Schietpartij Utrecht

Nieuwe verdachte aangehouden in onderzoek schietpartij Utrecht

We sluiten het liveblog af voor vandaag. Dit zijn de belangrijkste ontwikkelingen van vandaag:

  • De politie maakte dinsdagavond bekend dat een 40-jarige Utrechter verdacht wordt van betrokkenheid bij de schietpartij. Zijn rol wordt onderzocht, verder wil justitie niets over de verdachte kwijt.
  • De vlaggen op Nederlandse overheidsgebouwen gingen vandaag halfstok. Vlaggen op paleizen van het Koninklijk Huis werden voorzien van een zwarte wimpel.
  • De burgemeester van Utrecht, Jan van Zanen, zei dinsdagmorgen dat de twee personen die naast Gökmen T. maandag waren opgepakt, waren vrijgelaten. Later moest hij dit corrigeren. In de avond maakte het OM bekend dat de twee inmiddels zijn vrijgelaten en geen verdachten meer zijn.
  • Het OM vond tot dusver nog geen bewijs dat T. de slachtoffers kende.
  • Justitie zei wel nog steeds “sterk rekening te houden” met een terroristisch motief. Onder meer vanwege een briefje dat werd gevonden in de vluchtauto van T. Over de inhoud van het briefje deed het OM geen mededelingen.
  • Om 14.00 uur vond een herdenking van de slachtoffers in Utrecht plaats in de Tweede Kamer. Daarbij werden ook de slachtoffers van de aanslagen in het Nieuw-Zeelandse Christchurch van afgelopen vrijdag herdacht.
  • Inmiddels is meer duidelijk over het strafblad van Gökmen T. Op 1 maart werd hij vrijgelaten in afwachting van de behandeling van een verkrachtingszaak. Ook is hij veroordeeld voor illegaal wapenbezit en een poging tot diefstal. Hij werd vrijgesproken van poging tot doodslag.
  • De voorlopige vrijlating van de verdachte begin deze maand was juridisch juist, maar “met de kennis van nu een nachtmerrie”, zei Fred van der Winkel, president van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, vanavond tegen de NOS.
Lees ook: Hun flat was maandag urenlang het middelpunt van de belangstelling. ‘Zo’n stilte als gisteren valt hier nooit’

Nieuwe verdachte schietpartij Utrecht aangehouden

De politie heeft dinsdag een nieuwe verdachte opgepakt die mogelijk betrokken is geweest bij het schietincident in een tram in Utrecht maandag. Het gaat om een 40-jarige man uit Utrecht die net als hoofdverdachte Gökmen T. is aangehouden door agenten van de Dienst Speciale Interventies (DSI). Volgens het Openbaar Ministerie wordt zijn rol nader onderzocht. Verder wil justitie niets over de de man en aanhouding kwijt.

De twee overige verdachten van 23 en 27 jaar die naast hoofdverdachte T. op maandag waren vastgezet, zijn vrijgelaten. Het is niet duidelijk waarom zij vastzaten. Inmiddels is vastgesteld dat zij niet betrokken waren bij de schietpartij, en ze zijn daarom geen verdachten meer. T. zit nog wel vast.

Lees ook: Dit is de zwaarste eenheid die de overheid kan inzetten

Eerder was er onduidelijkheid over de twee verdachten. De burgemeester van Utrecht, Jan van Zanen, zei dinsdagochtend dat ze vrij waren gelaten. Later moest hij erkennen dat dit niet klopte en dat ze nog vastzaten. “Kan gebeuren”, aldus de burgemeester.

'Achteraf is de vrijlating van Gökmen T. vreselijke beslissing geweest'

De vrijlating van Gökmen T. was juridisch juist, maar "met de kennis van nu een nachtmerrie", zegt Fred van der Winkel, president van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden tegen de NOS. T. werd op 1 maart vrijgelaten in afwachting van de behandeling van een verkrachtingszaak waarin hij verdachte is. Voorwaarde was dat hij mee zou werken aan een persoonlijkheidsonderzoek.

Van der Winkel benadrukt dat volgens het Europees recht mensen niet zomaar vastgehouden kunnen worden zonder veroordeling. Bovendien was iedereen, van het OM tot de rechter, het eens was met de voorwaarden en de vrijlating, aldus Van der Winkel. "De rechter heeft hem zelfs nog een keer laten komen om hem diep in de ogen te kunnen kijken. Achteraf is het vanuit menselijk oogpunt natuurlijk een vreselijke beslissing geweest." Hij denkt dat het niet te voorkomen was, omdat het volgens hem "heel vaak" voorkomt dat mensen terugvallen en nieuwe kansen krijgen.

