Bewoners mochten hun woning niet uit. De achterkant van de flat werd in de gaten gehouden door drones. Foto’s David van Dam

Ilhame Ziamari (29) begint nog voordat ze haar voordeur helemaal heeft geopend druk te praten. Als ze even later op de zwarte hoekbank in de verder witte huiskamer plaatsneemt – gekleed in een zachte, lichtblauwe pyjama – zegt ze: „Dit is Kanaleneiland, je hoort altijd getoeter, kinderen op straat, mensen die naar werk vertrekken. Zo’n akelige stilte als gisteren, valt hier nooit.”

Haar moeder, die koekjes en koffie op de salontafel zet, stond maandagochtend rond 12 uur ’s middags op het balkon te strijken. Opeens zag ze zwaarbewapende agenten door de poorten tussen de tuinen banjeren. Ze riep haar dochter, Ilhame begon vanaf het balkon een Facebook-livestream.

Ze wisten nog maar net dat er geschoten was in een tram op het 24 Oktoberplein, een druk verkeerskruispunt een paar honderd meter verderop. De agenten schreeuwden naar haar dat ze naar binnen moest. „Dat hebben de kijkers van de livestream nog net meegekregen.”

Wat de mannen op deze plek moesten, wisten ze niet. Zou de verdachte zich er soms schuilhouden?

Lees ook: Het etiket terreur maakt de impact anders

Ilhame somt de geruchten op die ze daarna op Facebook las. De verdachte zou iemand gegijzeld hebben aan de overkant, in het flatgebouw aan de Trumanlaan. Zijn moeder zou er wonen, of zijn vader. Hij zou zich schuilhouden in een leegstaande woning. „Dat is het nadeel van Facebook. Je gaat berichten geloven.”

Filmpje op Geenstijl

Sommige buurtbewoners kennen de verdachte van een filmpje dat in de zomer van 2011 door GeenStijl werd gemaakt. Op de Oudegracht in het centrum zegt hij tegen de verslaggever dat haar „hele kont openstaat”. „En je bent een democraat”. Die uitspraken werden nog vaak herhaald in de buurt. Maar toen de foto’s van de verdachte later die dag werden vrijgegeven, herkende Ilhame de man niet meteen.

Kijk, daar staat de strijkplank van mijn moeder nog, wijst ze als ze op het balkon staat. Ilhame groeide op in deze buurt. Ze staart naar de huizen aan de overkant. „In ons geloof zeggen we altijd dat niemand je een dag kan beloven. Dat wordt nu bevestigd. Je gaat de straat op, stapt in de tram, en dan kan het zomaar klaar zijn.”

De bel gaat, het is haar 16-jarige neefje. Hij heeft een sikje, in zijn hand draagt hij een laptoptas. Hij heeft niet geslapen, zegt hij.

Eigenlijk had hij in die ene tram moeten zitten. Maar hij had geen zin in gymles, gisteren, en bleef langer in bed liggen. Toen hij te laat de deur uitliep, werd hij tegengehouden door de gewapende agenten.

Hij zit op het ROC in Nieuwegein. Daar zat het broertje van de verdachte ook op school – hij is daar gisteren aangehouden door de politie. Het neefje laat foto’s zien die rondgaan in de schoolapp. Van agenten die voor zijn school staan, en slachtoffers van de schietpartij, die naast de tram op de grond liggen.

Vandaag pakt hij de bus naar school, niet de tram.

Chinese nieuws

Een buurman met een fiets met verbleekte paarse fietstassen komt erbij staan. „Als je wilt moorden, moet je door je eigen kop schieten.” Hij heet Mehmet, zijn achternaam mag niet in de krant. Dat is niet veilig, zegt hij, voor je het weet ga je rond op internet. Er stopt een BMW voor de portiek, een verslaggever van de Duitse zender RTL stapt uit. Woonde de moeder van de verdachte hier? En zijn vader? De mannen schudden hun hoofd. Ze weten het ook niet. Zelfs het Chinese nieuws kwam hier gisteren langs, zegt het neefje.

„Eerst vond ik het spannend, al die politie voor de deur”, zegt Luuk, een man met springerig blond haar, als hij de trap naar zijn appartement op de vierde verdieping oploopt, „maar na een paar uur wilde ik weten wat er aan de hand was”.

Zijn vriendin Suzan heeft „stinkende wierook” aangestoken, zegt ze, als hij de voordeur open doet. Ze wonen al jaren in Kanaleneiland. „Tegen vrienden zei ik altijd dat ik aan de goede kant van de wijk woon”, zegt Suzan. „Maar nu zit ik er opeens middenin.” Vanuit het huiskamerraam van hun flat aan de Trumanlaan kunnen ze sinds een paar jaar nèt niet meer op het 24 Oktoberplein kijken. Nieuwbouw. Suzan: „De renovatiewoede hier is pas echt terreur.” Al is ze blij dat ze niets kon zien, gisteren.

Op het 24 Oktoberplein, dat werd vernoemd naar de datum dat de Verenigde Naties werden opgericht, staan nu meer dan vijftien cameraploegen. Hun lenzen zijn op het drukke verkeerskruispunt gericht. Bij een boom worden bloemen neergelegd. De cameraploegen zijn omringd door minstens net zoveel politie-agenten – eerder zouden camera’s van journalisten zijn gestolen en autoruiten zijn intetikt.

Suzan en Luuk zouden gisteren eigenlijk met de tram naar het tuincentrum gaan. In plaats daarvan zagen ze hoe hun straat werd overgenomen door „zwaar geschut”. Suzan keek in de camera van een drone toen ze de gordijnen opende. „Net sciencefiction.” Waar naar gezocht werd? Ze hebben nog steeds geen idee. Ook niet of er iemand is opgepakt, of er überhaupt iets gevonden is in hun flat. De verdachte werd aan het einde van de middag in de straat Oudenoord opgepakt, zagen ze op televisie.

Correctie 20 maart 2019: In een eerdere versie van dit artikel werd Oudenoord aangeduid als ‘wijk’. Dit is veranderd naar ‘straat’.