Na plunderingen verhardt Frankrijk strategie bij betogingen

Gele hesjes De Franse regering wil optreden tegen plunderingen en vernielingen zoals zaterdag bij het gelehesjesprotest. Als er ‘radicale elementen’ meedoen, wordt de betoging direct ‘ontbonden’.

Veel winkels op de Champs Elysees hadden maandag hun etalages dichtgetimmerd na de grootschalige plunderingen zaterdag tijdens demonstraties van de gele hesjes.
Veel winkels op de Champs Elysees hadden maandag hun etalages dichtgetimmerd na de grootschalige plunderingen zaterdag tijdens demonstraties van de gele hesjes. Foto Philippe Lopez/AFP

Frankrijk gaat strenger optreden tegen demonstraties van ‘gele hesjes’ om massale vernielingen en geweldpleging, zoals zaterdag in Parijs, te voorkomen. Zodra duidelijk is dat „radicale elementen” zich onder de actievoerders bevinden, zal de politie demonstraties op gevoelige plekken als de Champs-Élysées „direct ontbinden”, zei premier Édouard Philippe maandag na crisisberaad van de Franse regering.

De maatregelen komen nadat zaterdag de achttiende protestdag van de hesjes weer uitliep op grote vernielingen. Op en rond de Champs-Elysées liepen 124 winkels schade op – 27 zaken, waaronder die van luxemerken Swarovski en Longchamps, werden geplunderd. Krantenkiosken en het beroemde restaurant Fouquet’s gingen in brand. 237 mensen zijn zaterdag gearresteerd, maar de politie leek niet in staat de ontsporingen een halt toe te roepen.

„Dit zijn geen demonstranten meer, maar oproerkraaiers wier enige doel was te plunderen, brand te stichten, te vernielen en te verwonden”, zei premier Philippe. Om te voorkomen dat leden van het ultralinkse ‘Black Bloc’ bij hun sloopacties de hesjes als schild gebruiken wordt iedereen „medeplichtig en verantwoordelijk” die deelneemt aan een illegale demonstratie met rellen of die het geweld op sociale media „verheerlijkt”, zei Philippe.

Politiechef weg

De premier erkende dat bij de ordehandhaving zaterdag zaken zijn misgegaan. De na de ernstig geëscaleerde demonstratie op 1 december aangepaste strategie was „niet correct uitgevoerd”. In een poging minder rubber kogels te gebruiken, heeft de politieleiding gezien het geweldsniveau van de activisten „niet passend” gehandeld, zei Philippe. De hoogste politiebaas van Parijs, de al langer bekritiseerde Michel Delpuech, wordt daarom vervangen. Terwijl tot nu de opdrachten voor ordehandhaving rechtstreeks van de politiek kwamen, beloofde Philippe „meer autonomie” voor agenten op straat. Ook krijgt de politie nieuwe middelen, zoals drones.

De maatregelen gelden niet alleen voor Parijs. Ook in Bordeaux en Toulouse waren de laatste weken gewelddadige confrontaties tussen actievoerders en politie. In heel Frankrijk waren zaterdag slechts 32.000 gele hesjes op de been, van wie 10.000 in Parijs. Een klimaatmars trok 145.000 mensen en verliep zonder incidenten.

Juist afgelopen weekend kwam een eind aan de eerste fase van het ‘Grote Nationale Debat’ dat door president Macron was afgeroepen om tegemoet te komen aan de veelheid van eisen van gele hesjes. De regering zal aan de uitkomsten half april politieke conclusies verbinden.