Nepwapens niet toegestaan op Dutch Comic Con komend weekend

De organisatie van de Dutch Comic Con in Utrecht vraagt haar bezoekers geen nepwapens mee te nemen komend weekend. Tijdens het jaarlijkse evenement dossen veel bezoekers zich uit als een karakter uit een film, serie of videogame. Maar naar aanleiding van de schietpartij van dinsdag zijn nepwapens die bij een outfit horen, dit jaar niet toegestaan. Nemen bezoekers ze wel mee, dan neemt de organisatie de nepwapens in beslag.

Daarnaast is er een strenge toegangscontrole, zullen tassen niet worden toegestaan, en zet de organisatie extra politie en beveiliging in.

Zweedse koning Carl Gustaf en koningin Silvia leven mee met Utrecht

Het Zweedse koningspaar heeft in een telegram aan koning Willem-Alexander zijn condoleances gestuurd en zegt mee te leven met de slachtoffers van de schietpartij, meldt persbureau ANP. "De koningin en ik hebben met diepe droefheid het nieuws gevolgd van de brute tramschietpartij gisteren in Utrecht. We betuigen onze oprechte deelneming en ons oprechte medeleven aan de families van de slachtoffers en aan de bevolking van Nederland", staat in het telegram.

Waarom maakt het uit of het een terreurdaad was of niet?

Of het schietincident van gister nu wel of geen terroristisch motief had, het is in elk geval een geweldsdaad met een grote impact. De uitkomst is van belang voor de samenleving, stelt Jelle van Buuren, terrorisme-expert van de Universiteit Leiden. Maar speculeren over het motief kan tegelijkertijd alle aandacht voor de slachtoffers wegduwen.

Lees ook: Het etiket terreur maakt de impact anders. "De fase van rouw lijkt overgeslagen, omdat de gebeurtenis direct politiek is gemaakt."

Online condoleanceregister geopend

Gemeente Utrecht heeft zojuist ook een online condoleanceregister geopend. Eerder vandaag werden het stadskantoor en het wijkservicecentrum Vleuten-De Meern geopend voor mensen die hun medeleven willen betuigen met nabestaanden.

Twitter avatar GemeenteUtrecht Gemeente Utrecht Wil je je steun betuigen aan de nabestaanden, maar kan je niet naar het stadskantoor of wijkservicecentrum komen? Je kunt het condoleanceregister ook online tekenen: https://t.co/oJW0BfFlZt #24Oktoberplein https://t.co/gSapFSt5Jy

Het is nog niet duidelijk of en wanneer Utrecht een herdenkingsbijeenkomst houdt. De gemeente is "nog in gesprek met betrokkenen".

'Gökmen T. opgepakt na internetbankieren'

De hoofdverdachte van de schietpartij in Utrecht is gisteravond gearresteerd doordat hij via internetbankieren geld overmaakte. De recherche ving dit signaal op en achterhaalde de verblijfplaats van Gökmen T., dat meldt De Telegraaf op basis van bronnen bij het onderzoek. Een woordvoerder van de politie wilde dit nieuws niet bevestigen.

De politie tastte na de schietpartij in het duister over de locatie van Gökmen T. De in Turkije geboren T. vluchtte met een rode Renault Clio en was enkele uren onvindbaar. Daarop besloot de recherche de bankgegevens van de verdachte te monitoren. Dat is een uitzonderlijk opsporingsmiddel, zo schrijft De Telegraaf. Het is niet bekend naar wie T. geld overmaakte. Iets na zes uur gisteravond werd T. in Utrecht gearresteerd door een team van Dienst Speciale Interventies.

Lees ook: Dit is de zwaarste eenheid die de overheid kan inzetten

Bloemen en rouwende mensen op 24 Oktoberplein

Gedurende de dag brengen veel inwoners van Utrecht en andere belangstellenden een bezoek aan het 24 Oktoberplein. Dat is de plek waar gisteren Gökmen T. drie mensen doodschoot. Bij de schietpartij raakten ook drie mensen zwaargewond, drie andere mensen liepen lichte verwondingen op. Ook premier Mark Rutte en minister van Justitie Ferd Grapperhaus legden vanmiddag bloemen neer op de herdenkingsplek. Eerder vanmiddag bezocht de Utrechtse burgemeester Jan van Zanen één van de gewonden.

