Recensie

Recensie Film

Een Italiaanse Lazarus

Magisch realisme In ‘Lazzaro felice’ herkent hoofdpersoon Lazzaro niet wat boosaardige bedoelingen zijn; hij is de goedheid zelve. Zijn dorpsgenoten buiten hem uit.

Lazzaro (Adriano Tardiolo) is met zijn engelachtige voorkomen misschien een moderne martelaar in ‘Lazzaro felice’.
Lazzaro (Adriano Tardiolo) is met zijn engelachtige voorkomen misschien een moderne martelaar in ‘Lazzaro felice’.

Het dienstmeisje met wie Lazzaro het bed opmaakt van markiezin Alfonsina de Luna wijst hem op het heiligenprentje onder het matras. Dan maakt ze een laatje open, met aan de zijkant weer een plaatje van een beschermheilige.

Deze scène uit de Italiaanse film Lazarro felice werkt op twee niveaus. Hij laat zien hoezeer Italianen hechten aan religie, en dan vooral martelaren, maar fungeert ook symbolisch. Want is hoofdpersoon Lazzaro eigenlijk ook niet een heilige, een moderne martelaar? Hij voldoet aan de religieuze iconografie, met zijn onschuldige oogopslag en engelachtige voorkomen. Hij is de goedheid zelve. Dat hij daardoor misbruikt wordt door zijn dorpsgenoten heeft hij niet door. Hij herkent simpelweg niet wat boosaardige bedoelingen zijn.

Alice Rohrwachers film speelt zich af in een klein Italiaans gehucht, waar de bewoners zonder enige vergoeding tabak oogsten voor de markiezin. Een van hen is Lazzaro, die nog geen vlieg kwaad doet. Hij slooft zich met plezier uit voor anderen.

De onbaatzuchtige Lazzaro is een kinderlijk personage waarmee je moet meegaan. Wie zich stoort aan zijn onschuld, fatsoen en goedheid is even cynisch als de dorpsgenoten die hem uitbuiten, of, later in de film, de stedelingen die zijn goede bedoelingen wantrouwen. Hij staat in een Italiaanse traditie: denk aan de Jezus van Pasolini of Franciscus van Assisi van Rossellini. Lazzaro felice is sowieso een erg Italiaanse film, ook de pastorale hardheid van de Taviani-broers of zelfs het surrealisme van Fellini zijn nooit ver weg.

Lees ook een interview met regisseur Alba Rohrwacher over ‘Lazzaro felice’

Het op korrelige film gedraaide Lazzaro felice, een bijbelse parabel, maakt halverwege een interessante tournure die de thematiek extra reliëf geeft. Ook kleine details zetten aan het denken, zoals de scène waarin Lazzaro laat zien welke planten allemaal eetbaar zijn. Wij staan zo ver van de natuur dat we die, net als goedheid, allang niet meer herkennen.