‘Limburg heeft voor rechts gekozen’

NRC verslaat de Statenverkiezingen vanuit elke provincie. Lees hier meer over de campagne, de verkiezingsdag en de uitslagen in Limburg.

Een stembureau in Maastricht.
Een stembureau in Maastricht. Foto Chris Keulen

Uitslagenkaart

Deze kaart wordt gedurende de dag geüpdatet. Bekijk de uitslag per gemeente via het zoekveld.

 

De uitslagenavond vanuit Maastricht

De presentator van de uitslagenavond in het Gouvernement in Maastricht polst of er mensen van Forum voor Democratie in de zaal zijn. Als het stil blijft, klinkt er boegeroep. Alle andere partijen zijn wel vertegenwoordigd, deden ook mee aan debatten, waren bereikbaar voor de media. Toch is Forum ook in Limburg de grote winnaar.

Met op Heerlen na alle uitslagen moet de partij alleen het CDA (negen zetels) voor laten gaan. De PVV is net als Forum goed voor zeven zetels, de VVD als vierde voor vijf zetels. In Wilders’ geboortestad Venlo bleef de PVV het FvD nipt voor: 14,6 tegen 14 procent van de stemmen.

„Limburg heeft voor rechts gekozen”, concludeert PVV-lijsttrekker Robert Housmans. „Dat is positief.” Verder wil hij ’s avonds nog niks zeggen. „Het beeld is nog niet compleet en het is allemaal nog voorlopig.”

Het CDA lijkt twee zetels in te leveren, maar lijsttrekker en gedeputeerde Ger Koopmans toont zich tevreden. „De opkomst was hoger. In absolute zin hebben we waarschijnlijk stemmen gewonnen.” Forum en PVV sluit hij niet uit als coalitiepartner. „Er moet in elk geval een stabiel provinciebestuur komen.”

De VVD sluit ook niemand uit. „Al wordt de eerste verkenning meteen het kennismakingsgesprek”, zegt Joost van den Akker, gedeputeerde en nummer twee van de liberalen. „We weten niet wat ze in Limburg willen.” Zijn lijsttrekker Karin Straus: „Bij alle geweld van de rest lijken wij in elk geval stabiel gebleven.”

Een coalitie over rechts (CDA, Forum, PVV, VVD) is getalsmatig het gemakkelijkst. Zouden de traditionele partijen CDA, VVD, PvdA en D66 helemaal zonder Forum en PVV willen besturen, dan moet een coalitie worden gevormd met minstens vijf, mogelijk zelfs zes partijen. Dan komt in elk geval GroenLinks in beeld.

Limburg had in de vorige periode een coalitie van CDA, VVD, D66, PvdA en SP. Laatstgenoemde partij trad vorig jaar uit de coalitie na interne ruzie en een afwijkend standpunt over windmolens in Noord-Limburg.

Na de verkiezingen van 2011 bestuurde de PVV in Limburg even met CDA en VVD. Dat ging gepaard met veel strubbelingen. Na heibel over een bezoek van de Turkse president aan Limburg trok het CDA al in 2012 de stekker uit de samenwerking. Exact een dag later viel de landelijke coalitie van CDA en VVD, gedoogd door de PVV.

Op de lijst van Forum in Limburg staat behalve lijstduwer Theo Hiddema, de Friese Maastrichtenaar die in de Tweede Kamer zit, niemand met politieke ervaring. Nummer één Ruud Burlet heeft een verleden in het bedrijfsleven.

Zo verliep de campagne in Limburg

Duurzaamheid is het vaakst terugkerende thema tijdens de Limburgse verkiezingscampagne. Dan gaat het bijvoorbeeld over de intensieve veehouderij. Moeten er nieuwe maatregelen komen in de provincie met zestien keer zo veel kippen en twee keer zoveel varkens als mensen? Of moeten de boeren nu juist eens met rust worden gelaten? Kan vliegveld Maastricht Aachen Airport uitbreiden? En hoe wenselijk zijn weides vol zonnepanelen en plaatsing van windturbines?

Verhit debat over een park met molens in Noord-Limburg vormde vorig jaar een van de redenen voor het vertrek van de SP uit het college van Gedeputeerde Staten. Bestuurder Daan Prevoo vond dat hij eerder gedane beloftes moest nakomen en benadrukte de noodzaak van vergroening. De partijleiding koos de kant van de lokale protesten.

De overige coalitiepartijen, CDA, VVD, D66 en PvdA gingen door zonder de SP. Dezelfde samenstelling maar dan aangevuld met GroenLinks leek lang de meest voor de hand liggende bestuursploeg voor na de verkiezingen van woensdag.

Maar Ger Koopmans, lijsttrekker van het CDA en de machtige spilfiguur in de zittende coalitie, liet de afgelopen weken weten niemand bij voorbaat uit te sluiten. Ook de PVV niet. Die partij bestuurde vanaf 2011 al eens. Het CDA trok een jaar later de stekker uit de samenwerking na gedoe over het bezoek van de Turkse president aan Limburg.

Afgaand op polls kan de andere speler op de rechterflank, Forum voor Democratie, echter weleens de grootste worden. Dan krijgt die partij het initiatief. Het betekent ook dat haar mensen zichtbaar moeten worden. Forum hoopt in de aanloop naar de stembusgang vooral op de electorale wervingskracht van Thierry Baudet en de Friese Maastrichtenaar Theo Hiddema (die lijstduwer in Limburg is). Lijsttrekker Ruud Burlet meed de debatten en regionale media. Tijdens een Forum-bijeenkomst pleitte hij wel voor het twee maal zesbaans maken van de A2, een rijksweg waarover de provincie niets te zeggen heeft.

Lees ook het artikel uit de NRC-serie over de identiteit van provincies: Als Limburg lacht, drinkt en huilt om het leven