NOS-slotdebat gaat door

Nu de Tweede Kamer niet vandaag nog uitgebreid in debat gaat over de schietpartij in Utrecht, gaat het NOS-slotdebat op televisie vanavond gewoon door. De NOS schrijft het "gepast te vinden het debat te laten plaatsvinden nu de politieke partijen hebben besloten de campagne voor de verkiezingen te hervatten".

VVD-leider Mark Rutte begint het debat vanavond tegen SP-leider Lilian Marijnissen. Er zijn vervolgens nog twaalf één-op-één-debatjes, waarbij partijen allemaal één keer een eigen stelling mogen inbrengen. De volledige indeling van het debat, die door loting tot stand kwam, is op de NOS-site te vinden. Alle dertien in de Kamer vertegenwoordigde partijen doen aan het debat mee.

De NOS meldt dat de partijen "is aangeboden aan het begin van het debat kort stil te staan bij de gebeurtenissen gisteren in Utrecht". Het debat vindt plaats in het Huis der Provincie in Arnhem.

Kamermeerderheid tegen uitgebreid debat over Utrecht

Een grote meerderheid van de Tweede Kamer keerde zich zojuist tegen een verzoek van PVV-leider Geert Wilders om vandaag nog een Kamerdebat te houden over de schietpartij in Utrecht. Volgens Wilders gaat het om "de grootste islamitische terreuraanslag ooit in Nederland" en moet de Kamer daar een dag voor de verkiezingen uitgebreid over spreken.

Ook kondigde Wilders alvast aan dat hij in het debat een motie van wantrouwen tegen minister van Justitie Ferdinand Grapperhaus (CDA) wil indienen. De PVV-leider houdt Grapperhaus verantwoordelijk houdt voor de vrijlating van de verdachte van de schietpartij. Alle andere partijen steunen het idee van een debat over wat er in Utrecht is gebeurd, maar willen eerst meer onderzoek en antwoorden.

"Ik steun het debat als we meer zicht hebben op de feiten", zei VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. Hij noemde de timing van de debataanvraag door Wilders "ontijdig". De sfeer in de Kamer werd venijnig toen Wilders de afwijzing door de andere partijen "godgeklaagd" noemde. Hij viel Dijkhoff hard aan door te beweren dat de VVD "een grap maakt" van de aanslag en "politiek bedrijft met moorden" door een snel debat te blokkeren.

Nu het Kamerdebat pas op een later moment wordt gehouden, is het de verwachting dat het slotdebat op televisie bij de NOS vanavond om 20.30 uur gewoon doorgaat.

Burgemeester Van Zanen bezoekt gewonde

De Utrechtse burgemeester Jan van Zanen heeft zojuist een van de gewonden van de schietpartij in zijn stad bezocht. "Het was aangrijpend en indrukwekkend. Met het slachtoffer gaat het naar omstandigheden goed", zei de burgemeester op de website van gemeente Utrecht. Andere slachtoffers konden vanwege de ernst van de verwondingen nog niet bezocht worden.

Van Zanen sprak ook met artsen en verpleegkundigen in het UMC Utrecht. In dit academisch ziekenhuis werd gisteren een calamiteitenhospitaal ingericht.

"Ik heb zeer veel respect voor de inzet van de hulpverleners. U zult begrijpen dat het incident diepe indruk heeft gemaakt."

Gemeente Utrecht heeft vanaf 13.00 uur een condoleanceregister geopend op het stadskantoor en het wijkservicecentrum Vleuten-De Meern. Tijdens de schietpartij gisteren in een tram op het 24 Oktoberplein in Utrecht kwamen drie mensen om het leven, raakten drie anderen zwaargewond en vier mensen lichtgewond.

Op het 24 Oktoberplein in Utrecht, waar gisteren de schietpartij plaatsvond, leggen mensen gedurende de dag bloemen neer. Foto Robin van Lonkhuijsen/ ANP

Rutte en Grapperhaus naar Utrecht

Premier Rutte en minister van Justitie Grapperhaus gaan vanmiddag naar Utrecht voor een bezoek, om daar te spreken met hulpverleners en de hulpdiensten. Dat hebben ze zojuist gezegd na het Vragenuur. Het is nog niet duidelijk of de bewindslieden ook al met nabestaanden van de schietpartij kunnen spreken, daar is het mogelijk nog te vroeg voor, zei Rutte.

