Overijssel: CDA wil weer coalitie leiden

NRC verslaat de Statenverkiezingen vanuit elke provincie. Lees hier meer over de campagne, de verkiezingsdag en de uitslagen in Overijssel.

Het stemlokaal in het gemeentehuis van Steenwijk.
Het stemlokaal in het gemeentehuis van Steenwijk. Foto Wilbert Bijzitter/Hollandse Hoogte

Uitslagenkaart

Deze kaart wordt gedurende de dag geüpdatet. Bekijk de uitslag per gemeente via het zoekveld.

 

De uitslagenavond vanuit het provinciehuis in Zwolle

Sem Veen (20) staat er wat eenzaam bij aan het begin van de uitslagenavond in het provinciehuis van Overijssel. Hij is voorzitter van de studentenraad van de Cibap-vakschool in Zwolle, waar hij communicatie studeert. „Vanuit de studentenraad proberen we beleid te beïnvloeden, ook op provinciaal niveau. Een groot probleem is het gebrek aan kamers in Zwolle. Veel starters leven nog in hun studentenkamer omdat ze niet kunnen doorstromen.”

Het gebrek aan woonruimte was een groot verkiezingsthema in Overijssel. Ook CDA-lijsttrekker Eddy van Hijum (47) heeft in de campagne ingezet op nieuwe woningbouw. De afgelopen vier jaar was het CDA de grootste partij in de provinciale coalitie. Ondanks zetelverlies verwacht Van Hijum de komende coalitie ook weer te kunnen leiden. Of dat met winnaar Forum voor Democratie gaat gebeuren, weet hij nog niet. „Ik ken de Statenleden van FvD niet, maar iedereen verdient een kans.”

FvD heeft zich tijdens de campagne in Overijssel nagenoeg stilgehouden. Ze was afwezig bij alle regionale verkiezingsdebatten en ook deze avond in Zwolle is er niemand. Lex Schukking (67) van de VVD heeft net als Van Hijum nog nooit iemand van FvD Overijssel gezien. Dat ze toch flink winnen, verbaast hem niet. „Zo zit democratie nu eenmaal in elkaar, provinciale politiek wordt ondergesneeuwd door landelijke thema’s.” Wel stoort het Schukking dat het in de landelijke debatten zo weinig over de provincies ging.

Ook GroenLinks is een winnaar. Lijsttrekker Manouska Molema (36) denkt niet dat de klimaatplannen van haar partij lijden onder de winst van FvD. „Veel partijen willen wel klimaatmaatregelen nemen.” Commissaris van de koning Andries Heidema (ChristenUnie) ziet dat de provincie een flinke opgave wacht met de energietransitie. Of dat met FvD gaat lukken? Daarover kan hij niets zeggen. Hij moet zich als commissaris onthouden van politiek. De uitslag maakt volgens wel duidelijk dat „we mensen niet te veel van bovenaf moeten opleggen”.

Zo verliep de campagne in Overijssel

Hoe kan de mobiliteit van de provincie worden vergroot? Dat was een van de belangrijkste verkiezingsthema’s voor de Statenverkiezingen in Overijssel. Die mobiliteit beslaat verschillende aspecten: auto, fiets, openbaar vervoer en vliegverkeer. Vrijwel alle partijen willen de N35 aanpakken. Deze rijksweg verbindt Enschede met Zwolle en kent een groot fileprobleem.

De oplossingen verschillen per partij: het CDA wil de weg verbreden, de VVD wil de weg promoveren tot A35, met bijbehorende maximumsnelheid van 130 kilometer per uur. Ook over de financiering zijn de meningen verdeeld: sommige partijen vinden dat een rijksweg vanuit het rijk moet worden betaald, andere stellen dat de provincie de helft kan meebetalen.

De afgelopen vier jaar werd Overijssel bestuurd door een coalitie van CDA, VVD, D66 en ChristenUnie. Het CDA was veruit de grootste partij met 11 zetels. De dertien verkiesbare partijen zijn ook landelijk vertegenwoordigd, maar er zijn wel twee nieuwkomers: Denk en Forum voor Democratie.

Behalve op verbetering van de N35 zetten partijen in op de voltooiing van de 62 kilometer lange fietssnelweg F35, beter openbaar vervoer (bijvoorbeeld de spoorverbinding tussen Twente en Groningen) en op het behouden van vluchten naar luchthaven Twente.

Deze oplossingen gaan vaak hand in hand met een ander belangrijk verkiezingsthema: duurzaamheid. De meeste partijen willen de energietransitie de komende jaren starten, en denken aan windmolens en zonnepanelen. Vraag is echter waar die geplaatst moeten worden. Landbouwgronden worden vaak als locatie genoemd. Lang niet alle partijen zijn het daarmee eens. Landbouwgronden zijn sowieso een gewild object voor andere doeleinden: SP, PvdA, D66 en GroenLinks willen daar bijvoorbeeld nieuwe natuurgebieden aanleggen.

Inrichting van natuurgebieden staat ook plannen voor nieuwe woningbouw in de weg. Behalve extra koopwoningen, willen partijen als GroenLinks en D66 de sociale woningbouw stimuleren. Of die woningen ook buiten de bebouwde kom worden gebouwd, moet na woensdag blijken.

Lees ook het artikel uit de NRC-serie over de identiteit van provincies: De vele gezichten van Overijssel, ‘het Toscane van Nederland’