Recensie

Recensie Beeldende kunst

Benyamin Reich fotografeert ultraorthodox Israël

Fotografie Een homoseksuele fotograaf verliet zijn ultra-orthodoxe achterban maar mocht terugkomen, met zijn camera.

Benyamin Reich, Friday Water (2006)
Benyamin Reich, Friday Water (2006) Foto Benyamin Reich

Verborgen leed, maar grotendeels overwonnen dankzij een pril maar groeiend zelfvertrouwen. Het is een knappe fotograaf die maakt dat je dat meteen ziet, of vermoedt, in een portretfoto zonder verder veel opsmuk. Benyamin Reich (1976) portretteerde op deze manier een jongeman in zijn ondergoed. De titel verklapt meer: X-orthodox. Deze persoon is uitgetreden uit een orthodox-joodse gemeenschap. Daarmee had het een zelfportret van Reich kunnen zijn. Hij groeide in Israël op in het soort ultra-orthodox milieu dat zelfs door orthodoxe joden als extreem wordt beschouwd. Hij ontdekte dat hij homoseksueel was en, kort samengevat, vertrok en vestigde zich als fotograaf in Berlijn.

Benyamin Reich, Beach (from the ‘Unorthodox Ballad’ Series) (2001). Foto Benyamin Reich

Toch heeft zijn familie, en zijn vader die rabbijn is, hem niet verstoten. Hij mocht ze zelfs komen fotograferen. Dat leverde openhartige beelden op: jongens met slaaplokken en traditionele kleding, maar ook halfnaakt, sensueel zelfs. Zo vermoed je ook bij deze jongens iets van een innerlijke tweestrijd, of is het Reichs eigen tweestrijd die hij op hun heeft geprojecteerd? Hoe dan ook zijn het complexe foto’s vol verlangens. Foto’s bovendien die iets blootleggen van een groep die je niet op die manier kent.

Lees ook over de artistieke vrijplaats Barbur in Jeruzalem die met sluiting wordt bedreigd

In Israël is kunst doorgaans seculier en in veel opzichten onverenigbaar met ultraorthodoxe denkwijzen. Toch proberen zelfs enkele ultra-orthodoxe kunstenaars de blik te verbreden. Raya Bruckenthal bijvoorbeeld laat de door het beeldverbod beperkte beeldcultuur van haar gemeenschap zien om deze te verbreden, open te breken. Porat Salomon richtte de Pardes Art School op waar vrouwen uit zijn ultraorthodoxe achterban kunstlessen krijgen, inclusief nota bene queer en gender theories.

Benyamin Reich, Setller and me (from the ‘Unorthodox Ballad’ Series) (2007). Foto Benyamin Reich

In het gesegregeerde Israël met zijn verharde kampen kunnen Reich en andere kunstenaars hopelijk bruggenbouwers zijn. Ze willen de deuren openzetten voor meer onderling begrip. Dit gebeurt ver buiten het kosmopolitische Tel Aviv, en vast niet genoeg, maar het gebeurt.

Dat is ook het mooie aan het werk van Benyamin Reich. Dat zijn achterban hem niet heeft verstoten, dat ze hem toelaten, dat hij er zelfs deze zinnelijke beelden mag schieten. Daarom zijn dit hoopvolle foto’s.