Het bezoek van Rutte en Grauperhaus aan betrokkenen is vertrouwelijk, media zijn daar niet bij aanwezig.

Een van de doden is medewerker van ProRail

Een van de doden van de schietpartij in Utrecht is een medewerker van ProRail. De spoorwegbeheerder kreeg dit nieuws maandagavond te horen. Op het kantoor van ProRail, in de buurt van station Utrecht, hangt de vlag halfstok. Directeur Pier Eringa schrijft dat het verlies van "onze collega hard is aangekomen".

"Wij zijn bij de familie, vrienden en naaste collega’s van onze medewerker in hun verdriet en wensen hen heel veel sterkte toe met dit zware verlies. We zullen alles doen wat mogelijk is om er voor de familie en directe collega’s te zijn."

In totaal kwamen gisteren drie mensen om het leven. Een 19-jarige vrouw uit Vianen en twee mannen van 28 en 49 jaar uit Utrecht.

Twitter avatar ProRail ProRail Verslagenheid bij ProRail over verlies collega https://t.co/7Kk73rHfYl #Utrecht https://t.co/Sv43JVHphh

Kritiek op 'suggestieve' uitspraken Rutte en 'walgelijke' Baudet

Zowel Marianne Thieme (Partij voor de Dieren) als Tunahan Kuzu (Denk) vinden het spijtig dat premier Rutte en minister Grapperhaus maandag al spraken over de mogelijkheid van terrorisme. "Waarom sprak de minister-president gisteren al direct over een terroristisch motief in plaats van te manen tot kalmte?", vraagt Thieme.

Kuzu verwijt Rutte te snel "suggestieve berichten" over aanslagen en terrorisme te hebben verspreid. Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet krijgt ook kritiek, van SP-leider Lilian Marijnissen. Zij zegt "met stijgende verbijstering en stijgende walging" te hebben gehoord hoe Baudet op een campagnebijeenkomst in het Kurhaus het plaatsvinden van de aanslag in verband bracht met de politiek van de VVD en het CDA. "Stop daarmee", was haar oproep richting Baudet.

Baudet lijkt zich die kritiek niet erg aan te trekken. Hij vraagt Grapperhaus: "Hoe beoordeelt u het succes van het immigratie- en integratiebeleid in het licht van wat er gisteren is gebeurd?" D66-leider Rob Jetten haalde even later fel uit naar Baudet. "Laten we terwijl de vlag halfstok hangt en mensen in het ziekenhuis vechten voor het leven niet te snel zijn met conclusies." Jetten noemt het optreden van Baudet om "misselijk" van te worden. "U had niet eens het fatsoen hier vandaag op tijd bij de herdenking te zijn."

Twitter avatar RobJetten Rob Jetten Laten we niet direct conclusies trekken die alleen maar haat en verdeeldheid aanwakkeren. De vlag hangt halfstok en er liggen mensen in het ziekenhuis. Ons land heeft verbinding nodig. https://t.co/jmZwlALgH9

Buma: Nederland blijft met veel vragen zitten

CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma spreekt bij aanvang van het Vragenuur, dat volledig in het teken staat van de aanslag in Utrecht. Alle politieke leiders spreken over een aanslag, in deze updates nemen we deze term over.

Buma zegt dat "Nederland met heel veel vragen blijft zitten. Het is goed en nodig dat ze gesteld worden, ook hier." Buma wil weten over er al meer bekend is over het motief en achtergrond van de dader, en hoe het kan dat hij ondanks een uitgebreid strafblad vrij rond kon lopen. Grapperhaus zegt dat er door justitie "ernstig rekening wordt gehouden" met een terroristisch motief.

De minister kan over de achtergrond van de dader "in het belang van de rechtsgang" nu niet meer zeggen. Grapperhaus vindt het van belang "dat we onze kalmte bewaren en politie en Openbaar Ministerie hun werk laten doen". Hij belooft dat het kabinet later in de Kamer "volle verantwoording" zal afleggen. PVV-leider Geert Wilders kleunt er vol in en noemt Grapperhaus "politiek verantwoordelijk" voor de aanslag van gisteren.

Volgens Wilders is er al heel veel over de jihadistische motieven van de dader bekend en vindt hij het onbegrijpelijk dat de dader vrij kon rondlopen terwijl hij terechtstond in een verkrachtingszaak. "De verdachte van Utrecht had een strafblad van hier tot Tokio. Van verkrachting, diefstal tot poging tot doodslag. En justitie heeft hem vrijgelaten."

