De campagne ligt stil, behalve voor Thierry Baudet

Alle politieke partijen besloten na de schietpartij in Utrecht de campagne stil te leggen, maar Thierry Baudet nam zijn telefoon niet op. Hij ruziet nu met De Telegraaf over een geweigerde advertentie. En Geert Wilders wil duidelijkheid vóór de verkiezingen.

De Haagse Stemming

EEN AANSLAG? Een schietpartij zette Utrecht stil, en daarna ook de campagne. Dat was het enige dat snel duidelijk was: nog altijd weten we niet wat er precies is gebeurd. Gaat het om terrorisme? Of toch iets crimineels? Het leidde tot een staaltje verbale acrobatiek in Den Haag. Mark Rutte noemt de schietpartij direct “een aanslag”. De NCTV spreekt van een “schietpartij” met “vooralsnog alle kenmerken van een terroristische aanslag”. Later in de middag bleven Rutte en de NCTV meer op de vlakte: “Een terroristisch motief kan nog steeds niet worden uitgesloten.” De Telegraaf oordeelt hard over de “zwabberende communicatie”. Volgens de krant werd er ”steeds luider aan de terreurbel getrokken”, terwijl er ook aanwijzingen zijn voor een ander motief.

CAMPAGNESTOP: Het besluit om de campagne stil te zetten, viel al snel na een belrondje tussen de partijen: het geplande verkiezingsdebat bij EenVandaag kan niet doorgaan: het is ongepast de verschillen nu te benadrukken, vinden de partijen. Alleen Thierry Baudet neemt zijn telefoon niet op, en reageert ook niet op een sms. Later blijkt: hij legt de campagne niet stil. Het komt niet zo vaak voor dat een verkiezingscampagne wordt stilgezet - de laatste keer was bij de vliegramp in Libië in 2010, waarbij 70 Nederlanders om het leven kwamen. Toen zette de Piratenpartij de campagne door. Bij de campagnestop na de Molukse treinkaping bij De Punt in 1977 ging de CPN door met campagnevoeren. Na de moord op Pim Fortuyn gingen een aantal kleine nieuwkomers door met kiezers paaien.

VERKIEZINGSBIJEENKOMST: Dit keer is het Forum voor Democatie dat de campagne niet stopt. Volgens Theo Hiddema zit de partij “in een flow”, “en dan zal verdorie door een gebeurtenis waar we niks mee te maken hebben alles door je vingers glippen”. De verkiezingsbijeenkomst in het Kurhaus in Scheveningen ging gisteravond dan ook gewoon door. Baudet stelde dat was “gekozen voor een ingetogen, sobere setting”, en begon met een applaus voor alle slachtoffers en hulpverleners. Direct daarna greep hij de gebeurtenissen aan om de VVD en CDA hard aan te vallen. De aanleiding voor de schietpartij, zo stelde Baudet, was ”een combinatie van terrorisme en eerwraak” - ook al was er op dat moment nog geen duidelijk motief bekend. Het was tijd voor ”een koerswijziging” om “meer incidenten als deze” te voorkomen. Baudet legde een directe link met ”honderdduizenden mensen uit islamitische landen die hier naartoe zijn gekomen” door het beleid van VVD en CDA in de afgelopen twintig jaar.

ADVERTENTIE: Dat de campagne wat Forum voor Demoratie betreft echt niet stilligt, blijkt ook uit een advertentie die de partij vandaag in De Telegraaf had willen plaatsen over het klimaatbeleid van het kabinet. De krant weigerde, volgens Baudet ”opeens”, “nét voor het ter perse gaan van de krant”. De partij meldt op Twitter dat zij de hele avond met advocaten in de weer is geweest om de advertentie toch te plaatsen. De hoofdredactie van De Telegraaf zou dat hebben geweigerd. De advertentie is op 1 maart al betaald, aldus Forum voor Democratie. De partij wil de zaak in de rechtbank uitvechten: ”See you in court!”

WILDERS’ KAMERDEBAT: Geert Wilders legde de campagne wel direct stil, kondigde hij via Twitter aan. ”Terecht dat campagne onder deze omstandigheden is stilgelegd”, aldus Wilders. Maar dat bleek van korte duur. Eerst plaatste Wilders een kritische tweet over de multiculturele samenleving, toen bleek dat de verdachte een Turkse achtergrond had. Daarna vroeg hij zich af hoe ”iemand met een strafblad vol misdrijven” vrij kan rondlopen. “Leg dat eens uit, Rutte.” Wilders heeft een Kamerdebat aangevraagd met Rutte en minister Grapperhaus van Justitie, dat nog vandaag moet plaatsvinden. Want, zo stelt Wilders: ”Nederland heeft recht op de waarheid. Vóór de verkiezingen.”

QUOTE VAN DE DAG:

“Het is nu zo erg dat ze al inspelen op terrorisme nog voordat ze weten wat er aan de hand is. Geen bestuurder of politicus wil nog als watje of wegkijker te boek staan.”

NRC-columnist Tom-Jan Meeus ziet bij politici de vrees voor het verwijt dat ze de dreiging van terrorisme hebben onderschat