GroenLinks-leider Jesse Klaver vraagt zich ook af waarom de dader op vrije voeten was en vraagt Grapperhaus of er een link is met de jarenlange bezuinigingen op het OM.

Rutte: Nederland is in het hart geraakt

Premier Mark Rutte zegt in de Kamer dat gisteren in Utrecht met de aanslag "een gitzwart scenario" voltrok. Hij spreekt van "een compleet onwerkelijke situatie" voor Nederlandse begrippen.

"Utrecht ligt in het hart van ons land en Nederland is in het hart geraakt", zegt de premier. "Bij mij overheersen gevoelens van afschuw en ongeloof. Ons vertrouwen heeft een flinke knauw gekregen." Rutte roept Nederlanders op verder te gaan met hun leven, "dat is het beste antwoord dat we kunnen geven. Onze samenleving is sterker dan haat en geweld."

Arib: hoop dat we elkaar niet uit elkaar laten drijven

De Tweede Kamer heeft zojuist de slachtoffers herdacht van de aanslagen in Nieuw-Zeeland en Utrecht. Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib zei dat de aanslag op moskeeën in Christchurch een "enorme impact" heeft op de samenleving in Nieuw-Zeeland, "maar ook op ons".

"Gisteren bleek haat en geweld nog dichter bij te zijn dan we dachten", vervolgde Arib toen zij stilstond bij de aanslag in Utrecht gisteren. "We hebben nog niet alle antwoorden, we weten nog niet wat de motieven zijn, maar wat we wel weten is dat Nederland diep is getroffen", aldus Arib. "Het maakt ons boos en bang." De Kamervoorzitter sprak de hoop uit dat "we ons niet laten intimideren en uit elkaar laten drijven, dat we door zo'n laffe daad onze samenleving niet laten ontwrichten".

Kamervoorzitter Khadija Arib. Foto Bart Maat/ANP

Lang strafblad Gökmen T.

Gökmen T. is veelvuldig in aanraking gekomen met justitie. Naast verdachte in een zedenzaak, werd de in Turkije geboren T. ook veroordeeld voor andere vergrijpen. In 2014 kreeg hij gevangenisstraf opgelegd van 150 dagen, waarvan 49 voorwaardelijk, voor illegaal wapenbezit en een poging tot diefstal. Hij werd vrijgesproken van poging tot doodslag.

Begin maart dit jaar heeft de politierechter hem veroordeeld tot 4 maanden cel voor een inbraak die T. op 13 september vorig jaar heeft gepleegd. In dezelfde periode, in een andere zaak, werd hij door de politierechter veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee weken, waarvan één week voorwaardelijk, voor een winkeldiefstal. Dit delict pleegde hij op 15 oktober 2018. T. kan nog in beroep gaan tegen deze veroordelingen.

Rechter liet Gökmen T. vrij na hoger beroep zedenzaak

Gökmen T. werd op 1 maart dit jaar door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vrijgelaten in afwachting van de behandeling van een zedenzaak. De hoofdverdachte van de schietpartij in Utrecht wordt ook verdacht van een verkrachting in juli 2017, schrijft rechtbank Midden-Nederland vanmiddag.

T. werd op 25 augustus 2017 opgepakt in deze zaak, een kleine maand later werd hij onder voorwaarden in vrijheid gesteld. Na ruim een jaar werd duidelijk dat de 37-jarige T. zich niet hield aan de voorwaarden, schrijft de rechtbank. Zo werkte hij niet mee aan het opstellen van een persoonlijkheidsonderzoek en een rapport van de reclassering. Op 4 januari 2019 werd T. weer vastgezet.

Nadat T. beloofde om zich wel aan alle voorwaarden te houden, heeft zijn advocaat opnieuw verzocht om een schorsing van zijn voorlopige hechtenis. De rechtbank wees dit verzoek op 31 januari af. T. ging in beroep en mocht dit in vrijheid afwachten. Op 1 maart dit jaar kwam hij onder voorwaarden vrij. Op 4 maart werd tijdens de regiezitting besloten dat er nog meer getuigen moest worden gehoord. De inhoudelijke behandeling van de zedenzaak staat gepland op 15 juli.

Lees ook: Gökmen T. is ‘rare man’ die ‘vreemd uit zijn ogen kijkt’

Tweede Kamer herdenkt om 14.00 uur slachtoffers Utrecht

De Tweede Kamer herdenkt om 14.00 de slachtoffers van de schietpartij in Utrecht, ook wordt er stilgestaan bij de slachtoffers van de aanslagen in de moskeeën in de Nieuw-Zeelandse stad Christchurch van afgelopen vrijdag.

In het daaropvolgende Vragenuur kunnen de fractievoorzitters premier Mark Rutte en minister van Justitie Ferd Grapperhaus vragen stellen over de schietpartij in Utrecht. Of de Tweede Kamer na het Vragenuur hierover ook nog een langer debat is nog onzeker. PVV-leider Geert Wilders wil graag zo'n debat en zal dit na het Vragenuur aanvragen. Het is nog onduidelijk hoe de meeste partijen hierin staan, volgens SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij is het vooral belangrijk dat uitgebreid stil wordt gestaan bij "de verschrikkelijke aanslag in Utrecht", meldt hij op Twitter:

Twitter avatar keesvdstaaij Kees van der Staaij Het ligt voor de hand dat de 2e Kamer vandaag met de regering spreekt over de verschrikkelijke aanslag in Utrecht. Ernstig vermoeden van terrorisme heeft grote impact. Niet alle antwoorden kunnen worden gegeven, maar toch goed om hier woorden aan te geven en aanpak te bespreken.

Of het NOS-slotdebat vanavond doorgaat hangt ook samen met of er een Kamerdebat over de aanslag komt. Als de Kamer in debat gaat, kan het televisiedebat niet doorgaan.

Justitie: slachtoffers Gökmen T. zijn geen familieleden

De slachtoffers van de schietpartij in Utrecht zijn geen familieleden van hoofdverdachte Gökmen T., zegt een woordvoerder van het OM. Het "ligt niet voor de hand" om het motief van te dader te zoeken in de familiesfeer. In verschillende media gingen gisteren geruchten rond dat T. handelde uit eerwraak.

Justitie houdt "sterk rekening" met een terroristisch motief. Een belangrijke aanwijzing is een briefje dat gistermiddag werd gevonden in de vluchtauto, een rode Renault Clio. Over de inhoud van het briefje wil het OM "geen mededelingen" doen. De woordvoerder van het OM wist nog niet of T. een verklaring had afgelegd.

Over de achtergrond van de twee andere verdachten die vast zitten, doet het OM geen uitspraken. Het gaat om twee mannen uit Utrecht van 23 en 27 jaar. Zij worden nog deze week voorgeleid.

Klaver: Forum bedrijft smerige politiek

Ook GroenLinks hervat de verkiezingscampagne, maakte partijleider Jesse Klaver zojuist bekend. Hij lijkt dat minder ingetogen te willen doen dan andere partijen, want Klaver schrijft: "Vandaag schakelen we weer om. Morgen zijn er verkiezingen. Het is een tijd waarin we als politici het verschil laten zien. De opvattingen van GroenLinks staan ver af van die van de VVD. En zo hoort het."

Klaver hekelt net als D66-leider Rob Jetten de manier waarop Forum voor Democratie maandagavond andere politieke partijen de schuld gaf van de aanslag in Utrecht. "Gisteren werd de grens van het democratisch fatsoen overschreden door Forum voor Democratie. Gisteren werd wat er in Utrecht gebeurde in de schoenen geschoven van partijen als het CDA en de VVD. Gisteren werd het beleid van deze partijen aangewezen als schuldige voor Utrecht. Dat is over de grenzen van democratisch fatsoen. Dat is smerige politiek."

Justitie: nog geen relatie gevonden tussen Gökmen T. en slachtoffers

Volgens het OM is er tot dusver geen bewijs gevonden dat hoofdverdachte Gökmen T. de slachtoffers van de schietpartij in Utrecht kende. Er wordt nog altijd "ernstig rekening gehouden" met een terroristisch motief, aldus justitie.

In de vluchtauto van T. is een briefje gevonden, dat volgens het OM op terroristische beweegredenen van T. wijst. Wat er op het briefje stond, zegt justitie niet. Maandag berichtte De Telegraaf dat een getuige het woord "Allah" op het briefje heeft gezien. In een persbericht schrijft het OM daar niets over.

Gisteren gingen geruchten rond dat het motief van de schietpartij mogelijk in de familiesfeer gelegen zou zijn. Familieleden van de in Turkije geboren T. zouden tegen Turkse persbureaus hebben gezegd dat er sprake was van eerwraak. De mededeling van justitie lijkt die lezing te ontkrachten. De autoriteiten houden overigens ook nog rekening met andere motieven.

Het OM heeft ook de identiteit van de slachtoffers bekendgemaakt. De doden waren een 19-jarige vrouw uit Vianen en twee mannen van 28 en 49 jaar uit Utrecht. Drie anderen raakten zwaargewond, terwijl vier mensen lichte verwondingen opliepen. Zij kwamen bijvoorbeeld ten val "in de hectiek die direct na het schieten ontstond".

De Utrechtse burgemeester Jan van Zanen legt dinsdagmorgen bloemen op het 24 Oktoberplein, waar de schietpartij plaatsvond. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Gemeente Utrecht: verdachten inderdaad nog vast

Alle drie de verdachten van de schietpartij in Utrecht zitten inderdaad nog vast. De gemeente Utrecht liet weten dat burgemeester Jan van Zanen "zich baseerde op informatie die later onjuist bleek" toen hij vanmorgen op de radio zei dat er twee personen waren vrijgelaten. "Kan gebeuren", zei Van Zanen later volgens persbureau ANP. "Wij hebben de fout meteen hersteld. Het hoort erbij."

Gökmen T. (37) wordt ervan verdacht dat hij degene was die maandag in en rond de tram drie mensen heeft doodgeschoten. Wat de andere twee verdachten gedaan zouden hebben, is nog onduidelijk.

Twitter avatar GemeenteUtrecht Gemeente Utrecht Informatie van de politie over de verdachten van het incident #24Oktoberplein is leidend. De burgemeester heeft zich vanmorgen gebaseerd op informatie van politie die later onjuist bleek. Excuses voor de onduidelijkheid. https://t.co/rlucgRwDBb

Wat betreft de drie verdachten die zijn aangehouden in verband met het schietincident aan het #24oktoberplein in #Utrecht. Deze drie personen zitten nog vast en zijn nog altijd verdachte.

— Politie Utrecht (@PolitieUtrecht) March 19, 2019

D66-leider Jetten levert kritiek op Baudet en Wilders

D66-fractievoorzitter Rob Jetten is in een filmpje kritisch op de uitlatingen van Thierry Baudet (Forum voor Democratie) en Geert Wilders (PVV) over de schietpartij in Utrecht:

"Sommige politici kozen ervoor meteen weer zware woorden te gebruiken, woorden van angst, woorden van haat, woorden die de verdeeldheid in Nederland alleen maar vergroten. Dat is precies wat ons land na zo'n droevige dag niet nodig heeft. Juist nu moeten we met z'n allen pal gaan staan voor de waarden die ons land hebben gemaakt. Vrijheid, tolerantie en respect voor elkaar."

In overleg met andere partijen is besloten de campagne te hervatten na het verschrikkelijke schietincident in Utrecht.

Laten we geen angst zaaien, maar verbinden. Laten we pal gaan staan voor onze waarden van vrijheid, tolerantie en respect voor elkaar. pic.twitter.com/d2jv3oChgs

— Rob Jetten (@RobJetten) 19 maart 2019

Baudet legde de FvD-campagne niet stil en noemde de schietpartij op een bijeenkomst in Scheveningen een gevolg van het immigratiebeleid van partijen als VVD en CDA. Wilders stopte de PVV-campagne, maar liet zich later wel op Twitter uit over het incident. "Wat een verrijking, die multiculturele samenleving...", schreef de politicus bij een foto van Gökmen T., de hoofdverdachte.

Verkiezingscampagne gaat verder, in aangepaste vorm

De campagneleiders van de politieke partijen hebben besloten dat de campagne voor de Provinciale Statenverkiezingen vandaag "op aangepaste toon" wordt hervat. Dat meldt een ingewijde aan NRC-verslaggever Pim van den Dool. De campagne zal nog één dag duren: woensdag is de stembusgang al.

Het is nog niet duidelijk of het voor vanavond geplande slotdebat bij de NOS ook doorgaat.

SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen bevestigt op Twitter dat partijen hun campagnes weer oppakken. Ze zegt ook "in gedachten bij de slachtoffers en alle betrokkenen" van "de afschuwelijke gebeurtenis in Utrecht" te zijn.

Twitter avatar pimvandendool Pim van den Dool Dit Facebookbericht van Asscher lijkt te duiden op een louter verzoenende toon vandaag in de campagne. "Maar morgen gaat het niet alleen meer over hoe we de economische groei verdelen. Het gaat ook over hoe we het land bij elkaar houden." https://t.co/Fr8LxIG7oU

Al snel na de schietpartij in Utrecht besloten vrijwel alle partijen hun campagne stil te leggen. Alleen Forum voor Democratie ging verder met campagnevoeren. Partijleider Thierry Baudet sprak maandagavond in het Kurhaus in Scheveningen. Hij had het daar ook over de schietpartij, die volgens hem het gevolg was van het immigratiebeleid van partijen als de VVD en het CDA.

Politie: alle verdachten Utrecht zitten nog wel vast

Er is inmiddels flinke onduidelijkheid ontstaan over de twee verdachten die volgens burgemeester Van Zanen zouden zijn vrijgelaten. De Utrechtse politie meldt op Twitter dat de personen nog vastzitten. "Ze zijn nog altijd verdachte", aldus het korps.

Twitter avatar PolitieUtrecht Politie Utrecht Wat betreft de drie verdachten die zijn aangehouden in verband met het schietincident aan het #24oktoberplein in #Utrecht. Deze drie personen zitten nog vast en zijn nog altijd verdachte.

Een woordvoerder van Van Zanen is onbereikbaar. Eerder op de ochtend wilde ze geen commentaar geven op de uitspraken van de burgemeester. Waarvan de twee verdachten worden beschuldigd, hebben politie en justitie niet bekendgemaakt.

Forensisch onderzoek, maandag in de tram waar de schietpartij plaatsvond. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Twee verdachten vrij, alleen Gökmen T. nog vast

Twee personen die verdacht waren van betrokkenheid bij de schietpartij in Utrecht zijn vrijgelaten. Alleen hoofdverdachte Gökmen T. zit nog vast. Dat heeft burgemeester van Utrecht Jan van Zanen dinsdagmorgen gezegd tegen het NOS Radio 1 Journaal.

Volgens Van Zanen was de derde verdachte, wiens aanhouding maandagavond bekend werd, iemand "die niet achter een lintje bleef". Waarom de tweede verdachte vast zat, en of deze persoon nog altijd als verdachte geldt, is niet bekend. Justitie wilde tegenover NRC geen commentaar geven.

'Hij is een psychopaat'

In het AD staat dinsdagmorgen het relaas van Angelique, een vrouw die het slachtoffer zegt te zijn in de verkrachtingszaak waarin hoofdverdachte Gökmen T. waarschijnlijk onlangs nog voor de rechter verscheen. Volgens Angelique (47) is T. "knettergek" en "een drugsgebruiker".

Het OM wilde dinsdagmorgen geen commentaar geven.

Angelique denkt niet dat er sprake was van religieus terrorisme. "Hij is geen terrorist, maar een psychopaat, 100 procent." Naar eigen zeggen heeft ze de politie meerdere keren voor T. gewaarschuwd.

De vrouw vertelt dat ze T. kende uit de wijk Kanaleneiland. Ze gingen tot 2017 met elkaar om, vertelt Angelique. Hun relatie zou vooral hebben bestaan uit het hebben van seks en het samen gebruiken van cocaïne.

Maandag werd duidelijk dat twee weken geleden een man met dezelfde achternaam en leeftijd als Gökmen T. voor de rechter stond wegens een verkrachtingszaak in 2017. Het OM wilde toen niet bevestigen dat het om één en dezelfde persoon ging.

Lees ook: Gökmen T. is ‘rare man’ die ‘vreemd uit zijn ogen kijkt’

Vlaggen vandaag halfstok

Nederlandse vlaggen op overheidsgebouwen hangen dinsdag halfstok. Premier Rutte heeft dat bepaald. De verordening geldt voor panden van de Rijksoverheid. Rutte heeft provincies, gemeenten, Nederlandse ambassades en consulaten verzocht de vlag ook halfstok te hangen.

De vlaggen op paleizen van het Koninklijk Huis worden dinsdag voorzien van een zwarte wimpel.

Het 24 Oktoberplein, een dag na de schietpartij

Welkom in dit blog

Op deze pagina houdt NRC vandaag het nieuws bij over de schietpartij in Utrecht, waarbij maandag drie doden en vijf gewonden vielen. De 37-jarige hoofdverdachte Gökmen T. zit vast. Zijn motief is nog onduidelijk. Behalve T. zijn nog twee anderen opgepakt. Wat hun rol zou zijn geweest, is niet bekend.

Teruglezen: Het liveblog dat NRC maandag bijhield over de schietpartij